Enstitüler / Institutes
Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/11727/1390
Browse
2 results
Search Results
Item Dijital dönüşümün bağımsız denetimde kanıt toplama sürecine etkisi ve uygulama önerisi(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Elmas, Yaprak Sevil; Doğan, Deniz UmutDijital dönüşüm, iş süreçlerini kökünden değiştiren, dijital teknolojilerin her alanda etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayan bir süreçtir. Bu dönüşümden önemli ölçüde etkilenen alanlardan biri de bağımsız denetimdir. Bağımsız denetim alanında büyük miktarda, detaylı, daha fazla işlenme ihtiyacına sahip ve daha büyük saklama alanı gerektiren veri kullanımı artıkça geleneksel bağımsız denetim uygulamaları yetersiz kalır hale gelmiştir. Bağımsız denetim firmaları; dijital dönüşüm gerçekleştirememiş denetim firmalarına göre bir rekabet avantajı sağlaması, derin ve daha kapsamlı analizler sunması, sürekli ve gerçek zamanlı denetime geçişe ön ayak olması yönlerinden dolayı da dijital dönüşüme önem vermektedir. Özellikle son birkaç yıllık süreye baktığımızda yapay zeka, büyük veri analitiği, blok zincir ve robotik işleme denetim alanında yer edinmeye başlamış durumdadır. Bu çalışma, dijital dönüşüm ile ortaya çıkan teknolojilerin bağımsız denetim alanındaki etkilerine ilişkin bilgiyi genişletmekte ve bağımsız denetimin en kritik uygulamalarından biri olan ve denetim görüşü oluşturulmasında büyük önem taşıyan kanıt toplama süreçlerine etkilerine dair uygulama modeli ile mevcut literatüre katkıda bulunmaktadır. Önerilen uygulama modeli ile kanıt toplama faaliyetlerini daha verimli hale getirmek, doğruluğu artırmak, daha hızlı ve daha şeffaf kanıt toplama uygulamaları elde etmek hedeflenmiştir. Sonuç olarak, önerilen uygulamalar ile süreçlerin hız, hata riski, şeffaflık, veri güvenliği alanlarında farklılaştığı görülmüştür. Digital transformation is a process that fundamentally reshapes business processes and enables the effective use of digital technologies across all fields. One of the areas significantly affected by this transformation is independent auditing. As the use of large volumes of detailed data increases and these data require greater processing capacity and larger storage space, traditional independent audit practices have become insufficient. Independent audit firms place great importance on digital transformation, as it provides a competitive advantage over audit firms that have not yet undergone digitalization, offers deeper and more comprehensive analyses, and leads the transition to continuous and real-time auditing. Particularly in recent years, technologies such as artificial intelligence, big data analytics, blockchain, and robotic process automation have increasingly gained ground in the field of auditing. This study expands knowledge on the impact of technologies emerging with digital transformation in the field of independent auditing and contributes to the existing literature by presenting an application model that examines its effects on evidence gathering processes—one of the most critical aspects of auditing and a key factor in forming audit opinions. The proposed application model aims to enhance the efficiency of evidence gathering activities, improve accuracy, and enable faster and more transparent evidence gathering practices. As a result, it has been observed that the proposed applications and processes differ in terms of speed, error risk, transparency, and data security.Item Teknolojik stres faktörlerinin dijital teknolojiyi kullanma niyetine etkisinde dijital teknolojiye güvenin aracılık rolü: Sosyal normların düzenleyici etkisi(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2024) Dindoruk, Adem; Basım, H. NejatBu çalışmada, teknolojik stres faktörlerinin bireylerin dijital teknolojileri kullanma niyetine etkisinde, dijital teknolojilere duyulan güvenin aracılık ve sosyal normların düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmada kurulan modelde yer alan değişkenler arasındaki etkileşimleri tespit edebilmek amacıyla çeşitli hipotezler ileri sürülmüş ve test edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış olup, veri toplama sürecinde kolayda örneklem metodu tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye’de savunma sanayi ve yüksek teknoloji sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlarda görev yapan mühendisler, yöneticiler ve teknik uzmanlar oluşturmaktadır. 434 katılımcıdan anket yoluyla elde edilen veriler üzerinde analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak değişkenler üzerinde doğrulayıcı faktör, korelasyon, regresyon, aracılık ve düzenleyicilik analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular, teknostresin dijital teknoloji kullanma niyeti üzerinde olumsuz ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bunun yanında dijital teknolojilere duyulan güvenin, teknostres ile teknoloji kullanma niyeti arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal normların, söz konusu ilişkilerde düzenleyici etki yaratarak bireylerin teknolojiye yönelik olumlu tutumlarını güçlendirdiği görülmüştür. Bu sonuçlar, dijital dönüşüm süreçlerinde sadece teknolojik altyapıya değil; aynı zamanda çalışanların psikososyal deneyimlerini dikkate alan uygulamalara da önem verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulgularının, teknostres, güven ve sosyal norm kavramlarının birlikte değerlendirilmesine ışık tutması ve literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması beklenmektedir. Ayrıca, dijital dönüşüm sürecinde çalışanların güven algısını pekiştirecek, sosyal etkileşimleri destekleyecek ve stres faktörlerini azaltacak kurumsal stratejiler geliştirilmesi konusunda uygulayıcılara yol gösterici katkılar sunacağı düşünülmektedir. This study investigates the impact of technological stress factors on individuals’ intention to use digital technologies, focusing on the mediating role of trust in digital technologies and the moderating role of social norms. To test the interactions between the variables in the proposed model, several hypotheses were developed and examined. The research employed a quantitative method, and data collection was conducted through the convenience sampling method. The population of the study consists of engineers, managers, and technical experts working in institutions operating in the defense industry and high-technology sectors in Turkey. Data were collected through surveys from 434 participants, and analyses were performed on this dataset. Using SPSS and AMOS software, confirmatory factor analyses, correlation, regression, mediation, and moderation analyses were conducted on the included variables. The findings revealed that technostress has a negative and significant effect on the intention to use digital technologies. In addition, trust in digital technologies was found to play a partial mediating role in the relationship between technostress and technology use intention. Furthermore, social norms were identified as a moderating factor, strengthening individuals’ positive attitudes toward technology use. These results highlight the importance of not only technological infrastructure but also psychosocial aspects of employees’ experiences during digital transformation processes. It is expected that the findings of this research will shed light on the combined evaluation of technostress, trust, and social norms and fill an important gap in the literature. Furthermore, the study is anticipated to provide practical contributions by guiding managers and practitioners in developing institutional strategies that reinforce trust, enhance social interactions, and reduce stress factors in digital transformation contexts.