Dijital dönüşümün bağımsız denetimde kanıt toplama sürecine etkisi ve uygulama önerisi

Abstract

Dijital dönüşüm, iş süreçlerini kökünden değiştiren, dijital teknolojilerin her alanda etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayan bir süreçtir. Bu dönüşümden önemli ölçüde etkilenen alanlardan biri de bağımsız denetimdir. Bağımsız denetim alanında büyük miktarda, detaylı, daha fazla işlenme ihtiyacına sahip ve daha büyük saklama alanı gerektiren veri kullanımı artıkça geleneksel bağımsız denetim uygulamaları yetersiz kalır hale gelmiştir. Bağımsız denetim firmaları; dijital dönüşüm gerçekleştirememiş denetim firmalarına göre bir rekabet avantajı sağlaması, derin ve daha kapsamlı analizler sunması, sürekli ve gerçek zamanlı denetime geçişe ön ayak olması yönlerinden dolayı da dijital dönüşüme önem vermektedir. Özellikle son birkaç yıllık süreye baktığımızda yapay zeka, büyük veri analitiği, blok zincir ve robotik işleme denetim alanında yer edinmeye başlamış durumdadır. Bu çalışma, dijital dönüşüm ile ortaya çıkan teknolojilerin bağımsız denetim alanındaki etkilerine ilişkin bilgiyi genişletmekte ve bağımsız denetimin en kritik uygulamalarından biri olan ve denetim görüşü oluşturulmasında büyük önem taşıyan kanıt toplama süreçlerine etkilerine dair uygulama modeli ile mevcut literatüre katkıda bulunmaktadır. Önerilen uygulama modeli ile kanıt toplama faaliyetlerini daha verimli hale getirmek, doğruluğu artırmak, daha hızlı ve daha şeffaf kanıt toplama uygulamaları elde etmek hedeflenmiştir. Sonuç olarak, önerilen uygulamalar ile süreçlerin hız, hata riski, şeffaflık, veri güvenliği alanlarında farklılaştığı görülmüştür. Digital transformation is a process that fundamentally reshapes business processes and enables the effective use of digital technologies across all fields. One of the areas significantly affected by this transformation is independent auditing. As the use of large volumes of detailed data increases and these data require greater processing capacity and larger storage space, traditional independent audit practices have become insufficient. Independent audit firms place great importance on digital transformation, as it provides a competitive advantage over audit firms that have not yet undergone digitalization, offers deeper and more comprehensive analyses, and leads the transition to continuous and real-time auditing. Particularly in recent years, technologies such as artificial intelligence, big data analytics, blockchain, and robotic process automation have increasingly gained ground in the field of auditing. This study expands knowledge on the impact of technologies emerging with digital transformation in the field of independent auditing and contributes to the existing literature by presenting an application model that examines its effects on evidence gathering processes—one of the most critical aspects of auditing and a key factor in forming audit opinions. The proposed application model aims to enhance the efficiency of evidence gathering activities, improve accuracy, and enable faster and more transparent evidence gathering practices. As a result, it has been observed that the proposed applications and processes differ in terms of speed, error risk, transparency, and data security.