Başkent Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Başkent Üniversitesi DSpace, üniversitemiz tarafından doğrudan veya dolaylı olarak yayınlanan kitap, makale, tez, bildiri, rapor ve araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar. Bu sistem, üniversitemizin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak amacıyla telif haklarına uygun olarak Açık Erişim imkanı sağlar.
Başkent Üniversitesi Kütüphanesi için tıklayınız..
Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Comparison of perceived social support and executive functions of individuals who have lost a beloved person or companion animal
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2024) Öztürk, Zeynep Emel; Doğutepe, Elvin
The purpose of the current study is to explore both the similarities and differences between human loss and companion animal loss, focusing on the severity of grief, executive functions (EFs), and perceived social support (PSS). The study's sample consists of 380 adult volunteers, ranging in age from 18 to 85. Participants were selected based on their experiences and subsequently divided into three distinct groups: human loss, companion animal loss, and no loss. Initially, all participants completed a Demographic Form. Those who had experienced the loss of a human or a companion animal were randomly assigned to receive the Core Bereavement Items, the Executive Functions Index (EFI), and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS). Conversely, participants in the no loss group randomly received the EFI and MSPSS. The results indicated that there were no significant differences in grief severity and perceived social support between the loss groups. However, empathy was significantly higher in the loss group compared to the no loss group. Correlation analyses among the loss group, no loss group, EFI, and MSPSS revealed that motivation was positively correlated across all groups. Organization and strategic planning were positively correlated only within the loss group. Impulse control was higher in the human loss group as perceived social support from family increased, whereas impulse control decreased in the no loss group as perceived social support from a significant other increased. These findings have been discussed in the context of the relevant literature. Bu çalışmada insan ve hayvan kaybı arasındaki benzerlikler ve farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu benzerlik ve farklılıklar; yas şiddeti, yürütücü işlevler ve algılanan sosyal destek açısından incelenmiştir. Yaşları 18-85 arası değişen, insan kaybı yaşamış, hayvan kaybı yaşamış ve hiç kayıp yaşamamış toplam 380 katılımcıyla yapılan bu çalışmada katılımcılara sırasıyla Onam Formu ile Demografik Bilgi Formu verilmiştir. Sonrasında verilen ölçekler insan veya evcil hayvan kaybı yaşamış grup ile daha önce kayıp yaşamamış grup olarak ayrılmıştır. İnsan veya evcil hayvan kaybı yaşamış gruba Temel Yas Unsurları Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Yürütücü İşlevler Ölçeği (YİÖ) seçkisiz olarak verilmiştir. Kayıp yaşamamış gruba ise ÇBASDÖ ve YİÖ seçkisiz olarak verilmiştir. Yapılan istatistiki analizler sonucunda insan ve hayvan kaybından sonra yaşanan yas şiddeti ve algılanan sosyal destek arasında arasında bir fark bulunmadığı gözlenmiştir. Yürütücü işlevler ile ilgili sonuçlar incelendiğinde kayıp yaşayan grup ile kayıp yaşamamış grup kıyaslandığında, kayıp yaşamış grubun anlamlı biçimde daha yüksek empati seviyesine sahip olduğu bulunmuştur. Kayıp yaşayan grup, daha önce kayıp yaşamamış grubun sosyal destek ile yürütücü işlevler arasındaki ilişkisel analizin sonuçlarına bakıldığında ise yürütücü işlevlerin alt grubu olan motivasyonun bütün bağımsız değişken grubu ile pozitif ve anlamlı bir ilişkide çıktığı görülmüştür. Sadece kayıp grupları ile yürütücü işlevler arasındaki anlamlı pozitif ilişkiler incelendiğinde organizasyon ve planlamanın olduğu görülmektedir. Dürtü kontrolünün, insan kaybı yaşayan grupta aileden gelen sosyal destek arttıkça arttığı görülmüş; kayıp olmayan grupta ise “öteki”nden gelen sosyal destek arttıkça dürtü kontrolünün azaldığı görülmüştür. Bulunan sonuçlar ile bu çalışmanın güçlü yönleri, kısıtlılıkları ve katkıları, ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Tedarik zinciri yönetiminde analitik hiyerarşi süreci yöntemi ile ithalatta taşıma modu optimizasyonu: Savunma sanayi örneği
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Arı, Ebru; Dağıstan, Nihat
Savunma sanayi, ülkelerin güvenliği ve ekonomik kalkınması açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu sektörde, yüksek değerli ve kritik öneme sahip ürünler taşındığı için dış ticaret ve lojistik operasyonlarının etkin bir şekilde yönetilmesi, özellikle taşıma şekillerinin seçimi açısından büyük bir öneme sahiptir. Taşıma şeklinin doğru belirlenmesi, maliyetlerin optimize edilmesi, süreçlerin hızlandırılması ve güvenlik risklerinin azaltılması için hayati rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, savunma sanayi firmalarının ithalat süreçlerinde en uygun taşıma modunu belirleyerek maliyet, zaman ve risk gibi kritik faktörler doğrultusunda stratejik kararlar alınmasına katkı sağlamaktır. Çalışmada, savunma sanayinde en uygun taşıma şeklinin belirlenmesi amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemini kullanılmıştır. AHP, çok kriterli karar verme sorunlarında etkin bir şekilde kullanılan bir yöntem olup, farklı taşıma şekillerinin avantajlarını ve dezavantajlarını karşılaştırarak en uygun seçeneği belirlemeyi mümkün kılar. Bu araştırmada, savunma sanayinde ithalat yapan bir firma örneği üzerinden uygulama yapılmış olup AHP yöntemi ile deniz yolu, kara yolu, hava yolu ve demiryolu gibi farklı taşıma şekilleri değerlendirilmiştir. İlk olarak, taşıma şekillerini etkileyen kriterler belirlenmiş; taşıma maliyeti, taşıma süresi, güvenlik, erişilebilirlik, taşıma kapasitesi, çevresel etki ve esneklik faktörleri göz önünde bulundurulmuştur. Daha sonra, her bir taşıma şekli, belirlenen bu kriterler açısından değerlendirilmiş ve karar verme süreci optimize edilmiştir. Çalışma sonucunda, en yüksek ağırlığa sahip olan kriterin taşıma süresi ve en iyi seçeneğin havayolu taşımacılığı olduğu tespit edilmiştir.
The defense industry is of critical importance to the security and economic development of nations. In this sector, where high-value and critical products are transported, the effective management of foreign trade and logistics operations is crucial, especially in terms of the selection of transportation modes. Properly determining the transportation mode plays a vital role in optimizing costs, accelerating processes, and reducing security risks. The aim of this study is to identify the most suitable transportation mode for import processes in defense industry firms, thereby contributing to strategic decision-making based on critical factors such as cost, time, and risk. In this study, the Analytic Hierarchy Process (AHP), one of the multi-criteria decision-making methods, is employed to determine the most appropriate mode of transportation in the defense industry. AHP is an effective method used in multi-criteria decision-making problems, allowing for the comparison of the advantages and disadvantages of different transportation modes to identify the optimal option.In this research, a case study of a company involved in defense industry imports was conducted, evaluating various transportation modes such as sea, road, air, and rail using the AHP method. First, the criteria influencing transportation modes were identified, including transportation cost, transportation time, security, accessibility, transportation capacity, environmental impact, and flexibility. Subsequently, each transportation mode was evaluated based on these criteria, and the decision-making process was optimized. The study concluded that the most significant criterion was transportation time, and the best option was found to be air transportation.
The Effect Of Free And Encapsulated Probiotic Bacteria On Some Physicochemical, Microbiological, And Textural Properties Of Apricot Leather (Pestil) During Storage
(Başkent Üniversitesi Kazan Meslek Yüksekokulu, 2024-07-26) Bagdat, Elif Seyma; Kutlu, Gozde; Tornuk, Fatih
Pestil, also known as fruit leather, has emerged as a promising non-dairy carrier for probiotics, utilizing apricots and incorporating probiotics into its formulation. This study aimed to develop a healthy snack bar by incorporating three distinct strains of probiotic bacteria, both in free and encapsulated forms, into the recipe of apricot leather. The physicochemical, bioactive, microbiological, and textural attributes of the resulting apricot pestils were evaluated over a 120-day storage period. Fluctuations in pH (4.74-4.97) were observed during storage, whereas water activity (0.31-0.45) and moisture content (8.05%-13.40%) exhibited a decreasing trend over time. Incorporating free or encapsulated bacteria resulted in a darker surface, attributed to the intermolecular interactions between probiotics and the pestil matrix. The initial total phenolic content was highest and declined significantly during storage (52.13-291.73 mg gallic acid equivalent/100 g) (p < 0.05). Viability was found to be higher in the encapsulated forms of bacteria at the conclusion of the storage period. Overall, apricot pestil emerged as a promising matrix for viable probiotics, facilitating their delivery and hosting in both free and encapsulated forms during storage.
Türk Çimento Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Uygulamalarının İncelenmesi
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2024) Sürsavur, Emre; Sezgin Alp, Özge
Bu çalışmada, Türkiye'deki çimento sektörünün çevresel sürdürülebilirlik uygulamaları incelenmektedir. Çimento üretim süreçlerinin yüksek enerji tüketimi ve karbon emisyonları ile karakterize edilmesi, sektörde sürdürülebilirlik stratejilerinin önemini artırmıştır. Çalışmada, atıktan türetilmiş yakıt yönetimi, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı ve karbon emisyonlarının azaltılması gibi çeşitli sürdürülebilirlik stratejilerinin Türkiye’deki çimento üreticileri tarafından benimsenme ve uygulanma düzeyleri incelenmiştir. Araştırma metodolojisi, Borsa İstanbul’da işlem gören çimento şirketlerinin sürdürülebilirlik performanslarının kapsamlı bir değerlendirmesini içermektedir. Bu bağlamda, şirketlerin 2 Ekim 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan SPK Kurumsal Yönetim Tebliği ile uygulamaya konulan Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi’nin çevresel ilkelerine uyum sağlama çabaları ve uygulamaları detaylandırılmıştır. Nitel ve nicel veri analiz teknikleri kullanılarak yapılan bu çalışmada, Türk çimento sektörünün çevresel sürdürülebilirlik kapsamındaki durumu ve geleceğe yönelik çevresel sürdürülebilirlik hedefleri ele alınmıştır. Araştırma bulguları, Türk çimento sektörünün çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine kısmen uyum sağladığını, tam uyum ve daha yüksek performans için ise ek önlemler ve stratejiler gerektiğini ortaya koymuştur. Özellikle enerji verimliliğinin artırılması, yenilikçi teknolojilerin benimsenmesi ve karbon emisyonlarının azaltılması konularında devlet ve özel sektör iş birliğinin kritik bir öneme sahip olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, sürdürülebilirlik performansının iyileştirilmesinin tüm paydaşlar için ekonomik faydalar sağlayacağı da belirtilmiştir. Çalışma, Türk çimento sektöründe sürdürülebilirlik uygulamalarının mevcut durumu hakkında kapsamlı bilgi sunmakta ve gelecekteki araştırmalar ile sektörel politikalar için önemli bir referans noktası oluşturmaktadır. This study analyses the environmental sustainability practices of the cement industry in Turkey in depth. The high energy consumption and carbon emissions associated with cement production processes have increased the importance of sustainability strategies in the sector. The study examines the level of adoption and implementation of various sustainability strategies by cement producers in Turkey, including waste-derived fuel management, energy efficiency, renewable energy use and carbon emission reduction. The research methodology includes a comprehensive assessment of the sustainability performance of cement companies listed on Borsa Istanbul. In this context, the efforts and practices of the companies to comply with the environmental principles of the Sustainability Principles Compliance Framework, as set out in the CMB Corporate Governance Communiqué published in the Official Gazette on 2 October 2020, are detailed. This study employed qualitative and quantitative data analysis techniques to assess the status of the Turkish cement industry with regard to environmental sustainability and future environmental sustainability targets. The research findings indicated that the Turkish cement industry partially complies with the principles of environmental sustainability, and that additional measures and strategies are required for full compliance and higher performance. It was emphasised that government and private sector cooperation is critical, especially in increasing energy efficiency, adopting innovative technologies and reducing carbon emissions. Furthermore, it is asserted that enhanced sustainability performance will confer economic benefits upon all stakeholders. The study furnishes comprehensive data on the present state of sustainability practices in the Turkish cement sector, thereby serving as a valuable reference point for future research and sectoral policies.
Do I Look Better Now?”: Social Appearance Anxiety and Face-Related Body Image Coping Strategies in Relation to Having Botulinum Toxin and Dermal Fillers in Women
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Çayırlı, Rana Beyza; Doğutepe, Elvin
This study aims to examine the relationship between coping with body image, social
appearance anxiety, and having botulinum toxin and dermal filler procedures. The
differences between individuals in terms of social appearance anxiety and body image
coping mechanisms, which are appearance fixing, avoidance, and positive rational
acceptance, were investigated. The study included a total of 87 participants, aged 18-30,
categorized into three groups: individuals who had previously undergone botulinum toxin
and dermal filler treatments, those who had considered but not yet undergone the procedures,
and those who had neither undergone nor considered the procedures. Participants were first
provided with an informed consent form and a demographic information form. The Social
Appearance Anxiety Scale (SAAS) and the Body Image Coping Strategies Inventory
(BICSI) were then randomly administered. Statistical analyses (One-Way MANCOVA)
revealed a significant difference between the groups in terms of social appearance anxiety.
Regarding body image coping strategies, individuals who had undergone the procedures and
those who had considered but not yet done so were significantly different from those who
had never considered the procedures in their use of appearance fixing coping strategy. No
significant difference was found between the groups concerning positive rational acceptance
coping mechanisms. However, in terms of avoidance coping strategy, individuals who had
the procedures significantly differed from those who had considered but not yet have them
and those who had never considered them. The findings of the study are discussed in light
of its strengths, limitations, contributions to clinical practice, and the existing literature. Bu çalışmada, beden imgesi ile başa çıkma ve sosyal görünüş kaygısı, botulinum toxin ve
dermal dolgu işlemlerini yaptırma arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Burada,
bireyler arasındaki farklılıklar, sosyal görünüş kaygısı, beden imgesi ile başa çıkmada
görünümü değiştirme, kaçınma ve olumlu mantıksal kabullenme başa çıkma mekanizmaları
açısından incelenmiştir. Yaşları 18-30 yaş arasında değişen 3 grup altında, botulinum toxin
ve dermal dolgu işlemlerini daha önceden yaptırmış, bu işlemleri yaptırmayı düşünen ancak
daha hiç yaptırmamış ve bu işlemleri yaptırmamış ve asla yaptırmayı düşünmeyen, toplamda
87 katılımcıyla yapılmıştır. Çalışmada katılımcılara sırasıyla Bilgilendirilmiş Onam Formu
ve demografik bilgi formu verilmiştir. Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SGKÖ) ve Beden
İmgesi Baş Etme Stratejileri Ölçeği (BİBSÖ) seçkisiz olarak verilmiştir. Yapılan istatistiki
analizler sonucunda, sosyal görünüş kaygısı açısından gruplar arasında anlamlı farklılık
bulunmuştur. Beden imgesi ile baş etme stratejileri ile ilgili olarak, bu işlemleri yaptıran ve
yaptırmayı düşünen ancak daha yaptırmayan bireylerin, asla yaptırmayı düşünmeyen gruba
göre anlamlı şekilde görünümü düzeltme baş etme stratejisinde farklılaştığı bulunmuştur.
Olumlu mantıksal kabullenme baş etme mekanizması ile ilgili olarak gruplar arasında
anlamlı farklılık bulunmazken, kaçınma baş etme stratejisi incelendiğinde, işlemleri yaptıran
grubun, yaptırmayı düşünen ancak daha yaptırmayan ve yaptırmayı asla düşünmeyen gruba
göre anlamlı olarak farklılaştığı elde edilmiştir. Bulunan sonuçlar, araştırmanın güçlü
yönleri, kısıtlılıkları, klinik alana katkıları ile birlikte alanyazın ışığında tartışılmıştır.