Başkent Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Başkent Üniversitesi DSpace, üniversitemiz tarafından doğrudan veya dolaylı olarak yayınlanan kitap, makale, tez, bildiri, rapor ve araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar. Bu sistem, üniversitemizin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak amacıyla telif haklarına uygun olarak Açık Erişim imkanı sağlar.
Başkent Üniversitesi Kütüphanesi için tıklayınız..
Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
test
(2025) baskent
TEST
(2025) TEST
DENEME DURSUN AKSOY
(2025) Dursun Aksoy
Türkiye’de net hata ve noksanı etkileyen faktörlerin ekonometrik analizi
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Eken, Ahmet Adnan; Sunal, Onur
Ödemeler dengesi tablosunu dengeleme görevi olan Net Hata ve Noksan (NHN) kalemi bu
rolü ile ödemeler dengesi tablosunda kayıt edilemeyen faktörleri içinde barındırır. NHN’ye
yol açan bu faktörler nelerdir? NHN Türkiye ekonomisi için bir problem midir? Türkiye
NHN’si sürdürülebilir midir? Bunlar cevabı başta döviz kuru, cari denge, dış borç, gayri safi
yurt içi hasıla olmak üzere ekonomide beklentiler ve makro değişkenler üzerinde etkileri
olan önemli sorular olup tezinde temel motivasyonunu oluşturmaktadırlar.
Analiz dönemi olan 2013-2023 yılları arasında Türkiye NHN’sinin ortalaması sıfıra yakın
olmakla birlikte giriş-çıkış yönlü dalgalı bir seyir izlediği, dalga büyüklüğünün de yüksek
düzeylere ulaşabildiği gözlenmiştir. NHN’de yüksek dalgalanmaya yol açan faktörleri
saptamak için nedensellik analizlerinin yanı sıra ARDL ve NARDL tahmin modelleri
oluşturulmuştur. Analizler incelenen dönemde NHN’deki yüksek dalgalanmaların temelinde
sermaye ve finans hesabı kaynaklı işlemlerin olduğunu göstermiştir. Bu çerçevede “yastık
altı” diye niteleyebileceğimiz hanehalkının yabancı para kasa mevcudunun NHN üzerindeki
etkisi ön plana çıkmaktadır. Bu değişkenin değişimi ile NHN arasında istatistiki olarak
anlamlı, pozitif ve asimetrik bir ilişki olduğu gözlenmektedir. Tasarruf ve enflasyondan
korunma aracı olarak döviz tutmanın yaygın olduğu Türkiye’de bankacılık sisteminden
yastık altına çıkışlar ya da yastık altından bankacılık sistemine girişler NHN’nin önemli bir
belirleyenidir. Sistematik risk algısınn arttığı dönemlerde bankacılık sisteminden mevduat
çekilişleri olabilmektedir. Sistematik risk algısının azaldığı, istikrar dönemlerinde ise bu
hareketin tersi bir durum oluşmakta ve hane halkı yastık altı yabancı para banknotlarını
bankacılık sistemine mevduat olarak geri sokmaktadır. Tahmin edilen katsayılar yastık
altından sisteme geri dönüşlerin azalarak gerçekleştiğini göstermektedir. The Net Errors and Omissions (NEO), which is the balancing item of the Balance of
Payments Table, contains factors that cannot be recorded for various reasons. What are these
factors that lead to NEO? Is NEO a problem for the Turkish economy? Is Turkey's NEO
sustainable? These are important questions whose answers have effects on expectations and
macro variables in the economy, especially the exchange rate, current balance, external debt,
gross domestic product and they constitute the main motivation of the thesis.
It has been observed that the average of Turkey's NEO is close to zero between the years
2013-2023, which is the analysis period, and that it follows a fluctuating course in the
direction of entry and exit, and the wave size can reach high levels. In order to determine the
factors that lead to high fluctuations in NEO, ARDL and NARDL models have been created
in addition to causality analyses. The analyses have shown that the high fluctuations in NEO
in the examined period are mainly capital and financial account-based transactions. In this
context, the effect of the household’s foreign currency cash balance, which we define as
“under the pillow” on the NHN comes to the fore. It is observed that there is a statistically
significant, positive and asymmetric relationship between the change in this variable and the
NEO. In Türkiye, where holding foreign currency as a savings and inflation protection tool
is widespread, withdrawals from the pillow or entries from the pillow to the banking system
are important determinants of the NEO. In periods when the perception of systematic risk
increases, there may be deposit withdrawals from the banking system. In periods of stability
when the perception of systematic risk decreases, the opposite of this movement occurs and
the household puts the foreign currency banknotes under the pillow back into the banking
system as deposits. The estimated coefficients show that the returns from the pillow to the
system are decreasing.
Ceza muhakemesi hukukunda basit yargılama usulü
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2024) Turan, Tutku; Aygün Eşitli, Ezgi
Basit yargılama usulü, klasik ceza yargılamasına alternatif olarak 7188 sayılı Kanun düzenlemesi uyarınca CMK m.251 ve m.252’de yerini almış olup yürürlüğe girdiği 01.01.2020’den beri uygulanmaktadır. Adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlar hakkında CMK m.251’de belirtilen diğer koşullar sağlandığında görevli asliye ceza mahkemesinin takdiri ile usulün uygulanmasına karar verilebilir. Usulün uygulanması ile duruşma açılmaksızın mağdurun ve sanığın yazılı beyanı ile dosya üzerinden karar verilir. Usulün uygulanması gereği verilecek cezadan dörtte bir oranında indirim yapılırken mahkemece verilen hüküm, olağan kanun yollarına tabi olmayıp m.252 hükümleri uyarınca itiraza tabidir. Hızlı yargılama hedefi ile düzenlenen bu usul klasik ceza yargılamasından farklılıkları nedeniyle özellikle adil yargılamayı sağlayan ceza muhakemesinin temel ilkelerinin uygulama alanı bulup bulamadığı yönünden çokça inceleme konusu yapılmış, hatta usulle ilgili düzenlemeler Anayasaya aykırılık iddiasıyla iptal davasına da konu olmuştur. Çalışmamızda AYM’nin basit yargılama usulü ile ilgili 22.06.2023 tarihli kararına da yer verilmek suretiyle usulün hak ihlallerine neden olup olmadığı tartışılmış; koşulları ve uygulanış biçimi, tarihsel süreci ve karşılaştırmalı hukuk ve alternatif usuller içindeki yeri incelenmiştir. The simplified proceeding has taken its place in Articles 251 and 252 of the Criminal Procedure Code pursuant to the regulation of Law No. 7188 as an alternative to the classical criminal proceedings and has been applied since 01.01.2020, when it entered into force. For offences that require a judicial fine and/or imprisonment with an upper limit of two years or less, the application of the procedure may be decided at the discretion of the criminal court of first instance in charge when the other conditions specified in Article 251 of the Criminal Procedure Code are met. With the application of this procedure, a decision is made on the file with the written statement of the victim and the defendant without a hearing. While the penalty to be imposed is reduced by one fourth due to the application of the procedure, the judgement rendered by the court is not subject to ordinary legal remedies and is subject to objection in accordance with the provisions of Article 252. This procedure, which is regulated with the aim of speedy trial, has been the subject of much scrutiny due to its differences from the classical criminal proceedings, especially in terms of whether the basic principles of criminal procedure, which ensure a fair trial, can be applied, and even the regulations related to the procedure have been the subject of an annulment case with the claim of unconstitutionality. In the scope of our study, by including the decision of the Constitutional Court dated 22.06.2023 on the simplified proceeding whether the procedure causes violations of rights is discussed; its conditions and the way it is applied, its historical process and its place in comparative law and alternative procedures are examined.