Ticaret Bakanlığının anonim şirketleri denetim ve gözetim yetkisi

Abstract

İlgili çalışmada, ülkenin ekonomik faaliyet zincirinin kilit unsurlarından biri olan anonim şirketler üzerindeki kamu denetimi ele alınmıştır. Ticaret Bakanlığı aracılığıyla yürütülen bu denetim, Bakanlığın devlet tüzel kişiliği içindeki konumu nedeniyle İdare Hukuku perspektifinden teorik olarak incelenmiştir. Devamında ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve buna bağlı ikincil mevzuatlar çerçevesince sahip olduğu denetim ve gözetim görevleri araştırılmış ve söz konusu yetkileri geçmişteki düzenlemeler ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. 6102 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığa tanınan denetim ve gözetim görevleri Kanun içerisinde bir bütün olarak düzenlenmemesi ve bu kapsamdaki bazı hükümlerin açık uçlu olması nedeniyle çalışma kapsamında detaylı bir araştırma ve doktrin taramasını gerektirmiş olup tezin devamında Bakanlığın sahip olduğu denetim ve gözetim yetkisini kullanırken izlemesi gereken usuller belirtildikten sonra bu kapsamda tespit ettiği eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için alacağı tedbirler, başta fesih davası açma yetkisi olmak üzere inceleme altına alınmış olup söz konusu davaların nitelikleri ve usulüne ilişkin açıklamaların akabininde bu konudaki tartışmalı hususlara değinilerek çözüm önerileri sunulmuştur. This study theoretically examines the public audit of joint-stock companies, which are crucial links in the country's economic activity chain, conducted by the State through the Ministry of Trade. It first analyzes this authority under Administrative Law, as the Ministry is part of the State's legal personality. Subsequently, the study investigates the audit and supervision duties granted to the Ministry within the framework of the Turkish Commercial Code (Law No. 6102) and its secondary legislation, comparing these authorities with past regulations. Since the audit and supervision duties granted to the Ministry under Law No. 6102 are not regulated as a whole and some provisions are open-ended, the study required a detailed investigation and a review of legal doctrine. Following a discussion of the procedures the Ministry must follow when exercising its audit and supervision authority, the measures it can take to remedy deficiencies and non-compliance are examined, including its power to file for dissolution. After explaining the nature and procedure of these lawsuits, the study addresses contentious issues and offers solutions.