Antik dönem resim, fresk ve mozaik sanatında gastronomi izleri

Abstract

Bu tez, Antik Dönem görsel sanatlarında gastronominin temsillerini inceleyerek, beslenmenin yalnızca biyolojik bir zorunluluk değil, aynı zamanda kültürel bir sembol ve estetik bir ifade biçimi olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sanat ile gastronomi arasındaki bu kesişim, insanlık tarihinin doğayla, toplumla ve kutsalla kurduğu çok katmanlı ilişkiyi anlamak açısından önemli bir gösterge sunmaktadır. Çalışmada mağara duvarlarına çizilmiş av sahnelerinden Roma villalarının duvarlarını süsleyen zengin sofralara uzanan geniş bir görsel malzeme yelpazesi incelenmiştir. Mezopotamya, Antik Mısır, Anadolu uygarlıkları (Hitit, Frig, Urartu), Antik Yunan ve Roma medeniyetlerine ait eserler, dönemin mutfak kültürü, dini ritüelleri ve toplumsal yapıları bağlamında analiz edilmiştir. Gombrich, Childe, Platon, Zanker gibi temel kaynaklardan yararlanılarak, sanatsal temsillerin yalnızca birer estetik nesne değil, dönemin ideolojik, felsefi ve kültürel kodlarını taşıyan imgeler olduğu vurgulanmıştır. Araştırma, sanat eserlerinde gastronomi temsillerinin sadece geçmişi yansıtan birer yüzey olmaktan öte insanın anlam üretme çabasıyla kurduğu estetik yapılar olduğunu savunmaktadır. Bu bağlamda bir sofraya dair betimleme, yalnızca tüketimi değil, kimliği, aidiyeti, ritüeli ve anlamı da içinde taşır. İnsan, tarih boyunca bu imgeleri taşlara, duvarlara ve mozaiklere işleyerek yalnızca karnını değil, benliğini de doyurmuştur. This thesis examines the representations of gastronomy in the visual arts of Antiquity, aiming to reveal that nourishment was not merely a biological necessity, but also a cultural symbol and an aesthetic expression. The intersection between art and gastronomy offers a significant insight into the multi-layered relationship that humanity has established with nature, society, and the sacred throughout history. The study analyzes a wide range of visual material, from hunting scenes drawn on cave walls to depictions of lavish banquets adorning the walls of Roman villas. Artworks from Mesopotamia, Ancient Egypt, Anatolian civilizations (Hittites, Phrygians, Urartians), Ancient Greece, and Rome are examined in the context of their culinary culture, religious rituals, and social structures. Drawing upon key sources such as Gombrich, Childe, Plato, and Zanker, the study emphasizes that artistic representations are not merely aesthetic objects but also images that carry the ideological, philosophical, and cultural codes of their time. The research argues that gastronomic depictions in works of art are not simply surfaces reflecting the past but are aesthetic constructions shaped by humanity’s quest for meaning. In this sense, the depiction of a table does not only evoke consumption but also covers identity, belonging, ritual, and meaning. Throughout history, humans have engraved these images onto stones, walls, and mosaics to feed not only their bodies but also their sense of self.