Enstitüler / Institutes

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/11727/1390

Browse

Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • Item
    Gebelerin sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya nervoza) ve yeme tutumlarının değerlendirilmesi
    (Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2020) İpkırmız Bahçecitapar, İrem Buse; Saka, Mendane
    Bu çalışma, gebelerin sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya nervoza) ile yeme tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışma, Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu kararı alındıktan sonraki 3 ay içerisinde Liv Hospital Ankara Hastanesi Kadın Doğum Polikliniği’ne yönlendirilen gebe bireyler ile yürütülmüştür. Gebe bireylerin; sosyo-demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, gebelik bilgileri, beslenme bilgileri, beslenme düzenleri ve fiziksel aktivite durum ve düzeyleri gibi bilgileri alınmış ve sağlıklı beslenme takıntılarının saptanması için 15 soru içeren Sağlıklı Beslenme Takıntısı Ölçeği (ORTO-15) uygulanmıştır. Ayrıca bireylerin geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır, yeme tutum ve davranış bozukluğunu saptamak için Yeme Tutum Ölçeği (EAT-40) uygulanmıştır. Çalışmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 30.24±4.93 yıl olarak belirlenmiştir. Gebelerin ortalama gebelik süresi 25.14±10.43 haftadır. Çalışmaya katılan gebelerin gebelik öncesi vücut ağırlığı ortalamaları 61.01±9.97 kg iken mevcut (gebelikteki) vücut ağırlığı ortalamaları 69.73±10.0 kg olarak belirlenmiştir. Gebelerin, gebelik öncesi BKİ değerlerine bakıldığında, %8.6’sı zayıf (BKİ ≤ 18.5 kg/m2), %70’i normal ağırlıkta (BKİ=18.5-24.9 kg/m2), %18.6’sı hafif şişman (BKİ=25-29.9 kg/m2), ve %2.8’si obez (BKİ ≥ 30 kg/m2) olarak saptanmıştır. Gebelerin günlük enerji tüketimleri ortalama 2222.76±380.82 kkal olarak gözlenmiştir. Gebelerin tükettiği enerjinin protein, yağ ve karbonhidrattan gelen oranları sırasıyla 17.71±3.58, 45.97±8.029 ve 36.31±7.13 şeklinde saptanmıştır. Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi(TÜBER)’ndeki referans düzeylere göre gebelerin tüketim ortalamaları ile referansları karşılama yüzdeleri sırasıyla; A vitamini %240, B1 vitamini %97, B2 vitamini %145, niasin %235, B6 vitamini %98, C vitamin %152, potasyum %75, folik asit %30, B12 vQtamQnQ %185, kalsQyum %116 ve demQr %93 şeklQnde bulunmuştur. Gebelerin gece uyku süreleri, 8.14±1.71 saattir. Çalışmada, sağlıklı beslenme takıntısı gebelerin %21.6’sında saptanmıştır. Yaş ile ORTO-15 puanı arasındaki ilişki istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0.05). Lise mezunu gebelerin %8.2’sinde, yüksekokul mezunu gebelerin %44.2’sinde, üniversite mezunu gebelerin %24.4’ünde ve yükseklisans-doktora mezunu gebelerQn %10.9’unda ortoreksQya nervoza saptanmıştır. İlkokul ve ortaokul mezunu gebe bireylerde sağlıklı beslenme takıntısı saptanmamıştır. Eğitim durumu ve ORTO-15 puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Yeme tutum ve davranış bozukluğu olan gebelerin 36-45 yaş aralığında ölçek ortalamasının 34.82±24.04 olduğu belirlenmiştir. Gebelerin EAT-40 puanı ile gebelik süresi ve gebelikte kazanılan vücut ağırlığı (kg) arasındaki ilişki negatif yönlü ve anlamlı bulunmuştur (p<0.05, p<0.01). BKİ değerleri ile EAT-40 puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). EAT-40 puanı ile protein alımı, kalsiyum ve demir minerallerinin karşılama değerleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.01, p<0.05). Gebelerin EAT-40 puanları ile sigara ve alkol tüketimleri arasındaki ilişki anlamlıdır (p<0.01, p<0.05). Sonuçlar, gebelik döneminin yeme bozuklukları için önemli ve kritik bir dönem olduğunu göstermektedir. Gebelikte beslenme durumu ile ortoreksiya nervoza arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinin gebenin ve yenidoğanın sağlığı için önemli olduğunu ve multidisipliner bir yaklaşım ile çözümlenmesi gerektiğini göstermektedir. The aim of this study was to evaluate the obsessions of healthy eating (orthorexia nervosa) and eating attitudes and behaviors of pregnant women. The study was carried out with pregnant individuals referred to Liv Hospital Ankara Hospital Gynecology Clinic within 3 months after the decision of Baskent University Medical and Health Sciences Research Board. Pregnant individuals; socio-demographic characteristics, nutritional habits, pregnancy information, nutritional information, nutritional orders and physical activity status and levels were obtained by questionnaire and Healthy Nutrition Obsession Scale (ORTO-15), which contains 15 questions, was applied to determine healthy nutritional obsessions. In addition, 24-hour food consumption of the individuals was recorded. Eating Attitude Scale (EAT-40) was used to determine eating attitude and behavior disorder. The average age of the pregnant women was 30.24 ± 4.93 years. Average gestational period of the pregnant women was 25.14 ± 10.43 weeks. The average pre-pregnancy body weight of the women who participated in the study was 61.01 ± 9.97 kg, while the average (current) pregnant body weight was 69.73 ± 10.0 kg. When the pre-pregnancy BMI values of the pregnant women are examined, 8.6% of the pregnant women are weak (BMI ≤ 18.5 kg / m2), 70% are at normal weight (BMI = 18.5-24.9 kg / m2), 18.6% are slightly obese (BMI=25- 29.9 kg / m2), and 2.9% were obese (BMI ≥ 30 kg / m2). The daily energy consumption of pregnant women was 2222.76 ± 380.82 kcal. The energy consumed by the pregnant women from protein, fat and carbohydrate were determined as 17.71±3.58, 45.97±8.029 and 36.31±7.13 respectively. According to the reference level in the unique nutritional guide Turkey, the average consumption of pregnant women meet with references respectively; vitamin A 240%, vitamin B1 97%, vitamin B2 145%, niacin 235%, vitamin B6 98%, vitamin C 152%, potassium 75%, folic acid 30%, vitamin B12 185%, calcium 116% and iron 93%. Night sleep periods of pregnant women were 8.14 ± 1.71 hours. In the study, healthy eating obsession was found in 21.6% of pregnant women. There was statistically significant relation between age and ORTO-15 scores (p <0.05). Orthorexia nervosa was detected in 8.2% of high school graduates, 44.2% of high school graduates, 24.4% of university graduates and 10.9% of postgraduate and doctoral graduates. No healthy eating obsession was detected in pregnant individuals with primary and secondary education but there was no significant difference between educational status and ORTO-15 scores (p> 0.05). It was determined that pregnant women with eating attitude and behavior disorder were in 36 - 45 age range and the average scale was 34.82 ± 24.04. The relation between EAT-40 score of pregnant women and gestational period and body weight (kg) gained during pregnancy was negative and significant (p<0.05, p<0.01). There was no significant relationship between BMI and EAT-40 scores (p>0.05). A positive and significant relation was found between the EAT-40 score and the intakes of protein and calcium and iron (p<0.01, p<0.05). Significant relationship was found between EAT-40 scores and smoking and alcohol consumption of pregnant women (p<0.01, p<0.05). The results show that pregnancy is an important and critical period for eating disorders. It shows that evaluation of the relationship between nutritional status and orthorexia nervosa during pregnancy is important for the health of pregnant and newborn and should be solved with a multidisciplinary approach.
  • Thumbnail Image
    Item
    Diyete bağlı risk faktörlerinin gestasyonel diyabet üzerine etkisi
    (Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2019) Avci Dursun, Elif Melek; Kızıltan, Gül
    Bu çalışma ile gebelerin beslenme durumu değerlendirilerek, diyetsel risk faktörlerinin Gestasyonel Diyabetes Mellitus (GDM) gelişimine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, Ocak 2018 – Mart 2018 tarihlerinde, Özel Koru Sincan Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniği’ne başvuran yaşları 19-45 yıl arasında, 24.-28. haftalarında hekim tarafından gestasyonel diyabet tanısı konmuş 33 gebe ile 43 sağlıklı gebe katılmıştır. Gebelik öncesi bilinen diyabeti olan (Tip 1 ve Tip 2 DM), çoğul gebeliği olan, diyabet komplikasyonları bulunan gebeler çalışmaya dahil edilmemiştir. Gebelerin kişisel bilgileri, hastalık durumu, genel beslenme alışkanlıkları ile antropometrik ölçümlerinin sorgulandığı anket formu araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Beslenme alışkanlıkları ile enerji ve besin öğeleri alımlarını belirlemek için miktarlı besin tüketim sıklık formu alınmış; beslenme durumları ise sağlıklı yeme indeksine göre (SYİ - 2010) değerlendirilmiştir. Gebelerin 24 saatlik fiziksel aktivite kayıtları ile günlük enerji harcamaları hesaplanmıştır. Gebelerin yaş ortalaması 29.6±3.97 yıldır. Gebelerin %26.3’ünün tanı almış bir hastalığı olduğu ve %14.5’inin daha önce gebelik öyküsüne sahip olduğu belirlenmiştir. Önceki doğumlarına ilişkin, bebek doğum ağırlık ortalaması 3.5±0.41kg olarak saptanmıştır. Gebelik öncesi ağırlık ortalaması 63.1±11.2kg, mevcut ağırlık ortalaması 71.8±11.96 kg, gebelik öncesi BKİ ortalaması 23.9±3.91 kg/m2, mevcut BKİ ortalaması 27.2±4.28 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Gebelerin %40.8’i öğün atlamakta, atlanan öğünlerin %6.6’sının kahvaltı öğünü, %30.3’ünün öğle öğünü, %1.3’ünün akşam öğünü olduğu belirlenmiştir. GDM tanısı alan ve almayan gebelerin %21.1’i gece yeme alışkanlığına sahiptir. Gebelerin bazal metabolizma hız (BMH) ortalaması 1496.6±156.67 kkal, fiziksel aktivite düzey ortalaması 1.3±0.08, toplam enerji gereksinim (TEG) ortalaması 2481.5±2179.55 kkal olarak belirlenmiştir. GDM tanısı alan ve almayan gebelerin günlük diyetle enerji alım ortalamaları benzer bulunmuştur (p>0.05). GDM’si olan ve olmayan gebelerin diyetle günlük karbonhidrat alım ortalaması ve enerjinin karbonhidrattan gelen oranı; günlük protein alım ortalaması ve enerjinin proteinden gelen oranı ile günlük yağ alım ortalaması ve enerjinin yağdan gelen oranı benzer bulunmuştur (p>0.05). GDM’si olan ve olmayan gebelerin enerjinin doymuş yağlardan karşılanma yüzdesi ortalama %15.5±3.1, tekli doymamış yağlardan karşılanma yüzdesi ortalama %17.5±3.9, çoklu doymamış yağlardan karşılanma yüzdesi ortalama %9.03±2.9 olarak belirlenmiştir (p>0.05). Gebelerin günlük posa alım ortalaması 31.4±11.68 g olduğu saptanmıştır (p>0.05). Mikro besin öğesi (A, B1, B2, B12, C, E, niasin, folik asit, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir ve çinko) alım ortalamaları her iki grupta benzer bulunmuş ancak; gruplar arasında B6 vitamini alımı açısından önemli bir fark bulunmuştur (p<0.05). Ailede diyabet öyküsü, önceden doğum yapma durumu ve gebelik öncesi BKİ’nin GDM gelişimi üzerinde istatistiksel olarak önemli bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Günlük enerji alımı, posa tüketimi, şeker tüketimi, doymamış yağ asidi alımı, doymuş yağ asidi alımı, hayvansal protein alımı ve kırmızı et tüketiminin GDM gelişimi üzerinden istatistiksel açıdan önemli bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Gruplar arasında Sağlıklı Yeme İndeksi – 2010 değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). GDM tanısı alan ve almayan gebelerin SYİ – 2010 diyet kalite değerlendirmesinden almış olduğu, rafine tahılların tüketim puan ortalamasında önemli bir fark bulunmuştur (p<0.05). Gebeler için sağlıklı beslenme örüntüleri oluşturularak, GDM için diyetsel risk faktörlerin en aza indirilmesiyle, GDM gelişimi önlenebilir. The aim of this study was to evaluate the nutritional status of pregnant women and to evaluate the effect of dietary risk factors on Gestational Diabetes Mellitus (GDM). The study was conducted between January 2018 and March 2018 at the Koru Sincan Hospital Nutrition and Diet Polyclinic. Thirty-three pregnant women diagnosed with gestational diabetes and 43 healthy pregnant women participated in this study. Pregnant women with known diabetes (Type 1 and Type 2 DM), multiple pregnancies, and diabetes complications were excluded from the study. The questionnaire was used by the researcher to investigate the personal information of the pregnant women, disease status, general feeding habits and anthropometric measurements. In order to determine nutritional habits and intake of energy and nutrients, quantity of nutrient consumption frequency form was taken; Nutritional status was evaluated according to healthy eating index (SYI - 2010). 24-hour physical activity records and daily energy expenditure of pregnant women were calculated. The mean age of the pregnant women was 29.6 ± 3.97 years. It was determined that 26.3% of the pregnant women had a diagnosed disease and 14.5% had a history of pregnancy before. The mean birth weight of the baby was 3.5 ± 0.41 kg. The mean pre-pregnancy weight was 63.1 ± 11.2 kg, the mean weight was 71.8 ± 11.96 kg, the mean pre-pregnancy BMI was 23.9 ± 3.91 kg / m2, and the available BMI was 27.2 ± 4.28 kg / m2. It was determined that 40.8% of pregnant women skipped meals, 6.6% of skipped meals were breakfast meals, 30.3% were lunch meals and 1.3% were evening meals. 21.1% of pregnant women with and without GDM have the habit of eating at night. The mean basal metabolic rate (BMR) of the pregnant women was 1496.6 ± 156.67 kcal, the mean physical activity level was 1.3 ± 0.08, and the total energy requirement (TEG) was 2481.5 ± 2179.55 kcal.Mean dietary intake and energy intake of pregnant women with and without GDM were similar (p> 0.05). The average daily carbohydrate intake of the pregnant women with and without GDM and the ratio of energy from carbohydrate; the average daily protein intake and energy from protein and the ratio of daily fat intake and energy from fat were similar (p> 0.05). Pregnant women with and without GDM had an average of 15.5 ± 3.1%, 17.5 ± 3.9% from saturated unsaturated fats, and 9.03 ± 2.9% from polyunsaturated fats (p> 0.05). The average daily pulp intake of pregnant women was found to be 31.4 ± 11.68 g (p> 0.05). Micro nutrients (A, B1, B2, B12, C, E, niacin, folic acid, potassium, calcium, magnesium, phosphorus, iron and zinc) were found to be similar in both groups; There was a significant difference between the groups in terms of vitamin B6 intake (p <0.05). It was found that there was no statistically significant effect of family history of diabetes, pre-delivery status and pre-pregnancy BMI on the development of GDM (p> 0.05). Daily energy intake, pulp consumption, sugar consumption, unsaturated fatty acid intake, saturated fatty acid intake, animal protein intake and red meat consumption did not have a statistically significant effect on GDM development (p> 0.05). There was no statistically significant difference between the groups in terms of Healthy Eating Index - 2010 values (p> 0.05). A significant difference was found in the consumption point average of refined grains obtained from SYI - 2010 diet quality assessment of pregnant women with and without GDM diagnosis (p <0.05). By creating healthy nutrition patterns for pregnant women, GDM development can be prevented by minimizing dietary risk factors for GDM.