Enstitüler / Institutes
Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/11727/1390
Browse
3 results
Search Results
Item Bir sağlık kuruluşunun fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümünde hizmet performansının yalın tekniklerin kullanılmasıyla arttırılması(Başkent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020) Bayraktar, Buse; Can, Gülin FeryalTürkiye’de sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesi, bu hizmetlerden yararlanması gereken kişi sayısı arttıkça, daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Hasta memnuniyetinin arttırılması, sağlık kurum ve kuruluşlarının sahip oldukları kaynakları etkin bir şekilde kullanarak; varlıklarını sürdürebilmeleri açısından bir zorunluluktur. Diğer sektörlerde olduğu gibi sağlık sektöründe de hizmet sürecinde katma değeri olmayan faaliyetlerin bulunması, gecikmelere, aksamalara ve hastaların memnuniyetsizliğine yol açmaktadır. Söz konusu problemlerin temel çözüm noktası, sağlık kuruluşlarında teşhis, tedavi ve diğer tüm hizmetlerin mümkün olan en kısa sürede ve doğru bir şekilde hastalara verilmesidir. Sağlık hizmetlerinin bu yönde geliştirilebilmesi için son yirmi yıldan beri, yalın düşünceden yararlanılmaktadır. Tarihsel açıdan bakıldığında, 2000’li yıllarda ilk olarak İngiltere’de ve ABD’de uygulanan yalın sağlık hizmetleri, Türkiye’de son yıllarda yaygınlaşmaya başlanmıştır. Yalın düşünce, israf noktalarının tespit edilerek azaltılmasını veya mümkünse elimine edilmesini hedefleyen, sistem etkinliğini sürekli olarak arttırmaya çalışan bir stratejidir. Bu strateji ilk olarak; otomotiv üretim sektöründe uygulanmış, günümüzde daha fazla yaygınlaşarak; hizmet sektöründe de kullanılmaya başlamıştır. Özellikle, sağlık hizmeti sunan kurumlarda yalın düşünceden yararlanılmasının gerekliliği; hastaların beklenti ve ihtiyaçlarının karşılanarak hasta memnuniyetinin arttırılması açısından önem kazanmaktadır. Aksi taktirde, artan rekabet koşullarında sağlık pazarında yer alınamayacağı bir gerçektir. Tez çalışmasında, yalın düşünceye girişte ilk adım olan, hizmete değer katan ve katmayan faaliyetleri analiz etmek ve görselleştirmek için yaygın olarak kullanılan, Değer Akışı Haritalama (DAH) tekniğinden yararlanılarak; Ankara’daki bir sağlık kuruluşunun Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) bölümündeki muayene süreci haritalandırılmıştır. Bu kapsamda, darboğaz noktaları, kaynak yetersizlikleri, gecikmeler, fazla mesai zorunlulukları, beklemeler, gün sonuna kalan hastalar gibi birçok istenmeyen durum tespit edilerek; bu problemlerin iyileştirilmesi için 35 farklı senaryo önerisi geliştirilmiştir. Bu senaryolar, ARENA programında simüle edilerek performans ölçütlerine ilişkin sonuçlar, her bir senaryo için elde edilmiştir. Senaryolara ait performans ölçütlerinin sonuçları kullanılarak; Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden Kriterler Arasındaki Korelasyona Göre Kriter Önemleri (Criteria Importance Through Intercritera Correlation-CRITIC) Yöntemi ile performans ölçütlerine ait önem ağırlıkları belirlenmiştir. Bu önem ağırlıklarının dikkate alınmasıyla, Birleştirilebilir Uzaklık Tabanlı Değerlendirme (Combinative Distance-based Assessment-CODAS) ve Ortalama Çözüm Uzaklığına Dayalı Değerlendirme (Evaluation based on Distance from Average Solution-EDAS) olmak üzere iki farklı yaklaşım ile senaryolar sıralanmıştır. Buna göre, öncelikle uygulanması gereken iyileştirme senaryosu belirlenmiş ve sağlık kuruluşu yönetimine sunulmuştur. Healthcare services both in Turkey and in other countries encounter similar problems. As in other sectors, the presence of non-value added activities in the healthcare service sector leads to delays, difficulties and patient dissatisfaction. The main solution of these problems is to provide diagnosis, treatment and all other services to the patients as soon as possible and in the most appropriate way. Lean practices have been used for the last twenty years to improve healthcare services in this direction throughout the world. The first appplications of lean healthcare services had been implemented in England and in the USA around 2000s, and it has started to become widespread in Turkey recently. Lean philosophy is a discipline that aims to reduce the waste points, and eliminate them wherever possible, by identifying the root problems, and continuously increasing system efficiency. Although this idea was first applied in the automotive manufacturing sector, it has become more comprehensive today and has started to be applied in the service based enterprises. The necessity to use lean philosophy especially in healthcare institutions stems from the importance of increasing the satisfaction of the patients by meeting their expectations and urgent needs. Otherwise, it is obvious that health institutions cannot take part in the health market under increasing competitive conditions. In this thesis, the examination process of the Physical Therapy and Rehabilitation (PTR) department of a health institution in Ankara was monitored using the Value Stream Mapping (VSM) technique, which is the first step of lean philosophy. VSM technique is widely used to analyze and visualize value added activities and non-value added activities in the system. In this context, many undesirable situations such as bottlenecks, insufficiency of the resources, customer delays, obligatory overtime needs, patients who are left at the end of the day, have been identified and 35 alternative scenarios have been proposed to improve the efficiency of the system. The scenarios mentioned were run in the ARENA program and results of performance criteria were obtained for each scenario. Using the performance criteria results of the scenarios; the importance weights of performance criteria were determined with the Criteria Importance Through Intercritera Correlation (CRITIC) Method, which is one of the Multiple Criteria Decision Making (MCDM) techniques. By considering criteria importance weights, “The Combinative Distance-based Assessment” (CODAS) and “Evaluation based on Distance from Average Solution” (EDAS) approaches, the prioritization of the scenarios was obtained in a two different ways. Accordingly, the improvement scenario that should be implemented is determined and presented to the health institution management.Item Çok projeli kaynak kısıtlı yazılım geliştirme projelerinin benzetimle gösterimi ve benzetim eniyilemesi(Başkent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Güven, Ferda; Çakır, BurçinGünümüzde iş hayatı ve sosyal hayat başta olmak üzere neredeyse her alanda kullanılan yazılımların üretilmesi ve bireysel ya da toplu kullanıma uygun hale getirilmesi sürecinde, yazılım projelerinin yönetimi oldukça önemlidir. Müşteri memnuniyetinin ön planda olduğu bu dönemde, yazılım firmalarının kısıtlı kaynakları ile farklı boyuttaki ve zorluktaki projelerin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için doğru bir planlama yapmaları gerekmektedir. Planlama yaparken, çalışanların farklı yetenek ve tecrübeye sahip olması ve her projenin gerekliliklerinin farklı olması da dikkate alınması gereken unsurlardandır. Bu çalışmada, yazılım geliştirme projelerinin aşamaları analiz edilerek belirlenen performans ölçütlerini iyileştirecek yetenek tabanlı bir personel planlaması problemi dikkate alınmıştır. Çalışmanın amacı, doğru işgücü planlaması ile tamamlanan proje sayısı, projelerin tamamlama süresi, çalışan maliyeti ve toplam kârlılıkta iyileşme sağlamaktır. Bu çelişen amaçlarda en uygun planlamayı yapabilmek için Benzetim modellemesi tekniğinden faydalanılmıştır. Gerçek bir yazılım firmasından uyarlanmış veriler ile, her projede çalışabilecek personel yetenek ve tecrübe seviyesi kısıtları dikkate alınarak, mevcut durumun modellemesi yapılmış, darboğazlar tespit edilerek alternatif sistem önerilerinde bulunulmuştur. Ayrıca Benzetim Eniyilemesi metodu ile yazılım geliştirme projesinin farklı aşamalarında çalışacak en uygun personel sayısı tespit edilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, Benzetim eniyilemesinin, mevcut sistemi, ele alınan performans ölçütleri açısından iyileştirdiği gözlenmiştir.Today, the management of software projects is crucial in the process of producing software used in almost every field, especially in business life and social life, and making it suitable for individual or collective use. In this period where customer satisfaction is at the forefront, software companies have to make an accurate planning in order to meet the needs of projects of different sizes and difficulties with their limited resources. While planning, the fact that employees have different skills and experience and that the requirements of each project are different are also factors that should be taken into account. In this study, a skill-based personnel planning problem that will improve the performance criteria determined by analyzing the stages of software development projects is taken into account. The aim of the study is to improve the number of completed projects, completion time of projects, employee costs and total profitability with correct workforce planning. Simulation modeling technique has been used to make the most appropriate planning for these conflicting purposes. With data adapted from a real software company, the current situation was modeled, considering the limitations of personnel ability and experience level that can work in each project, bottlenecks were identified and alternative system recommendations were made. In addition, the most suitable number of personnel to work at different stages of the software development project was determined with the simulation optimization method. When the results were examined, it was observed that simulation optimization improved the existing system in terms of the performance criteria considered.Item Gözetim çalışmaları temelinde black mirror dizisi: Gerçek ve kurmaca hayat ilişkisi(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018) Ersoy, Eylül; Coşkun, ÇiçekGözetim pratikleri tarih boyunca olduğu gibi günümüzde de tartışmaya açık bir konudur. Yeni iletişim teknolojilerinin gelişimi ve özellikle sosyal medya kullanımının artmasıyla beraber daha fazla görünürlük kazanan gözetim uygulamaları, gün geçtikçe daha da gelişmekte, yaygınlaşmakta ve içselleştirilmektedir. Günümüzde bu durumu konu eden sanat eserleri, özellikle sinema filmleri ve televizyon dizileri bulunmaktadır; 2011 yılında yayınlanmaya başlayan Black Mirror dizisi de bunlardan birisidir. Dizi kurgusal bir gelecekte iletişim ve gözetim teknolojilerinin insan hayatı üzerindeki etkilerini bir distopya olarak sunmaktadır. Bu çalışmada yeni iletişim teknolojilerinin eleştirisini yapan Black Mirror dizisinin kurgusal evreni ile gerçek hayat örnekleri karşılaştırılmış, dizinin içeriği analiz edilerek belirli temalar üzerinden bir analiz sunulmuştur. Bu amaçla çalışmada gözetim çalışmaları literatürü incelenmiş, gözetim ve yeni iletişim teknolojileri ile ilgili kavramlar araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, Black Mirror dizisinin kurgusal evreni ile gerçek hayat örnekleri belirlenen temalar üzerinden karşılaştırılmıştır. Yapılan bu analiz sonucunda görülmektedir ki Black Mirror dizisinin kurgusal evreninin gerçek hayatta da örnekleri mevcuttur. Bu noktada her ne kadar yeni iletişim teknolojilerinin faydalı etkileri olsa da, gözetim mekanizmasına hizmet ettiği unutulmamalıdır. Black Mirror dizisinin yarattığı distopya günümüzde çoktan yaşanmaya başlamıştır. The surveillance practices are still on discussion today as well as during the history. Surveillance practices which became more visible throughout the improvements of communication technologies and especially social media improvements have been developing, spreading and internalized. Today there are lots of artistic examples on surveillance; especially cinema films and television series. “Black Mirror” TV series; which firstly published in 2011 is one of these examples. Black Mirror is monitoring the effects of the surveillance and communication technologies on human life in a fictional future as a dystopia. In this study; Black Mirror series’ fictional universe in which critiques of new communication technologies are made is compared with the examples of real life, contents of the series are analyzed and an analysis is made throughout the determined themes. With this aim, surveillance studies literature is examined, concepts on surveillance and new communication technologies are researched. In the last part of the study, Black Mirror series’ fictional universe is compared with the examples of real life through the determined themes. The analysis shows that fictional examples in Black Mirror are also found in the real life practices. At that point, it should not be forgotten that although new communication technologies have useful effects, they also serve to the surveillance mechanism. It can be claimed that the dystopia in Black Mirror is already being lived in real life.