Enstitüler / Institutes

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/11727/1390

Browse

search.filters.applied.f.language: search.filters.language.trSubject: search.filters.subject.Hemodiyaliz

Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • No Thumbnail Available
    Item
    Hemodiyaliz hastalarına verilen motivasyonel görüşme temelli danışmanlığın hemodiyaliz dayanıklılık ve tedavi uyumuna etkisi
    (Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2024) Özdemir Eler, Çiğdem; Kav, Sultan
    Bu araştırma hemodiyaliz hastalarına verilen motivasyonel görüşme temelli danışmanlığın, hemodiyaliz dayanıklılık ve hemodiyaliz tedavi uyumuna etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşaması olan “Hemodiyaliz Dayanıklılık Ölçeği’nin Türk toplumu için geçerlilik ve güvenirlilik çalışması” Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Çiğdem Diyaliz Merkezi ve Yenikent Diyaliz Merkezi’nde 26 Nisan- 25 Mayıs 2021 tarihleri arasında 136 hasta ile tamamlanmıştır. Ölçeğin zaman içinde değişmezliği ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla, ilk değerlendirmeden 2 hafta sonra örneklem içinde ulaşılabilen 50 hasta ile test-tekrar test çalışması yapılmıştır. Hemodiyaliz Dayanıklılık Ölçeği-TR için cronbach alfa katsayısı 0.940 olarak elde edilmiş olup ölçek 20 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın randomize kontrollü deneysel ikinci aşaması, Haziran 2021-Aralık 2021 tarihlerinde 56 hasta (27 hasta müdahale ve 29 hasta kontrol) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Hemodiyaliz Dayanıklılık Ölçeği-TR (HDDÖ), Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği (SDBYUÖ), Motivasyonel Görüşme Tekniği Memnuniyet Formu ile elde edilmiştir. Müdahale grubuna 4 oturumdan oluşan motivasyonel görüşme yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca ayda 1 kez telefonla görüşerek ve ayda 1 kez kısa mesaj ile hatırlatmalar yapılmıştır. Kontrol grubuna ise rutin bakım verilmiştir. Müdahale ve kontrol grubuna müdahale öncesi ve sonrası olmak üzere 2 kez veri toplama formları uygulanmıştır. Verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann-Whitney U Testi, Spearman Korelasyon analizi, Cohen d etki büyüklüğü kullanılmıştır. İkinci değerlendirmede SDBYUÖ toplam puanı her iki grupta da artmasına rağmen bu artışın müdahale grubunda daha fazla olduğu ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p=0.02) görülmüştür. SDBYUÖ’nin HD katılım (p=0.52), ilaç kullanımı (p=0.46) ve sıvı uyumu (p=0.30) alt boyutları çeyrekler açıklıkları bakımından ikinci değerlendirmede gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmezken diyet kısıtlaması (p=0.001) alt boyutu çeyrekler açıklığının anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. HDDÖ toplam puanı (p=0.002) ile F2 (p=0.003) ve F3 (p=0.014) alt boyutlarının medyan değerlerinin arttığı saptanmıştır. HDDÖ, F1 alt boyutu puan ortalamasının her iki grupta da arttığı fakat bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (p=0.013). Cohen d analizi gruplar arasında elde edilen farkın orta-yüksek düzeyde etki büyüklüğüne sahip olduğunu göstermiştir. Müdahale grubundaki hastalar motivasyonel görüşme temelli danışmanlıktan memnun olduklarını (x̄ ±ss=9.37±0.42) ifade etmiştir. Araştırmanın sonucunda, motivasyonel görüşme yönteminin hemodiyaliz dayanıklılık ve hemodiyaliz tedavisine uyumlarını arttırmada etkili olduğu bulunmuştur. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarla etkin iletişim kuran hemşirelerin motivasyonel görüşme yöntemi kullanımının yaygınlaşması önerilmektedir. This research was conducted to determine the effect of motivational interview-based counseling given to hemodialysis patients on their hemodialysis resilience and treatment adherence. In the first phase, ‘the validity and reliability of the Hemodialysis Resilience Scale for the Turkish population’ was conducted with a total of 136 patients at Başkent University Ankara Hospital Çiğdem Dialysis Center and Yenikent Dialysis Center between 26 April and 25 May 2021. Test-retest study was conducted with 50 patients within the sample who could be reached 2 weeks after the first evaluation. The cronbach alpha coefficient for the Haemodialysis Resilience Scale-TR was obtained as 0.940 and the scale consists of 20 items and 3 sub-dimensions. In the second phase, the randomized controlled experimental study was conducted between June 2021 and December 2021 with 56 patients (27 patients in the intervention and 29 patients in the control group). Data in the study were obtained through the Patient Information Form, Patients on Hemodialysis Resilience Scale-TR (PHRS), End-Stage Renal Disease Adherence Questionairie (ESRD), and Motivational Interviewing Technique Satisfaction Form. Motivational interviewing method consisting of 4 sessions was applied to the intervention group. In addition, reminders were made by phone call once a month and by text message once a month. The control group received routine care. Data collection forms were applied to the intervention and control groups twice, before and after the intervention. Wilcoxon Signed Rank Test, Mann-Whitney U Test, Spearman Correlation analysis, Cohen's d effect size were used to analyze the data. In the second evaluation, although the ESRD total score increased in both groups, it was observed that this increase was greater in the intervention group and this increase was statistically significant (p=0.02). While there was no significant difference between the groups in the second evaluation in terms of the quartile gaps of the HD participation (p=0.52), medication use (p=0.46) and fluid restriction (p=0.30) sub-dimensions of ESRD, the dietary restriction (p=0.001) sub-dimension had a lower quartile gap. It was found that it increased significantly. It was found that the median values of PHRS total score (p=0.002) and F2 (p=0.003) and F3 (p=0.014) subscales increased. It was observed that the PHRS, F1 subscale score average increased in both groups, but this increase was not statistically significant (p = 0.013). Cohen's d analysis showed that the difference between the groups had a medium-high effect size. Patients in the intervention group stated that they were satisfied with motivational interviewing-based counseling (x̄ ±sd=9.37±0.42). As a result, it was found that the motivational interviewing method was effective in increasing the resilience and treatment adherence in hemodialysis patients. It is recommended that nurses who communicate effectively with patients receiving hemodialysis treatment use motivational interviewing methods more widely.
  • No Thumbnail Available
    Item
    Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların pozitif ruh sağlığı, öz yönetim ve tedavi uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
    (Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2024) Dilek, Sıla Senem; Ok, Elif
    Bu çalışma hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda pozitif ruh sağlığı, öz yönetim ve tedavi uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir araştırmadır. Araştırma Ocak- Haziran 2024 tarihleri aralığında Başkent Üniversitesi Hastanesine bağlı diyaliz merkezlerinde tedavi alan 205 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri sosyodemografik bilgi formu, Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği, Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği ve Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizi; tanımlayıcı istatistikler, Student t testi ve ANOVA testi ile gerçekleştirilmiştir. İleri istatistiksel analiz için Bonferroni düzeltmesi yönteminden yararlanılmıştır. İlişki analizleri için Pearson Korelasyon analizi ve sonrasında Lineer Regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre hastaların Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği toplam puan ortalaması 139,66±10,30, Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği Kendini Damgalama puan ortalaması 11,97±3,02, Damgalama ile Baş Etme puan ortalaması 21,03±3,76, Sağlık Bakım Etkinliği puan ortalaması 17,40±2,98 ve Tedavi Uyumu puan ortalaması 18,52±2,22 bulunmuştur. Katılımcıların Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması 965,02±108,92 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çocuk varlığı ve başka kronik hastalık varlığı gibi sosyodemografik ve hastalıkla ilgili özelliklerine göre Pozitif Ruh Sağlığı, Kronik Hastalık Öz Yönetim ve Son Dönem Böbrek Yetmezliği Uyum Ölçeği puan ortalamaları arasında fark olduğu belirlenmiştir. Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği ile Damgalama ile Baş Etme, Sağlık Bakım Etkinliği ve Tedaviye Uyum puanları arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde; Kendini Damgalama puanları ile negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Hastaların pozitif ruh sağlığı düzeyleri yükseldikçe kendini damgalama düzeyleri düşmekte; damgalama ile baş etme, sağlık bakım etkinliği ve tedaviye uyum düzeyleri yükselmektedir. Katılımcıların kronik hastalık öz yönetim düzeylerinin pozitif ruh sağlığı tarafından belirli oranlarda yordandığı saptanmıştır. Sonuç olarak hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda pozitif ruh sağlığının kronik hastalık öz yönetimi ve tedavi uyumu üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda pozitif ruh sağlığını geliştirecek eğitim ve destek hizmetleri konusunda danışmanlık verilmesi önerilmektedir. This study is a descriptive and correlational research conducted to examine the relationship between positive mental health, self-management and treatment adherence in patients receiving haemodialysis treatment. The study was conducted with 205 patients receiving treatment in Ümitköy, Çiğdem and Yenikent Dialysis Centres of Başkent University Hospital between January and June 2024. The research data were collected with sociodemographic information form, Positive Mental Health Scale, Chronic Disease Self-Management Scale and End Stage Renal Failure Adjustment Scale. Data were analysed using descriptive statistics, Student t and ANOVA tests. Bonferroni correction method was used for further statistical analysis. Pearson Correlation analysis and then Linear Regression analysis were performed for relationship analyses. According to the results of the study, the mean total score of positive mental health of the patients was 139.66±10.30, the mean score of Chronic Disease Self-Management Scale Self-Stigma was 11.97±3.02, the mean score of Coping with Stigma was 21.03±3.76, the mean score of Health Care Effectiveness was 17.40±2.98 and the mean score of Treatment Compliance was 18.52±2.22. The mean score of the End Stage Renal Failure Compliance Scale was found to be 965.02±108.92. It was determined that there was a difference between the mean scores of positive mental health, chronic disease self-management and end-stage renal failure adjustment scale according to sociodemographic and disease-related characteristics of the participants such as gender, marital status, educational status, presence of children and presence of other chronic diseases. A positive and moderate relationship was found between positive mental health and coping with stigmatisation, health care effectiveness and treatment compliance scores, and a negative and moderate relationship was found with self-stigmatisation scores. As the positive mental health scores of the patients increased, self-stigmatisation scores decreased; coping with stigmatisation, health care effectiveness and treatment compliance scores increased. It was found that participants' chronic disease self-management levels were explained by positive mental health at various levels. As a result, it was determined that positive mental health had a significant effect on chronic disease self-management and treatment compliance in patients receiving haemodialysis treatment. In line with these results, it is recommended to provide counselling on training and support services to improve positive mental health in patients receiving haemodialysis treatment.