Enstitüler / Institutes

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/11727/1390

Browse

Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • Item
    Çok kriterlik karar verme yaklaşımı ile E-ticaret firmalarının performansının değerlendirilmesi
    (Başkent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2024) Işıl, Arısoy; Yusuf Tansel, İç
    Her geçen gün gelişen teknoloji, alışveriş davranışlarında da değişimleri beraberinde getirmiştir. Bu değişimlerin en önemli göstergesi ise ticaret alanında olmuştur. Fiziki çalışma ortamları yavaş yavaş bırakılarak birçok avantaja sahip çevrimiçi çalışma ortamlarına geçilmeye başlanmıştır. Özellikle Covid-19 salgını bu süreci daha da hızlandırmış ve insanları da sürece uyum sağlamaya zorlamıştır. Zamanla benimsenen ve kolaylıkları fark edilen e-ticaret sektörüne artan bu ilgi, bu yöndeki çalışmaları hızlandırarak birçok e-ticaret platformunun kurulmasına sebep olmuştur. Ancak artan e-ticaret platformları yeni bir sorunu ortaya çıkarmış ve hangi platformun daha iyi olduğu sorusunu akıllara getirmiştir. Bu çalışmada, e-ticaret platformlarının ele alınan kriterlere göre değerlendirilmesi ve mevcutta pazardan yüksek pay alan işletmelerin kendi arasında sıralanmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda on e-ticaret sitesi ilk başta mevcut Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri olan TOPSIS, VIKOR ve MOORA kullanılarak değerlendirilmiş, daha sonra yapılan çalışmalar sonucunda, mevcut metotların kriterleri değerlendirmeye uygun olmadığı fark edilmiştir. Bundan dolayı mevcut metodolojiye bir yenilik getirilerek modifiye TOPSIS yöntemi geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Literatürden farklı olarak geliştirilen modelde kriterler özellikle kategorik veriler için detaylı olarak ele alınmıştır. Geliştirilen model sonucu incelenmiş ve e-ticaret platformları sıralanarak rekabet durumu açısından önemli sonuçlar elde edilmiştir. Technology, which is developing nowadays, has also changed shopping behaviour. The crucial indicator of these changes has been in the field of trade. So, physical work environments have been abandoned, and online work environments with many advantages have started. The COVID-19 pandemic has accelerated this process and forced people to adapt to the process. Increasing interest in the e-commerce sector, which has been adopted over time and its conveniences have been realized, has accelerated the work in this direction and led to the establishment of many e-commerce platforms. The increasing number of e-commerce platforms has created a new problem of which platform is better. This study evaluates e-commerce platforms according to the criteria addressed and ranks them concerning market shares. For this purpose, ten e-commerce sites are evaluated using the existing Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods, such as TOPSIS, VIKOR, and MOORA. Then, we realized that the existing methods were not appropriate for evaluating the criteria. So, a modified TOPSIS method is developed and applied to the problem. Unlike the literature, in the developed model, the criteria are discussed in detail, especially for the categorical data perspective. The results of the developed model were analysed, and important results were obtained in terms of competition by ranking the e-commerce platforms.
  • Item
    Pandeminin çevrimiçi tüketiciler üzerindeki etkileri
    (Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2023) Onur Can, Baran; Feride Bahar, Işın
    Aralık 2019`da Çin'de ortaya çıkan COVID-19 salgını, Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) 11 Mart 2020'de pandemi ilan etmesine yol açmıştır. COVID-19 pandemisinin ortaya çıkmasıyla birlikte küresel ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerinin ne kadar zarar vereceği henüz bilinmemektedir. Birçok ülkede tam veya kısmi sokağa çıkma, sosyal mesafe gibi kısıtlamalarının getirilmesi salgının tüketici davranışını önemli ölçüde değiştirmesini ve sektörü yeniden şekillendirmesini sağlamıştır. Perakende mağazalar, alınan kısıtlamalardan kaynaklı müşteri tercihlerin değişmesiyle salgından olumsuz etkilenirken, çevrimiçi perakendeciler müşteri çekmeye devam etmiştir ve satış hacimlerini artırmışlardır, müşterilerin, talebini karşılamanın en hızlı ve pratik yolu olarak e-ticareti tercih etmeye başlamışlardır. E-ticaret, sıfıra yakın fiziksel etkileşim yöntemidir, doğrudan ürün teması sadece sağlık açısından değil aynı zamanda pratiklik, zaman ve enerji tasarrufu açısından da çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisinin çevrimiçi tüketiciler üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma kapsamında 402 katılımcı ile bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi, medeni hal ve ekonomik durum şeklinde belirlenen beş demografik etken temelinde çeşitli unsurlar pandemi öncesi ve sonrası yaşanan çeşitli durumlara göre incelenmiştir. Bulgula göre, pandemi sonrası tüketici tepkilerinde demografik etkenler birçok farklılık yaratmıştır. En etkili demografik etkenler yaş ve cinsiyet iken eğitim seviyesi ve gelir seviyesinin etkileri sınırlı olarak görülmüştür. The COVID-19 outbreak, which emerged in China in December 2019, led the World Health Organization (WHO) to declare a pandemic on March 11, 2020. With the emergence of the COVID-19 pandemic, it is not yet known how damaging the negative effects on the global economy will be. The introduction of restrictions such as full or partial curfew and social distance in many countries has enabled the epidemic to significantly change consumer behavior and reshape the sector. While retail stores were negatively affected by the epidemic due to the change in customer preferences due to the restrictions, online retailers continued to attract customers and increased their sales volumes, and they started to prefer e-commerce as the fastest and most practical way to meet the demands of customers. E-commerce is a method of near-zero physical interaction, direct product contact is very important not only in terms of health, but also in terms of practicality, time and energy savings. The purpose of this study is to examine the impact of the COVID-19 pandemic on online consumers. Within the scope of the study, a questionnaire study was conducted with 402 participants. Based on five demographic factors determined as age, gender, education level, marital status and economic status, various factors were examined according to various situations experienced before and after the pandemic. According to the findings, demographic factors have created many differences in consumer responses after the pandemic. While the most influential demographic factors were age and gender, the effects of education level and income level were seen to be limited.