Enstitüler / Institutes

Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/11727/1390

Browse

search.filters.applied.f.language: search.filters.language.trSubject: search.filters.subject.İklim Değişikliği

Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • No Thumbnail Available
    Item
    Küresel iklim krizinin gastronomiye etkileri; Politikalar ve çözümler
    (Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2025) Ağduman, Yusuf Kamil; Beyter, Nurten
    Sanayi devrimi sonrası hız kazanan enerji tüketimi, üretim faaliyetleri ve kentleşmeye dayalı dönüşüm, gezegenin ekolojik dengesini derinden etkilemiş ve atmosferdeki karbondioksit (CO₂), metan (CH₄) ve azot oksit (NOₓ) gibi sera gazlarının konsantrasyonlarında kayda değer artışlara yol açmıştır. Bu süreç, sıcaklık artışının yanı sıra ekosistem bozulmaları ve afet risklerinde artışa yol açmıştır. Bu tez çalışması, küresel iklim krizinin gıda güvencesi üzerindeki çok boyutlu etkilerini, gastronomi disiplini perspektifinden ele alarak kapsamlı bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı; gastronomiyi yalnızca bir tüketim alanı olarak değil, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede stratejik bir çözüm aktörü olarak konumlandırmak ve sürdürülebilir gıda sistemlerinin inşasında bu disiplinin üstlenebileceği rolleri detaylı bir şekilde ortaya koymaktır. Araştırma, nitel yöntem benimsenerek doküman incelemesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, politika belgeleri, akademik literatür ve uygulama örnekleri analiz edilmiş; sosyal bilimlerin yorumlayıcı doğasına uygun olarak bütüncül bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada, iklim değişikliğinin başta tarım olmak üzere gıda üretimi, tedariki ve erişimi üzerindeki etkileri irdelenmiş; artan sıcaklıklar, kuraklık, sel gibi ekstrem hava olaylarının gıda sistemlerini nasıl tehdit ettiği açıklanmıştır. Bu bağlamda, bireylerin güvenli, yeterli ve besleyici gıdaya ulaşabilmesini ifade eden “gıda güvencesi” kavramının iklim krizine karşı ne denli kırılgan olduğu vurgulanmıştır. Gastronomi disiplini, sürdürülebilir tarım uygulamalarının desteklenmesi, yerel ve mevsimsel ürünlerin korunması, atık yönetimi, karbon ayak izinin azaltılması ve çevreci tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılması gibi çok yönlü katkılarıyla bu krize karşı etkin bir müdahale aracı olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada ayrıca Türkiye özelinde iklim değişikliğinin mevcut ve potansiyel etkileri analiz edilerek, ülkenin ekolojik çeşitliliği ile kırılgan yapısı arasındaki denge kapsamlı biçimde tartışılmıştır. Türkiye'nin bu alandaki politikaları Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat ve sürdürülebilir tarım stratejileri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; eksiklikler kadar fırsat alanları da tespit edilmiştir. Çalışmanın temel bulguları, gastronomi alanında çevreci yaklaşımların benimsenmesinin yalnızca çevresel sürdürülebilirliği değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik dayanıklılığı da artırabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda tez, Türkiye'nin sahip olduğu ekolojik potansiyeli sürdürülebilir bir çerçevede değerlendirecek yeni gastronomi politikalarının geliştirilmesini önermekte; iklim değişikliğine karşı dirençli, adil ve kapsayıcı bir gıda sisteminin inşasında gastronominin dönüştürücü gücüne dikkat çekmektedir. The surge in energy consumption, industrial production, and urbanization following the Industrial Revolution has profoundly disrupted the planet's ecological balance, leading to a significant increase in the atmospheric concentrations of greenhouse gases such as carbon dioxide (CO₂), methane (CH₄), and nitrous oxide (NOₓ). This process has triggered not only a rise in global temperatures but also ecosystem degradation and an increased frequency of natural disasters. This thesis aims to provide a comprehensive evaluation of the multidimensional impacts of the global climate crisis on food security through the lens of the gastronomy discipline. The primary objective of the study is to reposition gastronomy not merely as a field of consumption, but as a strategic actor in combating climate change and contributing to the development of sustainable food systems. The research was conducted using a qualitative methodology based on document analysis. In this context, policy documents, academic literature, and practical case studies were examined, and a holistic assessment was carried out in line with the interpretive nature of the social sciences. The study explores the implications of climate change particularly on agriculture, food production, distribution, and accessibility and demonstrates how extreme weather events such as rising temperatures, droughts, and floods pose a direct threat to food systems. Accordingly, the thesis highlights the vulnerability of the concept of food security defined as individuals’ access to safe, sufficient, and nutritious food in the face of climate-related risks. The gastronomy discipline is evaluated as an effective intervention tool in this crisis, given its direct relevance to sustainable agricultural practices, the preservation of local and seasonal products, waste management, reduction of carbon footprints, and the promotion of environmentally conscious consumption habits. Furthermore, the thesis analyzes the current and potential impacts of climate change in the context of Turkey, offering a detailed discussion of the balance between the country’s ecological diversity and its environmental fragility. Turkey’s existing policies in this area are compared with the European Union’s Green Deal and sustainable agriculture strategies, identifying both shortcomings and opportunities for advancement. The key findings of the research indicate that the adoption of eco-friendly approaches within the field of gastronomy can enhance not only environmental sustainability but also social and economic resilience. Accordingly, the thesis advocates for the development of new gastronomy policies that leverage Turkey’s ecological potential within a sustainability framework, emphasizing the transformative role of gastronomy in building a resilient, just, and inclusive food system in the face of climate change.
  • No Thumbnail Available
    Item
    İklim muhasebesi: BIST sürdürülebilirlik 25 ve BIST 30 şirketlerinin TCFD uyarınca karbon emisyonu açıklamalarının incelenmesi
    (Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2023) Ece, Kanlıoğlu; İklim Elif, Umut
    Sanayi Devrimi'nden günümüze kadar atmosfere salınan sera gazları artık küresel bir felaket haline gelmiştir. Tüm canlıları ve kurumsal faaliyetlere tehdit oluşturan bu küresel felaket otoriteyi devreye sokmuş ve bu konuda uluslararası boyutta çalışmalar yapılmaya başlamıştır. Gelişmelerden muhasebe bilimi de kendisine düşen payı almış ve muhasebenin kendi içinde evrimi başlayarak sosyal muhasebeye ve iklim muhasebesine geçiş gerçekleşmiştir. Bu araştırmada, TCFD ilkeleri kapsamında, işletmeler açısından sera gazı salınımının ölçüm sonuçlarının açıklanmasına yönelik Borsa İstanbul şirketlerinin sürdürülebilirlik, entegre ya da faaliyet raporu adı altında yayınlanmış olan raporların incelenmesidir. Bu inceleme sonu sözü geçen raporları yayınlamış olan işletmelerin sera gazı ölçüm açıklamalarının yeterlilik düzeyinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda BIST Sürdürülebilirlik 25 ve Türkiye ekonomisinin lokomotifi olarak kabul edilen BIST 30 Endeksleri’nde faaliyet gösteren işletmelerin karbon emisyonu açıklamaları ile işletme değerleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve iki endeksin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında şirketlere ilişkin 2018-2022 yıllarına ait 5 yıllık veriler sürdürülebilirlik raporu, entegre rapor ve faaliyet raporları incelenerek ve Borsa İstanbul web sayfasından elle toplanmış ve TCFD’nin Karbon Emisyonu ölçütüne istinaden çalışmada Choi ve arkadaşlarının 2013 yılında geliştirdikleri 5 boyut ve 18 maddeden oluşan karbon emisyonu açıklama endeksi modeli kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda genel olarak sürdürülebilirlik konusundaki anlayış, bilgi ve uygulamaların artması amacıyla Borsa İstanbul’da işlem gören ve kurumsal sürdürülebilirlik performansları üst seviyede olan şirketlerin paylarının yer aldığı BIST Sürdürülebilirlik ve BIST 25 Endeksi’ndeki şirketlerin ön sıralarda olduğu tespit edilmiştir. Greenhouse gases released into the atmosphere since the Industrial Revolution have now become a global disaster. This global disaster, which threatens all living things and corporate activities, has activated the authority and international studies have begun to be carried out on this issue. Accounting science has also taken its share from the developments, and the evolution of accounting within itself has begun, and the transition to social accounting and climate accounting has taken place. In this research, within the scope of TCFD principles, the reports published under the name of sustainability, integrated or annual report of Borsa Istanbul companies for the explanation of the measurement results of greenhouse gas emissions in terms of enterprises are examined. At the end of this review, it is aimed to determine the adequacy of the greenhouse gas measurement explanations of the enterprises that have published the reports. In this context, it is aimed to determine the relationship between the carbon emission disclosures of the enterprises operating in the BIST Sustainability 25 and BIST 30 Indices, which are accepted as the locomotive of the Turkish economy, and their business values, and to examine the two indices. Within the scope of the research, 5-year data on companies for the years 2018-2022 were collected by examining the sustainability reports, integrated reports, and annual reports and manually from the Borsa Istanbul website. emission disclosure index model was used. As a result of the study, it has been determined that the companies in the BIST Sustainability and BIST 25 Index, which include the shares of companies traded in Borsa Istanbul with a high level of corporate sustainability performance, to increase the understanding, knowledge, and practices on sustainability in general.