Mesleki Eğitimin ara eleman sorunu üzerindeki etkisi: Ankara ili inşaat sektörü üzerinde bir çalışma

Abstract

Bu araştırmada, Türkiye’de mesleki ve teknik eğitimin inşaat sektöründeki yeri ve etkisi, işveren, çalışan ve eğitmen bakış açılarıyla incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, mesleki eğitimin inşaat sektöründe nitelikli ara eleman temininde oynadığı rolü ortaya koymak ve sektörde yaşanan nitelikli iş gücü eksikliğinin mesleki eğitim sistemi üzerinden nasıl iyileştirilebileceğini analiz etmektir. Nitel araştırma desenine dayanan çalışmada, işveren eğitmen ve mezun olmak üzere üç paydaş grupla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler tematik içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, uygulamalı eğitimin yetersizliği, müfredatın sektör ihtiyaçlarına uyumsuzluğu, teknolojik donanım eksiklikleri, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin yeterince etkin verilememesi ve mezunların saha uygulamalarına adaptasyon eksikliği gibi temel sorunları ortaya koymuştur. İşverenler, eğitimli personelin teknik bilgiye sahip olduğunu ancak sahada yeterli tecrübeye ulaşmakta güçlük çektiğini belirtmiş; çalışanlar ve mezunlar ise, mesleki eğitimin istihdam şansını artırdığını ancak iş piyasasında karşılaşılan uygulama eksikliklerinin eğitim sürecinde daha iyi giderilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Araştırmanın sonucunda, mesleki eğitimin inşaat sektöründeki nitelikli iş gücü açığını kapatmada hayati bir öneme sahip olduğu, ancak eğitim programlarının sektörün güncel ihtiyaçlarına tam uyumlu hâle getirilmesi, sektörle daha güçlü iş birliklerinin kurulması ve uygulamalı eğitimin artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de mesleki eğitim ve inşaat sektörü arasındaki ilişkiyi derinlemesine irdeleyerek literatüre önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir. This study examines the role and impact of vocational and technical education in the construction sector in Turkey from the perspectives of employers, employees, and instructors. The primary aim is to reveal the role of vocational education in supplying qualified intermediate staff in the construction sector and to analyze how the current shortage of skilled labor can be improved through the vocational education system. Based on a qualitative research design, semi-structured interviews were conducted with three stakeholder groups—employers, instructors, and graduates—and the data were analyzed using thematic content analysis.Findings indicate major problems such as the insufficiency of practical training, the mismatch between curricula and sectoral needs, lack of technological equipment, ineffective occupational health and safety training, and the poor field adaptation of graduates. Employers emphasized that while trained personnel possess technical knowledge, they struggle to gain sufficient field experience. Graduates and employees noted that vocational training enhances employment opportunities, but practical shortcomings in the labor market should be better addressed during the education process. In conclusion, vocational education plays a critical role in addressing the shortage of skilled labor in the construction sector. However, aligning education programs with the current demands of the sector, establishing stronger collaborations with industry stakeholders, and increasing the amount of practical training are essential. This research aims to contribute significantly to the literature by thoroughly examining the relationship between vocational education and the construction sector in Turkey.