Türkiye’deki çocuk koruma sisteminin sivil toplum kuruluşlarında çalışan profesyoneller gözünden değerlendirilmesi

Abstract

Çocukların korunması toplumda her bireyin ve kurumun sorumluluğudur. Bu sorumluluğun önemli bir kısmını ise sivil toplum kuruluşları üstlenmektedir. Sivil toplum kuruluşları, çocukların korunması için yürüttüğü çalışmalar ile bir kalkan ve bir umut ışığı olarak her bir çocuğun hayatlarını iyileştirme ve gelişme şansını artırmaktadır. Bu araştırmanın amacı çocuk koruma alanında çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarında çalışan profesyonellerin kendi rollerini, verilen hizmetlerin yeterlilik düzeylerini ve gereksinimlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma kapsamında Türkiye’de çocuk koruma alanında çalışmalar yapmakta olan on sivil toplum kuruluşunda en az bir yıldır görev yapan; beş sosyal hizmet uzmanı, beş psikolog, altı avukat ve dört psikolojik danışman olmak üzere; yirmi profesyonel ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucu beş ana tema oluşturulmuştur. Profesyoneller, sivil toplum kuruluşlarının çocuk koruma alanındaki rolünün kamu hizmetleri ile iş birliği içerisinde sunulması gerektiğini, sivil toplum kuruluşlarının bu noktada bağlantı kurucu rolü ile ön plana çıktığını ifade etmişlerdir. Sivil toplum kuruluşlarının kamu kurumları ile koordinasyon halinde olması durumunda inisiyatiflerinin gelişeceğini ve farklı kaynaklara erişebileceklerini; bu durumun da sivil toplum kuruluşlarının çalışmalarının daha etkin hale geleceğini de belirtmişlerdir. Profesyoneller; Türkiye'de çocukların en sık karşılaştığı sorunları yoksulluk, eğitime erişim eksikliği, geleneksel ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği, aile içi şiddet, küçük yaşta evlilik ve çocuk işçiliği olduğunu belirtmişlerdir. Yasa ve yönetmeliklerin yeterli olduğunu ancak bunların uygulanması noktasında bazı eksikliklerin bulunduğunu ve denetlenmenin gerekliliğini vurgulamışlardır. Aynı zamanda profesyoneller tarafından bu alanda çalışan meslek elemanlarının az olduğu; uzmanlaşmış personelin yetiştirilmesinin önemi de ortaya konulmuştur. Çocuk koruma alanında yaşanan sorunların çözümü için kamu sivil toplum ortaklığının inşa edilmesi; yasal düzenlemelerin eksiksiz uygulanması, yeterli sayıda meslek elemanı çalıştırılması ve yetkin kişilerin istihdamının sağlanması gereklidir. Children's protection is a responsibility of every individual and institution in society, and a significant part of this responsibility is undertaken by non-governmental organizations (NGOs). NGOs serve as both a shield and a beacon of hope, improving and enhancing the lives and developmental opportunities of children through their efforts. The purpose of this research is to uncover the roles of professionals working in child protection NGOs, the adequacy of the services provided, and their needs. In this study, in-depth interviews were conducted using a semi-structured interview technique with twenty professionals who have been working for at least one year in ten NGOs operating in the field of child protection in Turkey; including five social workers, five psychologists, six lawyers, and four counseling psychologists. Five main themes were identified through the analysis. Professionals emphasized that the role of NGOs in child protection should be presented in collaboration with public services, highlighting the NGOs' role as connectors. They stated that if NGOs coordinate with public institutions, their initiatives would develop and access to diverse resources would be enhanced, making their work more effective. Professionals also pointed out that the most common issues children face in Turkey are poverty, lack of access to education, societal and traditional gender inequalities, domestic violence, early marriage, and child labor. They noted that laws and regulations are sufficient but there are deficiencies in their implementation and that oversight is necessary. Furthermore, it was highlighted that there is a shortage of professionals in this field and the importance of training specialized staff. In order to solve the problems in child protection, it is necessary to build a publicprivate partnership, ensure the complete implementation of legal regulations, employ a sufficient number of professional staffs, and ensure the employment of competent individuals.