Erken Cumhuriyet döneminde modern mimarlık ve sinemadaki temsili: Türkiye'nin kalbi Ankara(1934) filmi

Abstract

Mimarlık fikir ve ideolojilerin temsilinde kullanılan en önemli araçlardan biridir. Farklı dönemlerde, farklı ideolojileri temsil etmiş olan mimari yapılar, modern dönemde teknolojinin ve iletişim araçlarının da gelişmesi ile sinemada temsilin en önemli parçalarından biri haline gelmiştir. Bu tezde; mimarlık, sinema ve temsil arasındaki ilişki tartışılmaktadır. Bu ilişkiyi incelemek için ise, Erken Cumhuriyet Dönemine ait en önemli görsel kaynaklardan biri olan ve yeteri kadar çalışılmamış Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) filmi seçilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün isteği üzerine ünlü Sovyet yönetmen Sergei Yutkeviç tarafından Cumhuriyet’in onuncu yılı için çekilmiş olan Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) filmi, Erken Cumhuriyet Döneminde yaşanmış gelişmeleri yansıtmaktadır. Bu gelişmeler ise Cumhuriyet’in kurulması, modern olma fikri ve modernleşme süreci ile ilişkilidir. Başka bir deyişle filmde, Türkiye’de modernlik ve modernleşme temsil edilmektedir. Bu temsil büyük oranda mimari yapılar yoluyla anlatılmaktadır. Bu tezde öncelikle temsil kavramı, Erken Cumhuriyet Dönemi, Türkiye’de modernleşme süreci ve Erken Cumhuriyet döneminde mimarlık incelenerek, teorik bir altyapı hazırlanmıştır. Bu süreçte mimarlık ve temsil arasındaki ilişkiye değinilerek, sinemadaki yansımalarına bakılmıştır. Son olarak Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) filminin detaylı bir incelemesi yapılarak, sinemada mimarlığın temsilde oynadığı rol tartışılmıştır. Architecture is one of the most important ways of representing ideas and ideologies. Works of architecture that represented different ideologies in different periods, became an important part of representation in cinema due to the developments in technology and communication technologies in the modern era. This thesis, discusses the relationship between architecture, cinema and representation. Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) movie, which is one of the most important visual sources that belong to the Early Republican Period, is selected to examine that relationship. Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) movie, which was filmed for the tenth anniversary of the republic, by famous Soviet director Sergei Yutkeviç upon the request of Mustafa Kemal Atatürk, reflects the happenings and developments in the Early Republican Period. The developments in the Early Republican Period concerns the foundation of Republic, the idea of being modern and the process of modernization. In other words, Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) movie, represents modernity and modernization in Turkey, through the works of architecture among other representational elements. In this thesis, a teoretical framework is constructed around the literature on the concept of representation, Early Republican Period, modernization process in Turkey, and architecture in the Early Republica Period. The relationship between architecture and representation, and its reflections in cinema is examined within that framework. Furthermore, the role of architecture in cinematic representation is discussed through a detailed analysis of Türkiye’nin Kalbi Ankara (1934) movie.