Stres faktörünün karar verme davranışları üzerine etkisi: Pilotlar üzerine bir araştırma

Abstract

Kriz ve belirsizlik anlarında pilotların maruz kaldığı stres yükü, pilotların karar verme davranışlarını etkilemektedir. Dolayısıyla, pilotların karar verme davranışlarının anlaşılması, stres faktörünün karar verme sürecine olan etkilerinin anlaşılması, olası kaza kırımların önlenebilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, sivil havacılık pilotlarının kullandığı karar verme davranışlarında stres faktörünün etkisini ortaya koymaktır. Çalışma, nicel veri analizi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Türkiye’de faaliyet gösteren özel bir havayolu şirketinde görev yapan, 206 kaptan ve ikinci kaptandan anket yöntemi ile ulaşılan veriler SPSS 20 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı ve SMART PLS 4 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, stres faktörünün pilotların karar verme davranışı üzerinde etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir. Stresle başa çıkma yöntemleri değişkenleriyle karar verme davranışları arasında istatiksel bağlamda anlamlı farklılaşmalar gözlemlenmiş ve kurulan hipotezler desteklenmiştir. Araştırma hipotezleri arasında bulunmasa da katılımcılardan toplanan demografik veriler analiz edilmiş; fakat istatiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olmadığı gözlemlenmiştir. Uncertainty and crisis create stressful environment. Among these environments airline pilots have to cope with this stress and manage their workload. Therefore, it is crucial to understand and study the effect of stress factor on decision-making process of airline pilots in order to prevent undesired and unsafe events during flight operations. In this context, the aim of this study is to explain the impact of stress on decision making processes used among airline pilots. The study was conducted with the data collected on 206 Turkish airline pilots working at a private airline company in Turkey. Data were collected by the survey method and collected data were used in quantitative analysis. The data collected throughout the research were analyzed with the support of SPSS 20 and SMART PLS 4 programs. As a result of the study, it was observed that the impact of stress is effective on pilots’ decision-making process. Within the scope of the study, it is observed that the methods of coping with the stress also have relationship with decision making styles of airline pilots and the established hypotheses were supported. Although not among the scope of this research, demographic data obtained from the pilots were also analyzed in order to contribute to the literature. Moreover, a meaningful relationship could not be observed.