Avrupa Birliği fonlu projelerin iletişim stratejileri: Değerlendirmeler, analizler ve öneriler

Abstract

Suriye’de yaşanan iç savaş sonrasında milyonlarca Suriyeli ülkelerinden kaçmak zorunda kalmış, sınırlarına en yakın olan Türkiye ye Türkiye’den de Avrupa Birliğine göç etmek istemişlerdir. Avrupa Birliği Türkiye üzerinden gerçekleşen göç akışını yavaşlatmak ve etkilerini azaltabilmek için Türkiye ile göç mutabakatı imzalamıştır. İmzalanan mutabakat çerçevesinde Türkiye’deki Mültecilere yönelik Mali Yardım Programı (FRIT) başlatılmış ve Avrupa Birliği fon kaynaklarını Türkiye’deki kurumlara projeler karşılığında aktarmıştır. Söz konusu kurumlardan biri de Suriyelilerin topluma olan entegrasyonunda önemli rollerden birine sahip olan Millî Eğitim Bakanlığıdır. Millî Eğitim Bakanlığı uyguladığı projelerle daha fazla Suriyeliyi eğitime dahil etmek ve katılımı artırabilmek amacıyla literatürde halkla ilişkiler ile benzer anlamda kullanılan stratejik iletişim çalışmaları yürütmektedir. Bu araştırmada bakanlık tarafından 2016-2021 yılları arasında uygulanmış yaygınlığı açısından en geniş çaplı ve büyük bütçeli üç FRIT fonlu proje örnek vaka olarak seçilmiş ve seçilen projelerin iletişim çalışmaları stratejik iletişim değerlendirme modellerinden olan Piramit Değerlendirme Modelinin kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Modelin kriterleri ise araştırmanın sorularını oluşturmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde Suriye’den Türkiye’ye yaşanan göç süreci, ülkemizde bulunan Suriyelilerin demografik bilgileri, Suriyelilerin hem eğitim hem de diğer alanlarda karşılaştıkları sorunlar, söz konusu sorunları çözebilmek adına Türkiye devleti ve Avrupa Birliği tarafından yapılan çalışmalar, Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye sağladığı FRIT isimli fon programı ve Millî Eğitim Bakanlığının FRIT Fonu ile uyguladığı projeler ile örnek vaka olarak seçilmiş üç projenin detayları aktarılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise stratejik iletişim kavramı, stratejik iletişim yönetim sürecini oluşturan aşamalar ve stratejik iletişimi değerlendirebilmek için kullanılan modeller anlatılmış; üçüncü bölümde araştırmanın amacı ve soruları, önemi, ön kabulleri, sınırlılıkları ve yöntemi aktarılmıştır. Piramit Model’in kriterlerini değerlendirebilmek için birden çok veri toplama metodu bulunmaktadır ancak bu araştırmada modelin önerdiği veri toplama yöntemlerinden olan görüşmeler ile veriler toplanmıştır. Söz konusu görüşmeler ise projelerinin uygulayıcısı konumundaki kurumların (Millî Eğitim Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, Concern World Wide Uluslararası Sivil Toplum Örgütü) yetkilileri, FRIT fonlu eğitim projelerinde çalışmış iletişim-tanıtım uzmanları ve alana yönelik çalışmalar yapan akademisyenlerle gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler daha sonra betimsel analiz yöntemi ile kategorize edilmiş ve ortaya çıkan bulgular literatür ile karşılaştırılarak tartışılmıştır.Çalışmanın sonuç bölümünde ise araştırmanın sorularına karşılık verilen sonuçlar ortaya konulmuş ve öneriler sunulmuştur. Following the civil war in Syria, millions of Syrians were forced to flee their country, aiming to migrate first to Turkey and subsequently to the European Union. To slow the migration flow through Turkey and mitigate its impacts, the European Union signed a migration agreement with Turkey. Under this agreement, the Facility for Refugees in Turkey (FRIT) program was launched, providing EU funds to Turkish institutions through projects. One of the key institutions involved is the Ministry of National Education (MEB), which plays a significant role in the integration of Syrians into society. Through its projects, the Ministry conducts strategic communication activities—commonly associated with public relations in the literature—with the aim of including more Syrians in the education system and increasing their participation.In this research, three of the largest and most widespread FRIT-funded projects implemented by the Ministry of National Education between 2016 and 2021 were selected as case studies. The communication activities of these projects were evaluated based on the criteria of the Pyramid Evaluation Model, one of the strategic communication evaluation frameworks. These criteria also formed the basis for the research questions.In the first section of the study, the migration process from Syria to Turkey, demographic information about Syrians in Turkey, the challenges Syrians face in education and other areas, efforts by the Turkish government and the European Union (EU) to address these challenges, the FRIT fund program provided by the EU to Turkey, the projects implemented by the Ministry of National Education using FRIT funding, and the details of the three selected case studies are presented.The second section discusses the concept of strategic communication, the stages involved in strategic communication management, and the models used to evaluate strategic communication. The third section explains the study's purpose, research questions, significance, assumptions, limitations, and methodology.To assess the criteria of the Pyramid Model, multiple data collection methods were considered. However, for this research, data were collected through interviews, as recommended by the model. These interviews were conducted with officials from institutions responsible for implementing the projects (e.g., the Ministry of National Education, United Nations Population Fund, European Union Delegation to Turkey, and Concern Worldwide International NGO), communication and promotion experts who worked on FRIT-funded education projects, and academics conducting studies in the field. The data obtained from these interviews were categorized using the descriptive analysis method and discussed by comparing the findings with the existing literature.In the conclusion section, the findings related to the research questions are presented, and recommendations are offered.