Dolarizasyon ve kredi temerrüt takası ilişkisi (CDS) : Türkiye örneği

Abstract

Dolarizasyon, bir ülkenin yerel para birimi yerine yabancı bir para biriminin kullanılmasıdır ve genellikle ekonomik belirsizlikler, yüksek enflasyon ve yerel para birimine duyulan güvensizlik gibi faktörlerden kaynaklanır. Kredi Temerrüt Takası (CDS) ise bir borçlunun temerrüde düşme riskine karşı yatırımcıları koruyan finansal araçlardır. Bu tez, Türkiye'deki dolarizasyonun Kredi Temerrüt Takası (CDS) primleri üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Çalışmada dolarizasyonun tanımı, türleri (tam dolarizasyon, kısmi dolarizasyon, para ikamesi, mevduat dolarizasyonu, borç dolarizasyonu, varlık dolarizasyonu, finansal dolarizasyon, ters dolarizasyon) ve nedenleri (enflasyon, dolarizasyon histerisi, temel günah, ekonomik belirsizlik ve ekonomi politikalarına olan güvensizlik) ayrıntılı olarak ele alınmış, dolarizasyonun olumlu ve olumsuz yönleri ile ölçüm yöntemleri tartışılmıştır. Türkiye'deki dolarizasyonun tarihsel süreci de kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Ayrıca CDS’in tanımı, işleyişi, kullanım amaçları ve Türkiye’nin CDS primleri hakkında bilgi verilmiştir. Ampirik analizde, Türkiye'deki dolarizasyon ve CDS primleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için çeşitli ekonometrik yöntemler kullanılmıştır. Araştırmanın veri seti, Türkiye'nin CDS primleri ve mevduat ve kredi dolarizasyon seviyelerini içermektedir. Öncelikle verilerin durağan olup olmadığını test etmek için Augmented Dickey-Fuller (ADF) Birim Kök Testi uygulanmıştır. Ardından veriler arasında uzun dönemli ilişkileri belirlemek için Johansen Eşbütünleşme Testi kullanılmıştır. Dolarizasyonun CDS primleri üzerindeki etkisini belirlemek için regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları, dolarizasyonun Türkiye'deki CDS primleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, dolarizasyonun finansal istikrarı olumsuz etkilediğini ve ülke risk primlerinin artmasına neden olduğunu ortaya koymaktadır. Dollarization is the use of a foreign currency instead of a country's local currency, typically arising from factors such as economic uncertainties, high inflation, and distrust in the local currency. Credit Default Swaps (CDS) are financial instruments that protect investors against the risk of a borrower defaulting. This thesis investigates the impact of dollarization on Credit Default Swap (CDS) premiums in Turkey. The study thoroughly examines the definition of dollarization, its types (full dollarization, partial dollarization, currency substitution, deposit dollarization, debt dollarization, asset dollarization, financial dollarization, reverse dollarization), and its causes (inflation, dollarization hysteresis, original sin, economic uncertainty, and distrust in economic policies). The positive and negative aspects of dollarization and its measurement methods are also discussed. The historical process of dollarization in Turkey is comprehensively reviewed. Additionally, information on the definition, functioning, and uses of CDS, as well as Turkey's CDS premiums, is provided. In the empirical analysis, various econometric methods were used to determine the relationship between dollarization and CDS premiums in Turkey. The dataset includes Turkey's CDS premiums and deposit and loan dollarization levels. First, the Augmented Dickey-Fuller (ADF) Unit Root Test was applied to test the stationarity of the data. Then, the Johansen Cointegration Test was used to identify long-term relationships between the variables. Finally, regression analysis was conducted to determine the impact of dollarization on CDS premiums. The analysis results show that dollarization has a significant impact on CDS premiums in Turkey. These findings indicate that dollarization negatively affects financial stability and increases the country's risk premiums.