Tip 2 diyabetli bireylerin yeme yutum ve davranışları ile yaşam kalite düzeylerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalısma, Tip 2 diyabetli hastaların yeme davranıs bozukluklarını, yasam kalite düzeylerini, beslenme durumlarını, biyokimyasal bulgularını ve antropometrik ölçümlerini değerlendirmek amacıyla planlanmıs ve yürütülmüstür. Çalısma, Mart 2013 ile Mayıs 2013 tarihleri arasında Tip 2 diyabet teshisi konmus yasları 35 ile 87 arasında değisen 112 (54 erkek, 58 kadın) hasta üzerinde yapılmıstır. Hastaların beslenme durumları besin tüketim sıklık formu ile saptanmıstır. Hastaların tıkınırcasına yeme davranıs bozukluğu BITE-Edinburg testi ile, gece yeme sendromu (GYS) ise GYS tanı ölçütleri ile değerlendirilmistir. Hastaların antropometrik ölçümleri alınmıs, fiziksel aktivite durumları belirlenmis ve bazı biyokimyasal parametreleri analiz edilmistir. Hastaların yasam kalite düzeyleri SF-36 Yasam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirilmistir. Hastaların ortalama diyabet süreleri 9.4±8.07 yıldır ve %27.7’sinin komplikasyonu olduğu belirlenmistir. Hastaların %70.5’inin diyabet dısında hastalığı vardır, bu hastalıkların %35.7’si HT, %14.3’ü dislipidemidir. Çalısmaya katılan hastaların beden kütle indeks (BKİ) ortalamaları değerlendirildiğinde, 65 yas altı erkeklerin BKİ ortalaması 29.68±4.24 kg/m², 65 yas ve üstü erkeklerin 27.86±4.27 kg/m²’dir. 65 yas altı kadınların BKİ ortalaması 32.63±5.91 kg/m², 65 yas ve üstü kadınların ise 31.39±4.31 kg/m² olarak belirlenmistir. Dünya Sağlık Örgütü’nün BKİ sınıflandırmasına göre hastaların BKİ’leri değerlendirildiğinde, erkek hastaların %48.1’i hafif sisman, %38.9’u sisman, kadın hastaların da %24.1’i hafif sisman, %62.1’i sisman olarak değerlendirilmistir. Erkek ve kadın hastaların BKİ, vücut yağ yüzdesi ve bel çevresi ölçümleri sınıflandırmalarına göre aralarındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmustur (p<0.05). Hastaların serum HbA1c düzey ortalaması %7.6±2.03, total kolesterol düzey ortalaması lipit düsürücü ilaç kullanan hastalarda 204.9±70.34 mg/dl, ilaç kullanmayanlarda 207.4±44.31 mg/dl, LDL-kolesterol düzey ortalaması ilaç kullananlarda 120.1±55.44 mg/dl, ilaç kullanmayanlarda 135.4±42.23 mg/dl, HDL-kolesterol düzey ortalaması ilaç kullanan hastalarda 42.9±11.30 mg/dl, ilaç kullanmayanlarda 44.2±10.70 mg/dl’dir. Trigliserit düzey ortalaması ilaç kullanan hastalarda 263.7±236.72 mg/dl, ilaç kullanmayanlarda 194.8±135.97mg/dl, açlık kan glukoz ortalaması 157.55±63.8 mg/dl olarak belirlenmistir. Erkek hastaların serum total kolesterol, LDL-kolesterol ve trigliserit (TG) düzeyleri kadın hastaların düzeylerinden daha yüksek, HDL-kolesterol düzeyleri ise kadın hastaların arasında enerjinin yağdan gelen oranı açısından fark istatistiksel açıdan önemli bulunmustur (erkeklerde %40.3±5.32, kadınlarda %43.16±4.54, p<0.05). Vitaminlerden en fazla folik asit ve E vitamini, minerallerden ise potasyumun yetersiz tükettildiği belirlenmistir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, tıkınırcasına yeme sendromu, gece yeme sendromu, yasam kalitesi, beslenme