Sosyal hizmet öğrencilerinin, uzmanlarının ve akademisyenlerinin öz şefkate yönelik bakış açıları ve deneyimleri

Abstract

Öz şefkat, bireyin kendisine yönelik yargılayıcı ve eleştirel tutumlar yerine anlayışlı, nazik ve kabul edici bir yaklaşım benimsemesidir. Öz şefkat, özellikle sosyal hizmet öğrencileri, uzmanları ve akademisyenleri açısından hem kişisel iyilik hallerini sürdürmek hem de müracaatçılarla yürütülen müdahale süreçlerinde etkili bir şekilde kullanılmak üzere önemli bir kavramdır. Buna karşın ulusal sosyal hizmet literatürüne bakıldığında öz şefkate yönelik sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Nitel desende tasarlanan bu araştırma, bir kavram ve uygulama pratiği olarak öz şefkatin sosyal hizmet öğrencileri, uzmanları ve akademisyenleri tarafından bilinirlik ve farkındalık durumunun ele alınmasını ve sosyal hizmet uygulamalarında kullanım pratiğinin ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, hazırlanan soru formu aracılığıyla, görüşme tekniği kullanılarak 12 sosyal hizmet lisans öğrencisi, 12 sosyal hizmet uzmanı ve 7 akademisyenden oluşan toplam 31 katılımcı ile bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler çevrimiçi ya da yüz yüze yapılmış olup katılımcının onayı doğrultusunda kayıt altına alınmıştır. Görüşmelerden elde edilen kayıtlar deşifre edilerek MAXQDA 2024 programı aracılığıyla analize tabi tutulmuştur. Katılımcılardan elde edilen bulgular doğrultusunda dört ana tema belirlenmiştir. Birinci temada, katılımcıların öz şefkat kavramının teorik altyapısına dair görüşleri bulunmaktadır. İkinci temada, katılımcıların öz şefkat kavramının insan yaşamındaki önemine yönelik paylaşımları ele alınmaktadır. Üçüncü tema, katılımcıların öz şefkati kendi yaşamlarında nasıl deneyimlediklerine ve bu kavramla olan kişisel ilişkilerine dair değerlendirmelerini içermektedir. Son temada ise katılımcı ifadelerinden hareketle, sosyal hizmet disiplini ve öz şefkat arasındaki ilişkiyi ele alan bulgular yer almaktadır. Araştırma bulgularına göre, öz şefkat kavramının sosyal hizmet disiplini içerisinde yeterince yer bulamadığı ve kuramsal ya da uygulamalı düzeyde kapsamlı bir biçimde ele alınmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öz şefkatin kuramsal ve uygulamalı düzeyde sosyal hizmet alanına entegrasyonu desteklenmelidir. Self-compassion is the adoption of an understanding, kind, and accepting attitude toward oneself instead of judgmental and self-critical tendencies. Especially for social work students, practitioners, and academics, self-compassion is a significant concept both for maintaining personal well-being and for effectively engaging in intervention processes with clients. However, when the national social work literature is examined, it appears that studies focusing on self-compassion remain limited in number. This study, designed in a qualitative pattern, aims to examine the awareness and recognition of self-compassion as a concept and practice among social work students, practitioners, and academics, as well as its use in social work practices. Within the scope of the study, individual interviews were conducted with a total of 31 participants — 12 undergraduate social work students, 12 social work practitioners, and 7 academics — using a semi-structured interview form. The interviews were conducted online or face-to-face and recorded with participants' consent. The recordings were transcribed and analyzed using the MAXQDA 2024 software. Based on the findings obtained from the participants, four main themes were identified. The first theme includes the participants’ views on the theoretical background of the concept of self-compassion. The second theme addresses the participants’ reflections on the importance of self-compassion in human life. The third theme involves their personal experiences with self-compassion and their individual relationships with the concept. The final theme presents findings on the relationship between the discipline of social work and self-compassion, based on participants’ statements. According to the research findings, it was concluded that self-compassion has not been sufficiently included in the social work discipline and has not been addressed comprehensively at either the theoretical or practical level. The integration of self-compassion into the field of social work at both theoretical and practical levels should be supported.