Examining the effect of congruence in the perception of illness experience of cancer patients and their caregivers on their psychological well-being

Abstract

Cancer, due to its destructive nature, negatively affects the psychological well-being of patients, as well as negatively affecting the lives of those who care for them in this process. Individuals and families affected by the cancer process may experience psychological problems such as depression and anxiety, and their quality of life may be adversely affected. Another factor that exacerbates anxiety, depression and quality of life of patients and their caregivers is the way they perceive cancer. The fact that cancer has a context that includes other family members rather than being individual-oriented makes it necessary to examine the perceptions of the illness of both patients and caregivers. In this context, in this study, it was aimed to investigate the congruence between how patients perceive cancer and primary caregivers' thoughts about these perceptions of patients. In this regard, 106 cancer patients receiving outpatient chemotherapy and 106 caregivers participated in the study. Depression and anxiety levels of the participants were measured with the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADs), health-related quality of life with the second version of the SF-12 Quality of Life Scale (SF-12v2), and their perception of illness with the Brief Illness Perception Scale (BIPQ). Relationships between variables were examined by correlational analyses. Statistical findings revealed that a worse illness perception was significantly associated with patients' higher levels of anxiety and depression and a worse quality of life. Multiple Hierarchical Regression analysis was used to analyze predictor effect of illness perception congruence on participants' anxiety, depression, and health-related quality of life. The results showed that higher illness perception congruence predicted patients' higher anxiety levels. The results of the study are explained in the light of the relevant literature in the discussion section. Kanser yıkıcı doğası gereği hastaların psikolojik iyilik hallerini olumsuz yönde etkilediği gibi bu süreçte onlara bakım verenlerin de hayatını olumsuz etkilemektedir. Kanser sürecinden etkilenen bireyler ve aileler depresyon ve anksiyete gibi psikolojik sorunlar yaşayabilmekte ve yaşam kaliteleri olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Hastaların ve bakım verenlerinin anksiyete, depresyon ve yaşam kalitelerini tetikleyen bir diğer durum da kanser hastalığını algılama biçimleridir. Kanserin birey odaklı olmaktan öte diğer aile bireylerini de içine katan bir yapıda olması hem hastaların hem de bakım verenlerinin hastalık algılarının incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada, hastaların kanseri nasıl algıladığı ve birincil bakım verenlerin de hastaların bu algılarına dair düşünceleri arasındaki uyumun araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmaya 106 tane ayaktan kemoterapi gören kanser hastası ve 106 tane bakım vereni katılım göstermiştir. Katılımcıların depresyon ve anksiyete düzeylerine Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) ile, sağlık ile ilgili yaşam kalitelerine Kısa Form Yaşam Kalitesi Ölçeği ikinci versiyon (SF-12v2) ile, hastalık algılarına ise Kısa Hastalık Algısı Ölçeği (BIPQ) ile bakılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleri ile incelenmiştir. İstatistiksel bulgular, hastalığın daha olumsuz algılanmasının hastaların daha yüksek anksiyete ve depresyon düzeyi ve daha kötü bir yaşam kalitesi düzeyi ile anlamlı ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Hasta ve bakım vereni arasındaki hastalık algısı uyumunun, katılımcıların anksiyete, depresyon ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini yordama etkisine Çoklu Hiyerarşik Regresyon analizi ile bakılmıştır. Sonuçlar, artan hastalık algısı uyumunun hastaların yüksek anksiyetesini yordadığını göstermiştir. Çalışmanın sonuçları tartışma kısmında ilgili literatür ışığında açıklanmıştır.