Fatol beyin hasarının kırık iyileşmesi üzerine etkileri

Abstract

Trafik kazalarının sebep olduğu mortalite ve morbidite tüm dünyada önemli bir sağlık meselesi olmaya devam etmektedir. Trafik kazaları, politravma, kafa travması, travmatik beyin hasarı ve alt ekstremite kırıklarının başlıca sebeplerindendir. Bu çalışmada; araç güvenlik standartları, tüm dünyadaki trafik politikları, politravmalı hastaya yaklaşım ve travmatik beyin hasarı sonrasında hızlanan kemik iyileşmesinin moleküler ve hormonal sebepleri incelendi. Yapılan sıçan deneyinde ise bu fenomende beynin motor korteksinin mi yoksa duysal korteksinin mi daha aktif olduğu araştırıldı.. Deney; sağ motor korteksi hasarlı ve sol femuru kırık, sağ somatosensör korteksi hasarlı ve sol femuru kırık, beyin hasarı olmayan ve sol femuru kırık kontrol grubu olmak üzere 3 grup sıçan ile planlandı. Çalışmadaki fokal beyin hasarları “Paxinos ve Watson Stereotaksik Sıçan Beyin Atlası” (1) baz alınarak tasarlandı. Diffüz beyin hasarlı pozitif kontrol grubu ise Marmarou’nun ağırlık düşürme modeli (2) ile çalışmanın başında planlandı fakat önçalışmada %100’e ulaşan mortalite sebebiyle bu gruptan vazgeçildi. Nöroanatomik yolakların çapraz seyri nedeniyle fokal beyin hasarları sağ serebruma ait motor ve somatosensöryal kortekslere Feeney’in ağırlık düşürme modeli (2) modifiye edilerek kraniostomi ile açığa çıkarılmış dura mater üzerine 15 cm yükseklikten 20 gram pirinç ağırlık, 3.5 mm çaplı steinmann çivisi üzerine düşürülerek yapılırken, femur kırığı ise aynı seansta kapalı basit transvers olarak sol femurda Bonnaren ve Einhorn’un kapalı kırık modeli kullanılarak oluşturuldu (3). Bu modelde 1 mm Kirschner teli ile perkütan intramedüller tespit sağlandıktan sonra, 15 cm yüksekten 1.1 kg ağırlık düşürüldü ve röntgen filmleri ile tespit materyalinin yeri ve oluşturulan kırık doğrulandı. Operasyon sonrası takip eden ikinci günde kafa travmalı 2 gruptan rastgele 2, toplamda 4 sıçan, beyin korteks hasarının doğrulanması amacıyla sakrifiye edilip, patolojik incelemeye tabi tutuldu. Deneyin takibi süresince 1., 3. ve 6. haftalarda sıçanların femur kırık hattında oluşan yeni kemik doku röntgen filmleri iv ile kayıt altına alındı; eş zamanlı olarak kan Alkalen Fosfataz (ALP) düzeyleri biyokimyasal olarak incelendi (4). 6. haftada ise tüm sıçanlar sakrifiye edildi. Çalışmanın sonunda her üç grubunda femurlarında kaynama görüldü fakat kallus miktarları arasında bariz bir fark bulunamadı.