Türetim kültürü ve kır-kent dayanışma ağları: Sakin şehir Güdül-Ankara örneği

Abstract

Bu çalışma Sakin Şehir Güdül ve Ankara arasındaki kır-kent dayanışma ağlarının türetim sistemi üzerinden nasıl oluştuğunu anlamayı amaçlamaktadır. Günümüzde dijitalleşen sosyal koşullarda bir ağ toplumu ortaya çıkmakta ve bu da aktörler arasındaki ilişki ağlarının önemini ortaya koymaktadır (Aktör Ağ Teorisi - AAT). Kır ve kent arasında da gelişen, ulaşım, teknoloji ve ideolojik iş birliği neticesinde giderek yakınlaşan ilişkiler, kır-kentleşme (rurban) kavramının ortaya çıkmasına sebep olmakta ve kır ile kentin iç içe girdiği hibrit bir model yaratmaktadır. Gelişen ilişkiler ve iş birliği sayesinde kentliler kırın nimetlerinden faydalanırken, kırdakiler uzaktan çalışma yöntemiyle şehirdeki işlerine devam etmekte ve kır kent arası sosyal mesafe azalmaktadır. Kır kent arasında mekân (mesafe), ilişkiler (kültür) ve ekonomik modeller üretim tüketim sistemleri üzerinden yeniden yaratılmaktadır. Topluluk destekli tarım (TDT) ise üretici ve tüketici arasında doğrudan kurulan sürdürülebilir paylaşımlar neticesinde kır kent mesafeleri ile ilişkilerinin yeniden kurulduğu ve gıda etiği yoluyla dayanışma ekonomisine katkı sağlayan bir sistemdir. Çalışmada Güdül’de yer alan TDT modeli ve dayanışma ekonomisinin AAT’ye göre kır-kent ilişki ağları üzerindeki etkisi incelenmiştir. TDT TADYA aracılığıyla Güdül ve Ankara arasındaki kır-kent dayanışma ağlarının nasıl şekillendiği tezin ana çalışma alanıdır. 2020 yılında Sakin Şehir unvanını alan Güdül’de yer alan TADYA’nın Yavaş Yemek prensipleri ile paralellik göstererek doğal (agroekolojik) tarım, yerel tohum, yerel ürünlerin canlandırılması, yöresel mutfak, geleneksel yöntemlerini benimsediği ancak Sakin Şehirden bağımsız bir oluşum olduğu görülmektedir. Yeni Dayanışma Ekonomisi (YDE) çerçevesinde değerlendirilen TDT, küresel pazara alternatif bir ekonomik sistem oluşturmaktadır. Gıda demokrasisi bakımından da önem teşkil eden bu sisteme yeni çevre teorileri kapsamında bakıldığında, insan merkezli yerine bütüncül bir bakış açısına sahip olduğu görülmektedir. Güncel tüketim teorileri, bu yeni sürdürülebilir (sorumlu) tüketim ilişkilerini açıklamak için tüketirken üretmek anlamına gelen türetim kavramını ortaya koymuştur. Nitel yöntemle yürütülen araştırma için üreticilerin YouTube ve podcast yayınları (16) netnografi yöntemiyle incelenmiş, ve bölgedeki aktif kuruluşların yöneticileriyle (8) uzman görüşmeleri ve türeticilerle (11) derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. İçerik analiziyle çözümlenen veriler sonucunda Ankara-Güdül arasında aktant doğal gıda üzerinden şekillenen bir türetim kültürünün (alternatif tüketim), gıda demokrasisi ve YDE neticesinde kır kent arasında güven üzerinden kurulan bir hibritleşmeye (kır-kentleşme) oluştuğu sonucuna varılmıştır. This study aims to understand how rural-urban solidarity networks between the Cittaslow Güdül and Ankara are constructed through the prosumption system. In today’s digitalized social world, a network society is emerging, which reveals the importance of networks of relationships between actors (Actor Network Theory – ANT). The developing relationships between rural and urban areas, as a result of transportation, technology and ideological cooperation, have led to the emergence of the concept of rurbanization and created a hybrid model where rural and urban areas are intertwined. Thanks to the developing relations and cooperation, urbanites benefit from the blessings of the countryside, while those in the countryside continue to work in the city through telecommuting, and the social distance between rural and urban areas decreases. The space (distance), relations (culture) and economic models between rural and urban are recreated through production and consumption systems. Community supported agriculture (CSA), on the other hand, is a system where rural-urban distances and relations are re-established as a result of direct sustainable sharing between producers and consumers and contributes to the solidarity economy through food ethics. In this study, the impact of the CSA model and solidarity economy in Güdül on rural-urban relationship networks is analyzed through ANT. How rural-urban solidarity networks between Güdül and Ankara are shaped through CSA TADYA is the main focus of the thesis. It is observed that TADYA in Güdül, which received the title of Slow City in 2020, adopts natural (agroecological) agriculture, local seeds, revitalization of local products, local cuisine, traditional methods parallel with the principles of Slow Food, but it is independent from Cittaslow movement. CSA, which is evaluated within the framework of the New Solidarity Economy (NSE), creates an alternative economic system to the global market. When this system, which is also important In terms of food democracy, is examined within the scope of new environmental theories, it maintains a holistic perspective instead of human-centered. Current consumption theories have introduced the concept of prosumption, which means producing while consuming, to explain these new sustainable (responsible) consumption relations. For the qualitative research, YouTube and podcasts of producers (16) were analyzed through netnography, and expert interviews were conducted with the leaders of active organizations in the region (8) and in-depth interviews with producers (11). As a result of the data analyzed by content analysis, it was concluded that a prosumption culture (alternative consumption) between Ankara and Güdül based on trust is shaped by actant natural food which led to a hybridization between the rural and urban (rurban) areas initiated by food democracy and NSE.