Yüksek ziraat enstitüsü dönemine ait tekstil koleksiyonu'nun çevirim içi sergiye dönüştürülmesi

Abstract

Türkiye’de geleneksel el sanatları eğitimi üzerine uzmanlaşan akademik kurumların başında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi gelmektedir. İlk adıyla Yüksek Ziraat Enstitüsü (YZE) 1933 yılında kurulmuş, 1946 yılında Ankara Üniversitesi bünyesine dâhil olmuştur. Enstitü; Tabii İlimler, Ziraat, Baytar ve Ziraat Sanatları adlı dört fakülteden oluşmuştur. 1930’larda Ziraat Sanatları Fakültesi’nde yürütülen çalışmalar ile Türkiye’nin çeşitli yörelerinden tekstil ürünleri temin edilmiş, bu ürünler fakültede ders materyali olarak kullanılmış ve ürünlerin hammadde bilgileri, dokuları, içerik ve şekil bilgileri kayıt altına alınarak ilk akademik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu döneme ait etnografik eserler aynı zamanda kültürel miras unsurlarıdır. Yurtiçinde ve yurtdışında birçok üniversite tekstil koleksiyonuna sahip olup koleksiyonlarında yer alan eserleri tema odaklı, dinamik, sade ve anlaşılır uygulamaları hayata geçirmeye çalışmaktadır. Günümüzde koleksiyon içeriklerine göre nesnelerinin sınıflandırılması, etiket bilgilerinin ve nesne görsellerinin eksiksiz biçimde web tabanlı platformlara aktarılması halkın koleksiyona ulaşılabilirliği açısından önemlidir. Dijitalleşen eserler çeşitli temalar doğrultusunda çevrim içi sergilere dönüştürülmektedir. Bu sergiler kapsamında temalara ilişkin videolar, canlı yayınlar ve sanal geziler hazırlanmakta ve temalar öğretim programlarıyla ilişkilendirilerek eğitim etkinlikleri hazırlanmaktadır. Kısacası web tabanlı platformlar nesnenin ve bilginin korunduğu ortamlar olmaktan ziyade, bilginin çoklu kaynaklarla çoklu ortamlarda paylaşıldığı forumlar haline gelmiştir. Dijital gelişmelerle koleksiyonların tanıtımı teknolojik alt yapının kullanılması yoluyla izleyiciye ulaştırılmaktadır. Tüm bu gelişmeler sonucu Yüksek Ziraat Enstitüsü dönemine ait koleksiyonunda izleyici ile buluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmada koleksiyon, sergileme, çevrim içi sergileme, dijital kültürel miras kavramları betimsel tarama yöntemi ile incelenmiştir. Dünya ve Türkiye online tekstil koleksiyonlarına örnekler verilerek, Yüksek Ziraat Enstitüsü dönemine ait etnografik ürün ve dokumalar dijitalleştirilerek web ortamına aktarılmıştır. Tasarlanan web portalında ürünler hakkında detaylı bilgiler, fotoğrafları ve künye bilgilerine yer verilmiştir. Aynı zamanda kültürel mirasa yönelik eğitim paketleri önerilmiştir. Böylelikle Türkiye’de köklü bir geçmişe sahip olan Yüksek Ziraat Enstitüsü’ne ait tekstil, dokuma ve örme ürünlerden oluşan üniversite koleksiyonu öğrenciler dışında birçok hedef kitleye sunulması amaçlanmıştır. Ankara University, Faculty of Agriculture became one of the foremost academic institutions specializing in traditional handicraft education in Turkey. Founded in 1933 as the Agricultural College, it joined Ankara University in 1946. The Institute consisted of four faculties, including Natural Sciences, Agriculture, Veterinary and Agricultural Arts. Many textile artefacts from across Turkey were brought to the Institute from various regions of Turkey to be used as course materials during the 1930s, resulting in the first academic studies on raw materials, textures, contents and forms. The Institute’s written academic documents became sources of handicraft research while the textiles used during the courses have since acquired ethnographic artefact status. Many universities have textile collections in Turkey and abroad and the objects in their collections are theme-oriented, dynamic, simple and understandable practices. Nowadays, classifying the objects according to the contents of the collection, transferring the label information and object visuals to web-based platforms are important for the public accessibility. Digitalized objects are transformed into online exhibitions in line with various themes. Within the scope of these exhibitions, videos, live broadcasts, and virtual trips related to the themes are prepared and educational activities are prepared by linking themes with the curriculum. In short, web-based platforms have become forums where information is shared with multiple sources, rather than being the environments where the object and information are protected. The ethnographic products and textiles belonging to the period of the High Institute of Agriculture were digitized and transferred to the web portal. Thus, textile collection of The Higher Institute of Agriculture is intended to be presented to many audiences.