Muhafazakar finansman politikasının benimsenmesinde etkili olan faktörler: BİST’e kayıtlı şirketler üzerine bir inceleme

Abstract

Ülkemizde modern anlamda menkul kıymetler borsasının kuruluşundan itibaren neredeyse kırk yıl geçmiş olmasına rağmen; menkul kıymetler piyasası hala sınırlı sayıda şirketin hisselerinin işlem gördüğü, gelişmekte olan bir piyasadır. Hisseleri piyasada işlem gören şirketlerse, genellikle, belirli aileler veya bu ailelerin ana hissedar olduğu şirket grupları tarafından kontrol edilmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye ekonomisi 1980’lerden beri periyodik krizler ve ardından gelen toparlanma dönemlerinden oluşan sürekli bir döngü içerisindedir. Son onbeş yıllık dönemde hisseleri kesintisiz olarak Borsa İstanbul’da işlem görmekte olan şirketlerin finansman tercihlerine yönelik analizler, bu şirketlerin genel olarak borç kullanmaya gönülsüz olduklarını ve önemli bir bölümünün de muhafazakar bir finansman politikası takip etme eğiliminde olduklarını göstermektedir. Bununla birlikte; Türk şirketlerinin finansman tercihlerine yönelik araştırmalar genel olarak sermaye yapısı tercihleri ve bunun bileşenlerine odaklandığından, önceki çalışmalarda bu eğilimin gözden kaçırıldığı görülmektedir. Bu eğilime ve nedenlerine odaklanan bu çalışma, ülkemizdeki geleneksel sermaye yapısı tartışmalarına yeni bir boyut getirmektedir. Diğer taraftan; muhafazakar finansman politikasına yönelik çalışmalar da genellikle gelişmiş ülkelerde, özellikle de Birleşik Krallık ve Amerika’da faaliyet gösteren şirketler üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu durum dikkate alındığında; sürekli ekonomik krizler yaşayan, gelişmekte olan bir ülkeden bulgular ortaya koyması nedeniyle çalışmanın muhafazakar finansman politikasıyla ilgili tartışmalara da katkı sağlaması beklenmektedir. Zira ulaşılan sonuçlar önceki çalışmaların, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde yapılanların bulgularıyla büyük ölçüde paralellik göstermekle birlikte, farklı ve dikkat çekici bulgular da ortaya koymaktadır. Although it has been almost forty years since the establishment of modern stock exchange, Turkish stock market is an emerging market with a limited number of listed firms which are mostly controlled by a family or a company group where families are major shareholders. Beside this, Turkish economy has been in a continuous cycle consisting of crises and subsequent recovery periods since 1980’s. The analysis on the data regarding financing preference of non-financial firms registered on Borsa Istanbul over the fifteen-year period indicates that the majority of those firms are less lenient to debt financing and many of them tend to follow a conservative financing policy. However, prior studies on Turkish firms missed this behaviour since debates revolved around the capital structure and its associated determinants. Thence, this study adds a new dimension to conventional capital structure debates in Turkey by investigates this behaviour and its determinants. On the other hand, previous researches on conservative financing policy broadly deal with the issue by investigating the behaviour of firms from developed countries, especially the UK and the US. Against this backdrop, this study provides a new perspective to the debates on conservative behaviour by representing evidences from a developing country, which experiences frequent economic crises. The findings reveal some particular outcomes, albeit they are broadly in line with the results of prior studies, especially those conducted in emerging markets.