Tedarik zinciri yönetiminde analitik hiyerarşi süreci yöntemi ile ithalatta taşıma modu optimizasyonu: Savunma sanayi örneği

Abstract

Savunma sanayi, ülkelerin güvenliği ve ekonomik kalkınması açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu sektörde, yüksek değerli ve kritik öneme sahip ürünler taşındığı için dış ticaret ve lojistik operasyonlarının etkin bir şekilde yönetilmesi, özellikle taşıma şekillerinin seçimi açısından büyük bir öneme sahiptir. Taşıma şeklinin doğru belirlenmesi, maliyetlerin optimize edilmesi, süreçlerin hızlandırılması ve güvenlik risklerinin azaltılması için hayati rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, savunma sanayi firmalarının ithalat süreçlerinde en uygun taşıma modunu belirleyerek maliyet, zaman ve risk gibi kritik faktörler doğrultusunda stratejik kararlar alınmasına katkı sağlamaktır. Çalışmada, savunma sanayinde en uygun taşıma şeklinin belirlenmesi amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemini kullanılmıştır. AHP, çok kriterli karar verme sorunlarında etkin bir şekilde kullanılan bir yöntem olup, farklı taşıma şekillerinin avantajlarını ve dezavantajlarını karşılaştırarak en uygun seçeneği belirlemeyi mümkün kılar. Bu araştırmada, savunma sanayinde ithalat yapan bir firma örneği üzerinden uygulama yapılmış olup AHP yöntemi ile deniz yolu, kara yolu, hava yolu ve demiryolu gibi farklı taşıma şekilleri değerlendirilmiştir. İlk olarak, taşıma şekillerini etkileyen kriterler belirlenmiş; taşıma maliyeti, taşıma süresi, güvenlik, erişilebilirlik, taşıma kapasitesi, çevresel etki ve esneklik faktörleri göz önünde bulundurulmuştur. Daha sonra, her bir taşıma şekli, belirlenen bu kriterler açısından değerlendirilmiş ve karar verme süreci optimize edilmiştir. Çalışma sonucunda, en yüksek ağırlığa sahip olan kriterin taşıma süresi ve en iyi seçeneğin havayolu taşımacılığı olduğu tespit edilmiştir. The defense industry is of critical importance to the security and economic development of nations. In this sector, where high-value and critical products are transported, the effective management of foreign trade and logistics operations is crucial, especially in terms of the selection of transportation modes. Properly determining the transportation mode plays a vital role in optimizing costs, accelerating processes, and reducing security risks. The aim of this study is to identify the most suitable transportation mode for import processes in defense industry firms, thereby contributing to strategic decision-making based on critical factors such as cost, time, and risk. In this study, the Analytic Hierarchy Process (AHP), one of the multi-criteria decision-making methods, is employed to determine the most appropriate mode of transportation in the defense industry. AHP is an effective method used in multi-criteria decision-making problems, allowing for the comparison of the advantages and disadvantages of different transportation modes to identify the optimal option.In this research, a case study of a company involved in defense industry imports was conducted, evaluating various transportation modes such as sea, road, air, and rail using the AHP method. First, the criteria influencing transportation modes were identified, including transportation cost, transportation time, security, accessibility, transportation capacity, environmental impact, and flexibility. Subsequently, each transportation mode was evaluated based on these criteria, and the decision-making process was optimized. The study concluded that the most significant criterion was transportation time, and the best option was found to be air transportation.