Deneyimsel oyun terapisinin 2-11 yaş çocuklarda duygu düzenlemeye katkısı: Ebeveynler üzerinden bir inceleme

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, 2-11 yaş arası ve en az 10 seans deneyimsel oyun terapisine katılan çocukların duygu düzenleme süreçlerine ilişkin ebeveyn gözlemlerini incelemektir. Çocukların terapi sürecinde yaşadığı duygusal değişimlerin, ebeveynlerinin anlatımları aracılığıyla anlaşılmasına odaklanılmıştır. Nitel araştırma desenine dayanan bu çalışmada, Ankara ilinde bir psikolojik danışmanlık merkezine başvuran 10 ebeveyn ile yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların demografik özelliklerine bakıldığında, çocukların büyük çoğunluğunun kız olduğu (8 kız, 2 erkek), yaşlarının 2 ile 10 arasında değiştiği ve genellikle çekirdek aile yapısında yetiştikleri görülmektedir. Görüşülen ebeveynlerin 8’i anne, 2’si ise babadır. Katılımcıların tamamı çocuklarının terapi sürecine aktif olarak eşlik etmiş ve çocukların en az 10 seans boyunca deneyimsel oyun terapisine düzenli katılım sağlamıştır. Elde edilen görüşme verileri, MAXQDA destekli tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde katılımcı ifadeleri temalar altında sınıflandırılmış, tekrar eden örüntüler ve özgün bulgular akademik bağlamda yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına göre, ebeveynlerin çocuklarını terapiye yönlendirme nedenleri arasında davranışsal sınır sorunları, kaygı, okul uyumu güçlükleri, travmatik yaşam olayları, sosyal çekilme ve aşırı bağlılık gibi problemler yer almaktadır. Terapi sürecinde çocukların kriz anlarında verdikleri tepkilerin azaldığı, duygularını daha açık biçimde ifade etmeye başladıkları ve ebeveyn-çocuk ilişkisinde güven, bağ ve karşılıklı duygu düzenlemenin güçlendiği görülmüştür. Ebeveynlerin de kendi duygularını düzenleme, çocuğun duygularına eşlik etme ve duygusal farkındalık geliştirme gibi alanlarda önemli kazanımlar elde ettikleri tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, deneyimsel oyun terapisinin sadece çocuklar için değil, ebeveynlerin ebeveynlik becerilerinin gelişimi ve aile içi duygusal iletişimin güçlenmesi açısından da etkili bir müdahale yöntemi olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, deneyimsel oyun terapisinin bireysel gelişimle sınırlı kalmayıp, aile sisteminin bütününü etkileyen bir dönüşüm potansiyeline sahip olduğu ifade edilebilir. The primary aim of this study is to examine parental observations regarding the emotion regulation processes of children aged between 2 and 11 who have participated in at least ten sessions of experiential play therapy. The focus of the research is to understand the emotional changes experienced by the children during therapy through the narratives of their parents. This study is based on a qualitative research design and includes semi-structured individual interviews conducted with ten parents who sought psychological counseling services at a center located in Ankara, Türkiye. In terms of demographic characteristics, the majority of the children were girls (8 girls, 2 boys), aged between 2 and 10, and were predominantly raised in nuclear family structures. Among the participants, eight were mothers and two were fathers. All parents were actively involved in their children's therapy process and ensured their regular participation in a minimum of ten sessions of experiential play therapy. The interview data were analyzed using a MAXQDA thematic analysis method. During the analysis process, participant responses were categorized under key themes, with recurring patterns and unique findings interpreted within an academic framework. According to the findings, the reasons parents referred their children to therapy included behavioral boundary issues, anxiety, difficulties in school adjustment, traumatic life experiences, social withdrawal, and excessive attachment. Throughout the therapy process, it was observed that children’s responses during emotional crises decreased in intensity, they began expressing their emotions more openly, and the parent-child relationship improved in terms of trust, emotional bonding, and mutual regulation. Furthermore, parents reported significant personal gains in their own emotion regulation abilities, their capacity to attune to their children’s emotional needs, and an increased emotional awareness. These findings indicate that experiential play therapy is not only beneficial for children but also plays a crucial role in enhancing parenting skills and strengthening emotional communication within the family. In this context, it can be concluded that experiential play therapy has the potential to facilitate transformation not only at the individual level but across the entire family system.