Transplantasyon Koordinatörünün Görev Tanımı: Organ Bağışı ve Transplantasyondaki Yeri

Abstract

Gelişmiş ülkelerde transplantasyon için organ gereksinimleri çoğunlukla güçlü organizasyonlar tarafından sağlanan kadavra organları ile karşılanırken, ülkemizin de içinde bulunduğu bir çok ülkede doku ve organ azlığı nedeniyle organ nakillerinin çoğu canlı ve yakın akrabalardan elde edilen organlarla gerçekleşmektedir. Dünyada bu problemi çözebilmek amacıyla, transplantasyon merkezleri, uygun donör adayı sayısını ve organ bağışlarını artırmak için “Transplantasyon Koordinasyon Programları” çerçevesinde eğitimlere başlamışlardır. Bu programların amacı, Transplantasyon Koordinasyon Merkezleri’ne bağlı olarak doku ve organ bağışında artma sağlamak ve yoğun bakımlarda donörlerin izlemini daha kolay yapabilmektir. Bu çerçevede ülkemizde 2001 yılının başında, Sağlık Bakanlığı’nın uygulamaya koyduğu Ulusal Koordinasyon Sistemi’ne bağlı olarak hem doku ve organ kaynağı merkezi, hem de doku ve organ nakli merkezi olan hastanelerde, yeni organizasyonlar oluşturulmuştur. Buna göre her doku ve organ kaynağı merkezinde bir transplantasyon koordinatörü, iki transplantasyon koordinatör yardımcısı görev almaktadır. Doku ve organ bağışı ve bunların naklinin gerçekleşmesi ile ilgili işleyişin tıbbi, idari, hukuki ve sosyal açıdan uygunluğu transplantasyon koordinasyonu tarafından sağlanacaktır. Bu yeni sistemin standart ve düzenli işleyişini sağlamak amacıyla organizasyon şemaları hazırlanmış, koordinasyonda yer alacak sağlık çalışanlarının görev tanımları yapılmış ve işleyiş prosedürleri çıkarılmıştır. Bu basamakların sistematik uygulanması yoluyla transplantasyon koordinasyonu başarılı bir şekilde gerçekleştirilecek, organ bağışı ve kadavradan yapılan transplantasyon sayıları artacak ve ülkemizde sunulan transplantasyon hizmetinin kalitesi de yükselmiş olacaktır.

Job Description of the Transplant Coordinator Many of the grafts for transplantation in industrialized countries come from cadaver donors. In other regions, the majority of transplants come from live donors, and this is the situation in Turkey. In this country, "Transplant Coordination Programs" have been set up at each transplantation center to educate health care professionals about various aspects of organ procurement The main objectives of these programs are to increase rates of donation and transplantation, and to teach professionals how to approach brain-death cases in intensive care units. The role of the "transplant coordinator" is at the center of this process. In January of 2001, a new system of transplantation coordination was set in motion in Turkey; the "National Coordination Center" was established under the auspices of the Turkish Health Ministry. In order to implement this model systematically, organizational charts, job descriptions, and procedures were prepared, and the new profession of transplant coordinator was established. These staff members manage all issues and procedures related to the medical, legal and ethical aspects of tissue/organ donation and transplantation. As part of the new national system, each transplant center in Turkey must have one transplant coordinator and two assistant coordinators. Specialized staff such as transplant coordinators, and other improvements associated with this nationwide scheme have already increased the rates of tissue and organ donation and transplantation. This success will lead to better practices of quality management systems not only in transplant coordination but also in all transplantation processes throughout Turkey.