Arabuluculuk asgari ücret tarifesinin tahlili

Abstract

Arabuluculuk süreci, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Ara-buluculuk Kanununda (HUAK) düzenlenmiştir. Arabuluculuk, siste-matik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için araların-da iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, uzmanlık eğitimi al-mış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyarî olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemidir (HUAK m. 2, 1/b). Bu tanım çerçevesinde arabulucu, arabuluculuk faaliyetini yürüten ve A-dalet Bakanlığınca düzenlenen arabulucular siciline kaydedilmiş bulu-nan gerçek kişidir (HUAK m. 2, 1/a). Bu kanuna göre arabulucu, yapmış olduğu faaliyet karşılığı ücret ve masrafları isteme hakkına sa-hiptir. Arabulucu, ücret ve masraflar için avans da talep edebilir. Aksi kararlaştırılmadıkça arabulucunun ücreti, faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükte bulunan Arabulucu Asgarî Ücret Tarifesine göre belirlenir ve arabulucu ücreti ile masraf taraflarca eşit olarak karşılanır. Yıllık Arabuluculuk Asgarî Ücret Tarifesini hazırlamak, Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan Arabuluculuk Daire Başkanlığının görevleri arasındadır (HUAK m. 30, 1/ı). Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununda, arabulucunun ücret isteme hakkı açıkça be-lirtilmiş (HUAK m. 7, 1) ve arabulucunun ücretinin, hazırlanacak As-garî Ücret Tarifesine göre belirleneceği, ancak bunun aksinin de karar-laştırılabileceği açıkça ifâde edilmiştir (HUAK m. 7, 2). Bu hükmün amacı, ücretin belirsiz olması ve bu konuda sorunlar çıkmasının engel-lenmesidir. Taraflar, ücret ve avanstan hangi ölçüde sorumlu olacakla-rını kendileri de kararlaştırabilirler. Ancak, böyle bir kararlaştırma söz konusu değilse, ücret ve masraflara taraflar eşit şekilde katlanacaktır. Taraflar aksini kararlaştırmamışlarsa, ücret ve masrafa eşit katlanma-ları arabuluculuğun amacına uygundur. Zîrâ bu uyuşmazlık çözüm yo-lunda, bir tarafın kazanıp diğer tarafın kaybetmesi değil, her iki tarafın kazançlı çıkması ve ortak menfaatlerini korumaları amaçlanmaktadır.