Browsing by Author "Yalçın, Papatya Sevgin"

Now showing 1 - 2 of 2

Seçici gezgin satıcı problemi için yeni matematiksel modeller
(Başkent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2014) Yalçın, Papatya Sevgin; Kara, İmdat
Gezgin Satıcı Problemi (GSP), araç rotalama, çizelgeleme vb. pek çok gerçek hayat problemlerinin temelini oluşturur. Kaynaklardaki çalışmalara bakıldığında, GSP ve uzantılarında amaç olarak genellikle, toplam maliyetin, toplam kat edilen yolun veya toplam harcanan sürenin enküçüklenmesi esas alına gelmiştir. Son yıllarda, serimdeki tüm düğümlere uğrama kısıtı gevşetilerek, verilen bir bütçe veya seyahat süresi kısıtı altında, gezginin uğrayabileceği düğümlerden elde edilecek kar, kazanç vb. getiriler toplamının enbüyük olması istenen problemler de araştırmacıların ilgi odağı olmuştur. Kaynaklarda ”Orienteering problemi veya Seçici GSP (The Selective TSP)”, “Getiri Toplamalı GSP-(The Price Collecting TSP)” veya “Karlı Tur Problemi (Profitable Tour Problem)” olarak isimlendirilen bu tür problemler, “Getiri Yönlü GSP (Traveling Salesman Problems with Profits)” başlığı altında toplanmaktadır. Farklı isimlendirmeler olmakla birlikte, bu tür problemlerde, aynı kısıtlar altında farklı amaç fonksiyonlarının ele alındığı görülmektedir. GSP ve uzantılarında olduğu gibi, getiri yönlü problemlerin çözüm yaklaşımlarının da öncelikle sezgiseller veya özel algoritmalar üzerine yoğunlaştığı, matematiksel modellere yeterince önem verilmediği görülmektedir. Söz konusu durum göz önüne alınarak, bu çalışmada ilk olarak, getiri yönlü GSP’nin kaynaklarda var olan modelleri incelenmiş, sonra getiri yönlü GSP’lerin benzer matematiksel yapısı nedeniyle bu problemlerden biri olan Seçici GSP, diğer adıyla Orienteering problemi için bir düğüm tabanlı bir de ayrıt tabanlı iki yeni karar modeli önerilmiştir. Önerilen modeller, kısıt ve tamsayı değişken sayısı itibariyle polinom büyüklüktedir ve tamsayılı karar modellerini çözen herhangi bir paket programla doğrudan kullanılabilecek özelliktedir. Önerilen modellerin performanslarını görmek amacıyla, kaynaklarda yer alan karşılaştırma problemleri Vansteenwegen-Souffriau-Oudheusden modeli ve yeni modellerle, CPLEX 12.5 paket programı kullanılarak çözülmüştür. Elde edilen sonuçlar, çözüm süreleri ve doğrusal programlama gevşetme değerleri yönleriyle analiz edilmiş ve önerilen yeni ii modellerin çok üstün olduğu görülmüştür. Ayrıca, matematiksel karar modelleri ile bulunan eniyi değerlerin, kaynaklarda sezgisel algoritmalarla bulunan bilinen eniyi değerlerin çoğundan daha büyük olduğu tespit edilmiştir.
Talep yönetimi, dağıtım yönetimi ve tedarik tabanı yönetimi uygulamalarının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013) Yalçın, Papatya Sevgin; Üreten, Sevinç
Literatüre bakıldığında, tedarik zinciriyle ilgili yapılan çalışmalarda genel olarak dağıtım yönetiminin ön plana çıktığı görülmektedir. Dağıtım yönetimi, tedarik zinciri performansı açısından ve müşteri ilişkilerinde başarı sağlamak açısından anahtar rol oynamaktadır. Fakat, günümüzün zorlu rekabet şartlarında işletmelere yol göstermek açısından tedarik zinciri performansı üzerinde önemli rol oynayan başka alanların tespit edilmesi yararlı olacaktır. Bu çerçevede, talep yönetimi işletmelerin müşteri ilişkilerindeki başarısını etkileyebilecek başka bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez kapsamında, üzerinde yeterince derinlemesine çalışma yapılmamış olan talep yönetimi, anahtar konu olarak ele alınmıştır. Ampirik çalışmamızda, talep yönetimi performansının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri incelenmiş ve bu etkiler dağıtım yönetimi performansının etkileriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca, son zamanlarda tedarikçi ilişkileri konusunun altında popüler bir alan olarak kendini gösteren tedarik tabanı yönetimi uygulamalarının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri de incelenmiştir. Ankara ilinde imalat yapan 42 adet işletmeden toplanan verilerle yapılan analizler sonucunda üç temel sonuca varılmıştır (1) hem talep yönetimi, hem dağıtım yönetimi, hem de tedarik tabanı yönetimi uygulamaları, tedarik zinciri performansı üzerinde pozitif yönlü etkiye sahiptir; (2) talep yönetimi ile dağıtım yönetiminin tedarik zinciri performansı üzerindeki etkileri birbirlerine çok yakındır; (3) tedarik tabanı yönetimi uygulamalarının tedarik zinciri performansı üzerindeki etkisi, talep yönetimi ve dağıtım yönetimine göre daha güçlüdür. Ayrıca, temel değişkenlerimiz olan talep yönetimi ile dağıtım yönetimi uygulamalarından hangilerinin daha çok etki sahibi olduğu incelendiğinde, talep yönetimi için talep yönetimi sürecine bağlılığın; dağıtım yönetimi için de taşıma yönetiminin en önemli belirleyiciler olduğu görülmüştür. The literature shows that distribution management stands out in studies that are concerned with supply chain management. Distribution management plays a key role in supply chain performance and in attaining good customer relations. However, in today’s competitive environment, it is beneficial to detect other factors affecting supply chain performance. In this respect, demand management comes out as a factor affecting success in building good customer relations. In the scope of this thesis, demand management is taken into account as an important supply chain factor which hasn’t been researched sufficiently. In the empirical study, the effects of demand management on supply chain performance have been analyzed and compared with the effects of distribution management. In the context of this study, the impacts of supply base management, which has recently gained popularity in the area of supplier relationship management have also been analyzed. Data has been collected from 42 manufacturing firms in Ankara. As a result of analysis, three important points have been detected: (1) demand management, distribution management and supply base management have positive affects on supply chain performance; (2) the effects of demand management and distribution management on supply chain performance are very close to each other; (3) supply base management has a stronger effect on supply chain performance than demand and distribution management. Additionally, the practices of the basic variables of demand management and distribution management have been analyzed. Consequently, the level of adherence to demand management processes has been found to be the most important practice of demand management and transportation management has been found to be the most important practice of distribution management.