Browsing by Author "Cankar,Bilge"

Now showing 1 - 2 of 2

Beyin Bağırsak Aksının İştah Mekanizmasını Düzenleyen Hormonlar ve Nörotransmitterler Aracılığıyla Hedonik Açlık Üzerinde Etkisi
(Başkent Üniversitesi, 2023-08-30) Cankar,Bilge; Beyhan,Yasemin
Beyin-bağırsak aksı; santral sinir sistemi (SSS), enterik sinir sistemi (ENS) ve bağırsak mikrobiyotası arasındaki çift yönlü iletişimi ifade eder. Bu iletişim nöro-endokrin faktörler (adrenal medulla ve korteksten üretilen), SSS, sempatik, parasempatik ve ESS’i kapsayan karmaşık bir ağ tarafından sağlanır. Beyinbağırsak aksı ardındaki mekanizmalar hâlâ belirsizdir fakat beyin-bağırsak aksı arasındaki çift yönlü iletişim metabolizma homoeostazı, enerji dengesi, iştah regülasyonunun yanı sıra motivasyonel süreçler ve gıda ödül sinyalinin devreye girdiği hedonik beslenme davranışını da düzenlemektedir. Herhangi bir enerji ihtiyacı olmaksızın haz amacıyla sadece lezzetli besinlerin tüketiminin söz konusu olduğu beslenme davranışı ‘Hedonik Güdümlü Yeme Davranışı’ olarak tanımlanmaktadır. Hedonik beslenme davranışını etkileyen birçok faktör bulunmakla birlikte beyin-bağırsak aksının herhangi bir evresinde oluşabilecek düzensizlikler, normal koşullar altında gıda alımını düzenleyen faktörleri (mezolimbik dopaminerjik yolak, gastrointestinal ve adipoz doku hormonları, endokannabioid sistem) olumsuz etkileyerek hedonik güdümlü yeme davranışının artışına böylelikle aşırı yeme durumuna sebep olabilir. Bu derlemede beyinbağırsak aksı ve hedonik açlık arasındaki ilişki incelenecektir.
Tip 2 Diyabetli Yetişkin Bireylerde Diyet ile Yağ Asitleri Alımının Beslenme Durumu ile İlişkisinin Belirlenmesi
(Başkent Üniversitesi, 2021-12-30) Cankar,Bilge; Saka,Mendane
Amaç: Bu çalışma tip 2 diyabetli bireylerde diyet yağ asitleri alımının diyabetik parametreler ile beslenme durumu üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Ocak-Mart 2020 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Endokrinoloji polikliniğine gelen, Tip 2 diyabet tanısı almış 20-65 yaş arası 48 birey üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya katılan Tip 2 diyabetli bireylere genel özellikleri, sağlık durumları ve beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları ile ilgili tanımlayıcı bilgileri içeren 38 adet çoktan seçmeli sorulardan oluşan anket formu uygulanmıştır. Bireylerin enerji, makro ve mikro besin ögeleri ile diyetle aldıkları yağ asitlerinin çeşit ve miktarını belirlemek için 3 günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan tip 2 diyabetli bireylerin doymuş yağ asidi tüketim miktarları ile HbA1c düzeyleri arasında pozitif ilişki saptanmıştır (p=0.03). Yaş ve cinsiyeti dahil ederek yapılan model 1’de doymuş yağ asitleri tüketim miktarının HbA1c düzeyleri üzerinde anlamlı bir fark oluşturmadığı belirlenirken, yaş ve cinsiyete ek olarak bireylerin yaşadığı yer, eğitim durumu, mesleği, medeni hali, tip 2 diyabet süresi, tip 2 diyabet dışındaki kronik hastalıkları, aile diyabet öyküsü, fiziksel aktivite durumu ve BKİ değerlerinin eklenmesiyle elde edilen model 2’de doymuş yağ asidi tüketim miktarı ile HbA1c düzeyleri arasında pozitif ilişki saptanmıştır (p=0.016). Model 1’de bireylerin çoklu doymamış yağ asitleri tüketim miktarı ile HbA1c düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken (p=547), model 2’de negatif ilişki tespit edilmiştir (p=0.006). Sonuç: Bu çalışma, diyetle alınan yağ miktarı ile birlikte yağ asit örüntüsünün de tip 2 diyabet yönetimini etkilediği konusunda aydınlatıcı olabilir.