İşyerinde Sapkın Davranış: Akademik Personel Üzerinde Yerel Bir Tanım ve Tipoloji Çalışması

Abstract

Çok genel olarak örgütün kabul görmüş normlarına aykırılık olarak tanımlanan işyerinde sapkın davranış, günümüz örgütlerinin potansiyel sorun kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışma akademik personelin sapkın davranışlarını tanımlamayı ve belirli bir tipoloji çerçevesinde sınıflandırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle sapkın davranış tanımlarının boyutları ve bu boyutlara ilişkin farklılıklar incelenmekte, gerek toplumsal, gerekse sektörel bağlamda emik bir yaklaşımın gerekliliği ortaya konmaktadır. Tasarlanan araştırma yöntemi sapkın davranış niteliğine sahip eylemlerin belirlendiği ve sınıflandırıldığı dört aşamadan oluşmaktadır. Akademik personelin örneklem olarak kullanıldığı birinci aşamada gerçekleştirilen içerik analizleri sonucu 71 sapkın davranış örneği elde edilmiştir. İkinci aşamada Yönetim-Organizasyon alanında uzman kişilerin değerlendirmelerine başvurularak sapkın davranış tanımına ve kriterlerine uymayan eylemler elenerek toplam 46 sapkın davranış örneği elde edilmiştir. Sapkın davranışların yöneltildiği hedeflere ilişkin sınıflamanın gerçekleştirildiği üçüncü aşamada ise, örgüt varlıklarına, işe, çalışanlara ve öğrencilere yönelik dört ayrı sapkın davranış türü tanımlanmaktadır. Çalışmanın dördüncü aşamasında akademik yöneticilik deneyimine sahip kişilerin hakemliği doğrultusunda elde edilen sapkın davranış örnekleri bu kez, yarattığı olumsuz etkinin düzeyi dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır.

Workplace deviance, which is defined as an incongruity with the organization’s generally accepted norms, is one of the potential problem areas in today’s organizations. This study aims to define and classify the academicians’ deviant behaviors at work and classify them in a typology. As a first step, the dimensions in the definitions of workplace deviance and their differences are examined; then the need for an emic approach in both sectoral and societal contexts are put forth. The research design consists of four steps, in which the deviant behaviors are determined and classified. In the first step, for which the academicians are chosen as a sample, 71 deviant behaviors were obtained as a result of a content analysis. In the second step, experts in the area of Management and Organization have evaluated these behaviors according to the definition and the given criteria; and as a result of this elimination, 46 behaviors are accepted as deviant. In the third step, in which the targets of the deviant behaviors are classified, 4 types of deviant behaviors, which are against the organizational assets, the work, the workers and the students, are defined. In the fourth step, deviant behaviors, that were obtained from the peerreviews of the professionals experienced in academic management organizations, are classified according to their negative impacts.