Annelerin Aile İşlevleri, Başa Çıkma Yolları ve Kişilik Özelliklerinin, Depresyon ve Kaygı Yakınmaları Üzerindeki Etkileri

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı aile işlevselliğinin, başa çıkma stratejilerinin, temel kişilik özelliklerinin, annelerin depresyon ve kaygı yakınmaları üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışma için en az bir çocuğu olan ve Ankara’da yaşayan 155 anneden veri toplanmıştır. Annelere demografik bilgi formunun yanı sıra Beck Depresyon Envanteri, Aile Değerlendirme Ölçeği, Süreklilik Kaygı Envanteri, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği ve Başa Çıkma Yolları Envanteri uygulanmıştır. İlk olarak annelerin yaşının, eğitim düzeyinin, gelir düzeyinin ve sahip oldukları çocuk sayısının depresyon ve kaygı yakınmaları üzerindeki etkilerine bakılmış, Sonrasında annelerin yaşının, eğitim düzeyinin, gelir düzeyinin ve sahip oldukları çocuk sayısının aile işlevleri, başa çıkma stratejileri ve temel kişilik özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Son olarak annelerin depresyon ve kaygı yakınmalarıyla eşleşen faktörler regresyon analizi aracılığı ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Düşük gelir düzeyinin, yüksek nörotisizm ve düşük olumsuz değerlik düzeyinin, ailedeki genel işlevlerde görülen bozukluğun ve daha az problem odaklı başa çıkma stratejilerinin kullanımının annelerin depresyon düzeyi ile anlamlı olarak eşleştiği, düşük gelir düzeyinin, düşük dışadönüklük, sorumluluk, yeniliklere açıklık ve nörotisizm düzeyinin, ailedeki genel işlevlerdeki bozukluğun ve hem problem odaklı hem de duygu odaklı başa çıkma stratejilerinin daha az kullanımının annelerin kaygı düzeyi ile anlamlı olarak eşleştiği bulunmuştur. Sonuç: Bu sonuçlar literatür desteğiyle tartışılmış, bundan sonraki yapılacak çalışmalar için öneriler getirilmiştir.