Tip 1 Diabetes Mellitus Tanısı Olan Adölesanlarda Sosyal Kaygı ve Hemşirelik Yaklaşımı

Abstract

Tip 1 Diabetes Mellitus (DM), adölesanlarda en sık görülen kronik hastalıklardan biridir ve son yıllarda tip 1 DM tanısı alan çocuk ve adölesanların sayısı giderek artmaktadır. Bu derleme, tip 1 DM tanısı olan adölesanlarda sosyal kaygı nedenleri ve önlemeye yönelik hemşirelik yaklaşımlarını derinlemesine incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Adölesan dönem; fiziksel, bilişsel, emosyonel ve sosyal değişimlerin olduğu hayattaki en zor dönemlerden biri olarak kabul edilmektedir. Diyabet nedeniyle, adölesanın benlik saygısında azalma, kendini akranlarından farklı hissetme, akran grubuna dahil olamama ve akran ilişkilerindeki bozulmalar gibi sorunlar adölesanda sosyal kaygıya neden olabilir. Sosyal kaygı, kişinin daha önce tanışmadığı insanlar tarafından olumsuz değerlendirilmekten korkma ve korkulan durumlardan kaçınma eğilimi ile tanımlanabilecek yaygın bir kaygı bozukluğudur. Adölesan dönemin gelişimsel özellikleri ve bu dönemde tip 1 DM gibi kronik bir hastalığın varlığı adölesanda sosyal kaygıyı daha da artırmaktadır. Multidisipliner bir ekip (diyabet eğitim hemşiresi, pediatrik endokrin uzmanı, psikolog ve diyetisyen) tarafından tip 1 DM tanısı olan adölesanın izlemi aile temelli olarak yürütülmelidir. Hemşire bu multidisipliner ekibin önemli bir üyesidir ve adölesanın gelişimsel özelliklerini dikkate alarak özellikle psikososyal uyumunu geliştirmeyi hedeflemelidir. Tip 1 DM tanısı olan adölesanın psikososyal uyumunu geliştirmeye ve sosyal kaygıyı önlemeye yönelik hemşirelik yaklaşımları akran desteğinin sağlanmasını, aile temelli girişimleri ve sosyal kaygının değerlendirilmesini içerir. Böylece diyabet tanısı olan adölesanlarla çalışan hemşire, tip 1 DM tanısı olan adölesandaki sosyal kaygıya yönelik sorunları önleyebilir ve sosyal kaygının erken dönemde belirlenmesini sağlayabilir.