Sporcu Tükenmişliğinin Belirlenmesinde Antrenör – Sporcu İlişkisi, Güdülenme ve Algılanan Güdüsel İklimin Rolü

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı sporcu tükenmişliğinin belirlenmesinde antrenör-sporcu ilişkisi, güdülenme ve algılanan güdüsel iklimin rolünü belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 238 sporcu (Xyaş=26,27±5,63) gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara Sporcu Tükenmişlik Ölçeği, Antrenör-Sporcu İlişkisi Ölçeği, Sporda Güdülenme Ölçeği ve Sporda Algılanan Güdüsel İklim Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde sporcuların demografik bilgilerini incelemek için betimsel istatistik; değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon Analizi ve sporcu tükenmişliğinde sporcu-antrenör ilişkisi, güdülenme ve algılanan güdüsel iklimin belirleyici rolünü test etmek amacı için ise Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan analiz sonucu; yakınlık, güdülenmeme ve algılanan güdüsel iklimin sporcu tükenmişliğinin duygusal/fiziksel tükenme alt boyutunun (R=0,50; R2=0,25; p<0,05) belirleyicisi olduğunu; duygusal/fiziksel tükenme alt boyutu ile yakınlık, ustalık iklimi ve performans iklimi alt boyutları arasındaki ilişkinin negatif; güdülenmeme alt boyutunun arasındaki ilişkinin pozitif olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bağlılık, içeatım ve ustalık iklimi alt boyutlarının sporcu tükenmişliğinin azalan başarı hissi alt boyutunun negatif yönde; güdülenmeme ve yakınlık alt boyutlarının ise pozitif yönde belirleyicisi olduğu (R=0,64; R2=0,41; p<0,01) görülmüştür. Buna ek olarak sporcu tükenmişliğinin duyarsızlaşma alt boyutunun, algılanan güdüsel iklim ve bilmek ve başarmak için içsel güdülenme alt boyutları tarafından negatif yönde; güdülenmeme tarafından pozitif yönde belirlendiği (R=0,56; R2=0,31; p<0,05) görülmüştür.