Türkiye'de İş Dünyası İçin İlk "İşletme" Dergisi: İşletme- İşletme Ekonomisi ve Organizasyon Mecmuası

Abstract

Bu makalede, 1943-1948 yılları arasında yayımlanmış, işletme konularında uygulama dünyasına yönelik Türkiye’deki ilk dergi olan İşletme incelenmektedir. İnceleme, dergideki yazıların büyük bölümünün dayanağını Almanya’dan ithal edilen işletme iktisadı disiplininin oluşturduğunu, ancak bu gelenek dışından gelen bazı makalelerin de bulunduğunu göstermektedir. İş dünyasına ulaşma, uygulamacı yazarlara ve pratik bilgiler gösterme iddiasındaki yazılara yer vererek sağlanmaya çalışılmıştır. Bir yandan da, öğütlenen ilke ve usullerin daha fazla kazanç getireceği, sağlayacakları rasyonelleşmenin milli bir mesele olduğu, savaş sonrası ortamın rasyonelliği zorunlu kılacağı gibi söylemlere başvurulmuştur. İnceleme ayrıca, dergi yoluyla, başta “işletmeci” kavramı etrafında olmak üzere, girişilen meslekleşme mücadelesini de aktarmaktadır. Makale, yaklaşık 20 yıl kadar sonra yayımlanan benzer bir dergiye de değinerek, uygulama dünyasını etkileme meseleleri üzerine bir tartışmayla son bulmaktadır.

This article reports on an examination of the first practitioner-oriented journal in Turkey published between 1943 and 1948 under a title that in Turkish corresponded to the German word betrieb. The study shows that the journal was based mainly on the discipline of business economics (Betriebswirtschaftslehre) imported at the time from Germany, although some of the articles relied on other traditions learned from elsewhere. The attempt to reach a practitioner audience involved incorporating knowledge. These were accompanied by discourses on economic benefits to be gained by firms, the contributions of rationalization to national development and the conditions to emerge in the post-war environment. The study also shows that the journal served as a vehicle for various professionalization agendas. The article concludes with a discussion on attempts to influence the world of practice, by also drawing parallels with a similar journal that began publication in Turkey some 20 years later.