“Maç Psikolojisi Çok Farklı”: Futbol Sahalarında Görülen Futbolcu ve Taraftar Şiddeti Üzerine Bir Analiz

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, futbolda saha içinde futbolcular tarafından sergilenen ve saha dışında görülen taraftar şiddetinin nedenlerinin, futbolcuların bakış açısından ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışma, bir amatör futbol kulübünde oynayan beş futbolcu ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılacak futbolcuların belirlenmesinde amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Veriler odak grup görüşmeleri aracılığıyla toplanmış ve elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmanın verileri (1) Saha İçinde Şiddet: Futbolcular Maç Sırasında Neden Şiddete Yönelirler? ve (2) Şiddetin Saha Dışı Görünümleri: Taraftar Şiddeti Üzerine Düşünceler olmak üzere iki tema altında sunulmuştur. Birinci tema çerçevesinde, futbolcuların saha içinde şiddet sergilemesinin maçın önem derecesi, hakem, antrenör, kulüp yönetimi gibi futbolun içindeki öznelerin davranış ve söylemleri, medya ve futbolcuların bireysel amaç ve hedefleri ile birlikte maç sırasındaki duygu durumlarından kaynaklandığı görülmüştür. İkinci tema çerçevesinde ise taraftar şiddetinin ortaya çıkmasında maç sırasında futbolcu, hakem, antrenörlerin davranışlarının, kulüp yönetiminin taraftarlara karşı tutumlarının, polis vb. emniyet güçlerinin sahada var olma biçimlerinin, seyircilerin taraftarlığı bir aidiyet ve kimlik kaynağı olarak görmeleriyle birlikte maç sırasında oluşturduğu kalabalığın büyüklüğünün önemli olduğu bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada, futbolcuların bakış açısından futbolda saha içinde ve saha dışında görülen şiddetin nedenlerinin bireysel, toplumsal ve etkileşimsel düzeyde olmak üzere çok boyutlu olduğu sonucuna varılmıştır.