Futbolcuların Güdüsel Yönelim ve Spora Bağlılık Düzeylerinin Sporcu Tükenmişliğini Belirlemedeki Rolü

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı futbolcuların güdüsel yönelim ve spora bağlılık düzeylerinin sporcu tükenmişliğini belirlemedeki rolünü araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 200 erkek futbolcu (Xyaş: 25.26 ± 3.63) gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara Sporda Güdülenme Ölçeği (SGÖ), Sporcu Bağlılık Ölçeği (SBÖ) ve Sporcu Tükenmişlik Ölçeği (STÖ) uygulanmıştır. Bulgular: Verilerin analizinde betimleyici istatistik ve Çoklu Adımsal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Çoklu Adımsal Regresyon Analizi sonuçları dinçlik, özdeşim ve güdülenmeme alt boyutlarının (R=0.56; R2=0.32; F(1,196)=30.08; p<0.01) sporcu tükenmişliğine ait duygusal/fiziksel tükenme alt boyutunun belirleyicisi olduğunu göstermektedir. Analiz sonucu coşku, uyaran yaşamak için içsel güdülenme ve güdülenmeme (R=0.56; R2=0.31; F(1,196)=29.79; p<0.01) alt boyutlarının azalan başarı hissi alt boyutunun belirleyicisi olduğunu göstermiştir. Bunun yanında coşku, güdülenmeme ve dışsal düzenleme (R=0.55; R2=0.30; F(1,196)=28.38; p<0.01) alt boyutlarının sporcu tükenmişliğinden duyarsızlaşma alt boyutunun belirleyicisi olduğu bulunmuştur. Analiz sonuçları güdülenmeme alt boyutunun sporcu tükenmişliğinin tüm alt boyutlarını pozitif yönde belirlediğini; fakat dinçlik, coşku, uyaran yaşamak için içsel güdülenme, özdeşim ve dışsal düzenleme alt boyutlarının sporcu tükenmişliğini negatif yönde belirlediğini göstermiştir. Sonuç: Erkek futbol oyuncularının güdülenme ve bağlılık düzeylerinin tükenmişlik düzeylerini belirlemede önemli bir rolü olduğu söylenebilir. Diğer bir deyişle, sporcuların içsel ya da dışsal güdüleri ve spora devam etme nedenleri tükenmişlik için önemlidir. Buna ek olarak, sporcuların sportif performansları sırasındaki hisleri tükenmişlik süreci hakkında bilgi sağlamaktadır.