Browsing by Author "Karaman, Ali"

Filter results by typing the first few letters
Now showing 1 - 1 of 1
  • No Thumbnail Available
    Item
    Hava platformlarında karbon fiber takviyeli kompozit yapıların üretim süreçlerinde ortaya çıkan ölçüsel sapmalar üzerinde bir çalışma: Takım tasarım bakış açısı
    (Başkent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2025) Karaman, Ali
    Havacılık endüstrisinde özellikle birincil yapılarda kullanılan karbon fiber takviyeli termoset matris yapısına sahip kompozit parçaların, üretim süreçleri sonrasında tasarım geometrilerinden farkları, yapısal montaj faaliyetlerinde yüksek maliyetli kayıplara, hava araçlarının kullanım aşamalarında ise uçuş güvenliğini tehdit eden sonuçlara neden olmaktadır. Literatürde, kompozit parça geometrilerine bağlı olarak gözlemlenen süreç kaynaklı ölçüsel sapmalar, türleri ve bu deformasyonlara etki eden iç ve dış faktörlerin sınıflandırılması incelenmiştir. Bu tez çalışmasında, termoset matris yapılı karbon fiber ile güçlendirilmiş AS4/8552 malzemeden 90° açı ile tek büküme (“L” şekle) sahip bir test parçası geometrisi için literatürde bulunan analitik çalışmalar ile deformasyon hesabı gerçekleştirilmiş ve iç faktörler nedeniyle ortaya çıkacak deformasyon öngörülmüştür. Deneysel çalışma kısmında ise bu test parçasının dış faktörler değiştirilerek üretimleri için farklı takım malzemeleri kullanılarak dört kalıp hazırlanmış, toplam 24 test parçası, iç faktörleri sabit tutularak bu kalıplarla üretilmiştir. Literatürde parça iç faktörleri ile analitik olarak hesaplanan süreç deformasyonlarına ek olarak, kalıp parametrelerinin etkisinin dahil edildiği toplam süreç deformasyonu analitik eşitlikleri bu çalışmada önerilmiştir. Aynı iç parametrelere sahip parçaların erkek-dişi kalıplarda üretilmesi farkları karşılaştırılmıştır. Parça tasarım geometrilerine yakınsama sağlamak üzere takımların tasarım aşamasında kullanılması gereken kalıp kompanzasyon faktörü hesaplama yöntemi önerilmiştir. Composite parts with carbon fiber reinforced thermoset matrix structure, which are used especially in primary structures in the aviation industry, differ from the design geometries after the production processes, causing high-cost losses in structural assembly activities and consequences that threaten flight safety during the usage phases of aircraft. The types of divergence from design geometry observed in literature depending on part shape and the classification of intrinsic and extrinsic factors affecting these deformations were examined. In this thesis study, deformation calculations were carried out using analytical methods found in literature for an "L" shaped test piece geometry with a single bend at a 90° angle, made of AS4/8552 material and the deformation that would occur due to intrinsic factors was predicted. In the experimental study part, four molds were prepared using four different tool materials to produce 24 test specimens by keeping the intrinsic factors constant. In addition to the process induced deformations caused by intrinsic factors, the analytical formulation expanded to include mold parameters which are considered as an extrinsic factor. The deformation differentiations resulting from the production of parts with the same intrinsic parameters in male and female molds are compared. A mold compensation factor calculation method has been proposed to be used in the design phase of the tools in order to provide convergence to the part design geometries.