Örgüt Kültürünün Kök Metaforlarla Keşfi: Üniversite Gerçekliği Üzerinde Nitel Bir Araştırma

Abstract

Bir örgütü kültürel olgu olarak çalısmanın en zor yönü arastırmacının farklı sosyal gerçekliklerle karsılasma ihtimalinden çok, gerçekliğin çok katmanlı yapısında ilerlemenin bir yolunu bulup bulamayacağıdır. Metaforlar, bir örgütün derinliklerine inme cesareti veren, orada karsılasacağımız gerçeği farklı yönleriyle görmemizi ve yorumlamamızı sağlayan araçlar olarak bize yardımcı olabilirler. Bir kök metafor, örgütü bütün olarak tasvir etmeyi mümkün kılan gücüne karsın hemen ortaya çıkmaz; örgüt üyelerinin duygu, deneyim, düsünce ve bilinçaltı birikimlerine ulasmayı gerektirir. Ayrıca bir kök metaforun bulunmasında kesin bir yöntemin varlığından söz etmek de güçtür. Burada nitel bir arastırmanın tüm yaratıcı ve aynı zamanda riskli yönleri devreye girmekte ve arastırmacının arastırılan sahaya iliskin bilgisi nedeniyle olgulara yüklediği anlamlar, çözümleme sürecinin seyrini etkilemektedir. Üniversite örgütü üzerine kök metafor kesfinin denendiği bu arastırmada önce Türkiye’de çesitli üniversitelerde lisans dönemini tamamlamıs bir öğrenci grubunun yazılı ve sözlü betimlemeleriyle bir veri seti olusturulmus; sonraki asamada ise çözümlemeler yardımıyla anlam örüntüleri arasında iliskiler kurularak bazı metaforlara ulasılmıstır. Bulunan aracı ve kök metaforlar, öğrencilerin üniversite yasamına yönelik sosyal gerçekliği öznel algılamaları ve yorumlamaları ile yapılandırdıklarını göstermektedir

The most difficult aspect of studying the culture of an organization as a cultural phenomenon is whether the researcher will be able to find a way to progress through the multilayered structure of the reality rather than the possibility of the researcher to come across with different social realities. Metaphors can help us as the tools which give us the courage to go deep into an organization, and enable us to see and interpret the reality we will face there from different aspects. Despite the power of a root metaphor which makes it possible to describe the organization as a whole, it does not appear immediately; it requires reaching out to the emotions, experiences, thoughts and subconscious accumulations of the organization members. Furthermore, it is hard to mention about the existence of an exact method for the discovery of a root metaphor. At this point, all the creative and at the same time risky aspects of a qualitative research step in and the meanings assigned by the researcher to the phenomena due to his/her contextual knowledge affect the course of the analysis process. This study, in which the discovery of the root metaphor is tried over the example of university organization, is completed in two stages. At the former stage a data set is derived from the written and verbal descriptions of a student group having different experiences from different universities in Turkey and at the latter stage some metaphors are specified via interpreting the relations between meaning patterns. These specified intermediary and root metaphors point out that the students construct the social realities by means of their subjective perceptions and interpretations about the university life.