Doğan, Deniz UmutArslan Kurnaz, Gül2025-12-232025https://hdl.handle.net/11727/14248Günümüzde gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için sürdürülebilirlik önemli hale gelmiştir. Sürdürülebilirlik işletmelerin sadece kâr odaklı olmalarından çıkıp, faaliyetlerinin sonuçlarını da üstlenmeleri gerekliliğini ifade etmektedir. Sürdürülebilirlik üç boyutta ele alınmaktadır. İşletmelerin sürdürülebilir olmaları için paydaş katılımı ve paydaş onaylarının alınması önem arz etmektedir. İşletmelerin paydaşları, iç ve dış paydaşlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Çalışanlar, ortaklar, hissedarlar, kilit yöneticiler iç paydaş iken; devlet, bankalar, yatırımcılar, kreditörler, yerel halklar, yerli halklar, sendikalar vb. dış paydaşları oluşturmaktadır. İşletme faaliyetlerinin sonuçlarının, paydaşlara doğru ve şeffaf bir şekilde iletilmesi ve doğru/etkili iletişimin kullanılması paydaş katılımının sağlanması açısından olmazsa olmazdır. İşletmeler faaliyetlerini sürdürürken ekonomik olarak da değer üretmektedirler. Ekonomik açıdan oluşan değerin paydaşlara dağılımı da şeffaf, dengeli ve adil olmalıdır. İnsan sermayesi, işletmelerin en önemli unsurlarındandır. Çalışanlara çok düşük ücretler verirken, işletme sahiplerinin yüksek düzeyde kâr payı alması işletmelerin sürdürülebilirliklerini tehlikeye atabilecektir. Tersi şekilde çalışanlara hakedilen ücretin çok yüksek düzeyde dağıtılması da işletmelerin sürdürülebilir büyümelerini tehlikeye düşürebilecektir. Sürdürülebilir büyüme için, ekonomik dağılım dengeleri korunmalıdır. Ekonomik performansı değerlendirirken, ekonomik katma değeri dağıtılan ve işletmede kalan olarak kategorize edeceğiz. İşletme de oluşan dönem net kârına, amortismanların ve gerçeğe uygun değer farklarının eklenmesi sonucunda bulunan değer işletme de bırakılan ekonomik değeri ifade edecektir. Öte yandan, çalışanlara sağlanan ücret, prim vb. menfaatler, devlete ödenen kurumlar vergisi, kreditörlere ödenen faiz vb. giderler, kilit yöneticilere ödenen maaş, pirim vb. menfaatler ile hissedarlara ödenen temettüler de dağıtılan ekonomik katma değeri oluşturacaktır. Bu çalışma için, sürdürülebilirlik endeksinde hisseleri işlem gören Türkiye’den 25 işletme ve Dünya FTSE4Good Sürdürülebilirlik Endeksinde hisseleri işlem gören 25 işletme seçilerek 2020,2021,2022, 2023 ve 2024 yıllarında dağıtılan ekonomik katma değer ve işletmede bırakılan ekonomik katma değerin oransal olarak farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Daha sonra, söz konusu işletmelerin aynı yıllar Higgins ve Du-pond analizi esas alınarak sürdürülebilir büyüme oranları hesaplanmıştır. Sürdürülebilir büyüme oranlarının esas alınmasının nedeni, işletmelerin elde etmiş oldukları kârların tamamen dağıtılması durumunda sürdürülebilirliklerinin tehlikeye düşecek olmasıdır. Aynı şekilde, işletmelerin işletmede bırakılan ekonomik katma değeri âtıl ve verimsiz kullanması, doğru olmayan yatırımlara yönlendirmeleri durumunda da sürdürülebilirlik açısından sıkıntı oluşacaktır. Bu nedenle, işletmede kalan ekonomik katma değer ile dağıtılan ekonomik katma değerin farklılaşmasının, sürdürülebilir büyüme oranına etkisi analiz edilmiştir. İşletmede kalan ekonomik katma değer, dağıtılan ekonomik katma değer ile sürdürülebilir büyüme oranının bağlantılı bilgi olması nedeni ile sürdürülebilirlik raporlarında bu bağlantının ve etkisinin gösterilmesi paydaş katılımı ve desteği açısından olumlu olacaktır. The sustainability has become increasingly important nowadays in order to hand in a livable world to future generations. Sustainability means that enterprises stop being solely profit-oriented but also they must undertake the consequences of their activities. Sustainability means that enterprises stop being just solely profit-oriented, but also the necessity of facing the consequences of their activities. Stakeholder participation and obtaining their approval are important for businesses to be sustainable. Stakeholders of businesses are divided two as internal and external stakeholders. While employees, partners, shareholders, key managers are internal stakeholders, the state, banks, investors, creditors, residents, natives, unions, etc. constitute external stakeholders. It is essential for businesses to announce the results of their activities to stakeholders in an accurate and transparent manner and to communicate correctly/effectively in order to ensure and increase stakeholder participation. Businesses also produce economic value while continuing their activities. The distribution of the economic value to stakeholders should also be transparent, balanced and fair. Human capital is one of the most important elements of businesses. Paying employees very low wages while getting high profit shares by business owners may endanger the sustainability of the enterprises. Conversely, paying employees higher wages than they deserve may also endanger the sustainable growth of businesses. For sustainable growth, economic distribution balances should be achieved and maintained. We will categorize the economic added value as distributed and remaining in the business, while evaluating economic performance. The value found by adding depreciation and fair value differences to the net profit of the business for the period will represent the economic value left in the business. The value found by adding depreciation and fair value differences to the net profit of the business for the period will represent the economic value left in the business. For this study, 25 companies from Turkey whose shares are traded in the sustainability index and 25 companies whose shares are traded in the World FTSE4Good index were selected and analyzed to see whether the added value distributed and the added value left in the enterprise differed proportionally in 2020, 2021, 2022, 2023 and 2024. Then, sustainable growth rates of the enterprises in question were calculated based on Higgins and Du-pond analysis. The reason for taking sustainable growth rates as a basis is if the profits obtained by the enterprises are completely distributed, their sustainability will be jeopardized. Similarly, if enterprises use the economic added value left in the business idle and inefficiently and direct it to wrong investments, there will be a problem in terms of sustainability. Therefore, the effect of the differentiation between the economic added value remaining in the enterprise and the distributed economic added value on the sustainable growth rate was analyzed. Since the economic added value remaining in the enterprise, the distributed economic added value and the sustainable growth rate are related information, showing this connection and its impact in sustainability reports will be positive in terms of stakeholder participation and support.trSürdürülebilirlikSürdürülebilir Ekonomik Katma DeğerSürdürülebilir BüyümeKatma Değer TablosuEkonomik PerformansDoctoral Thesis