Kronik karaciğer hastalarında böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde sistatin-C ve diğer glomerüler filtrasyon hızı belirteçlerinin karşılaştırılması

Abstract

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kronik karaciğer hastalığı yaygın görülen ve toplum sağlığını tehdit eden önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Kronik karaciğer hastalarında hastalığın prognozunu belirleyen majör faktörlerden biri de gelisen komplikasyonlardır ve genellikle bu hastalarda gelisen siddetli malnütrisyon klinisyenlerin gözünden kaçmaktadır. Bu hasta grubunda gelisen malnutrisyonun hastalığın ileri dönemlerinde yağ ve kas kitlesinde kayıba neden olmaktadır. Renal fonksiyonları değerlendirmede kas kaynaklı kreatinin ve 24 saatlik idrarda kreatinin klirensi rutin pratikte sık kullanılan testlerdir ve halen GFH’ndaki azalmaya kadar olan süreçteki renal rezervin kaybını ortaya koyabilecek ideal bir marker bulunmamıstır. Exojen markerların klirensi (Đnülin, 99mTc-DTPA, 51Cr-EDTA, iyotalamat, iyohexol vb.) yoluyla ölçülen GFH ölçüm yöntemleri de zor ve pahalı yöntemlerdir. Bu durum malnütrisyona bağlı kas kitlesi kaybı bulunan kronik karaciğer hastalarında kas kaynaklı kreatinin ve kreatinin klirensinin güvenilirliğini tartısmaya açmıstır. Sistatin C bir endojen serin proteaz inhibitörüdür. Sistatin C vücutta bir çok dokuda sentezlenebilir. Ultrafiltrata tamamen geçer ve >%99 oranında tübüler reabsorbsiyona uğrar. Kreatinin gibi tübüler sekresyona uğramaması molekülün kreatinine göre GFH’nı belirlemede avantajlarıdır. Çalısmamızda kronik karaciğer hastalarında malnütrisyonun fiziksel ve biyokimyasal belirteçlerini incelendi ve özellikle ileri evre Child C hastalarda nutrisyonel belirteçlerde belirgin gerileme gözlendi. Hastalarda serum sistatin C düzeyi sağlıklı populasyona göre anlamlı oranda yüksek ölçüldü. Hastaların kendi içinde ise Child ve MELD skorları ile sistatin C düzeyleri arasında istatistiksel anlamlılık bulunamadı. Çalısmamızda ayrıca hastalarda sistatin C düzeyi ile mikroalbuminüri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Bu nedenle malnütrisyon ve buna bağlı kas kitlesi kaybı olan bu hastalarda, yüksek serum sistatin C düzeyleri klinisyenlere, kreatinin ve kreatinin klirensi normal olsa dahi fonksiyonel renal parankimal rezervin azaldığı, ılımlı GFH azalmaları konusunda uyarıcı olmalıdır. Çalısmamızda elde edilen bu veriler, deliller yeterli olmasa da, özellikle ileri evre karaciğer sirozunda kas kitlesi kaybı sonucu sistatin C’nin kreatinine oranla ılımlı GFH azalmalarında erken bulgu veren bir belirteç olarak kullanılabileceğini isaret etmektedir. Chronic liver disease is one of the common cause of morbidity and mortality which threatening public health in our country as well as all over the world. One of the major factor which determines the prognosis of the chronic liver disease is complications and these patients are usually develop severe malnutrition which clinicians are usually missed. In this group of patients developing advanced stages of malnutrition disease causes loss of fat and muscle mass. Muscle originated creatinine and creatinine clearance in 24-hour urine are often used in daily practice for evaluation of renal function and an ideal marker to show loss of renal reserve still was not found. Glomerular filtration rate measurement methods through the exojen clearance markers (inulin, 99mTc- DTPA, 51Cr-EDTA, iyotalamat, iyohexol etc.) are difficult and expensive methods. This case has led to discussion reliability of muscle-source creatinine and creatinine clerence in patients who have chronic liver disease with malnutrition. Cystatin C is an endogenous serine protease inhibitor. Cystatin C can be synthesized in many tissues in the body. It completely passes ultrafiltrate and > 99% of cystatin C suffers tubular reabsorbtion. Molecule does not undergo tubular secretion as creatinine. These features are the advantages of the cystatin C to determine glomerular filtration rate. In our study, physical and biochemical markers of malnutrition were examined in patients with chronic liver disease and significant decline was observed especially on Child C group patients. Serum levels of cystatin C were measured with higher in patients than healthy populations. Statistical significance were not found between levels of cystatin C within the Child and MELD scores of patients. In our study also significant positive correlation was found between the levels of cystatin C and microalbuminuria in patients. Therefore, higher serum levels of cystatin C, in these patients even if creatinine and creatinine clerence was normal, should be stimulant for clinicians on reduced renal parenchymal functional reserve and moderate decrease in glomerular filtration rate. In our study, the data obtained, indicates cystatin C can be used as a marker for moderate glomerular filtration rate decreased early findings, on advanced stage chronic liver disease with the loss of muscle mass.