Çimlendirilmiş pseudo-tahılların mikrobiyolojik özelliklerinin ve duyusal analizlerinin değerlendirilmesi
No Thumbnail Available
Files
Date
2026
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Abstract
Çimlendirme işleminin pseudo-tahıl ve baklagillere kazandırdığı yüksek besin değeri sebebiyle günümüzde sağlıklı bir diyetin parçası olarak kullanılması popülerleşmiştir ve işlemin ev ortamında uygulanması yaygınlaşmıştır. Ancak pseudo-tahılların ılık ve nemli ortamlarda çimlendirilmesi, mikrobiyal yük artışı için de ideal bir ortam oluşturmaktadır. Bu araştırma, kinoa (Chenopodium quinoa) ve karabuğday (Fagopyrum) örneklerinde ev ortamında çimlendirilen pseudo-tahılların mikrobiyolojik kalitesini değerlendirmek ve bu ürünlerin çimlendirilmiş ve haşlanmış formlarının sade ve salata biçiminde sunulmasının tüketici kabulüne etkisini Besin Neofobisi Ölçeği (BNÖ) yardımıyla oluşturulan duyusal analiz paneliyle incelemek amacıyla yürütülmüştür. Mikrobiyolojik analizler incelendiğinde, çimlendirilmiş kinoa ve karabuğdayın 1, 3 ve 5 gün depolanması sonucu Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri sayıları (TMAB) (sırasıyla 6.31-6.77 log kob/g ve >6.48 log kob/g) mikrobiyolojik kriterlere göre "kabul edilemez” sınırda yer almıştır. Özellikle kinoada toplam maya-küf yükü 5. gün sonunda kabul edilemez olan 6.23 log kob/g miktarına ulaşmıştır. Staphylococcus aureus sayıları her iki üründe de besin güvenliği açısından sınırda seyrederken, Bacillus cereus sayıları güvenli limitler içerisinde kalmıştır. Tüketici kabulü incelendiğinde ise sade çimlendirilmiş kinoa, baskın bitkisel aroması nedeniyle en düşük beğeni puanını alırken; salata formunda sunulması, genel beğeniyi istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırmıştır (p<0.05). Karabuğday örneklerinde ise karakteristik yoğun aroma ve doku özellikleri nedeniyle sunum şeklinden bağımsız olarak genel beğeni düşük seyretmiştir. Her iki ürün grubunda da genel beğeniyi belirleyen temel parametrenin "tat" olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, sunum şeklinin tüketici kabulünde kritik rol oynadığı; pseudo-tahılların çimlendirilmesi besinsel kaliteyi artırsa da ev koşullarında mikrobiyolojik riskler barındırdığı; güvenli tüketim için depolama süresinin kısıtlı tutulması ve mikrobiyolojik risk faktörlerinden kaçınmak için önlem alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. The germination process significantly enhances the nutritional profile of pseudo-cereals; as a result, their use in healthy diets has increased, a trend that has made home germination a widespread practice. However, the sprouting of pseudo-cereals in warm and humid environments also constitutes an ideal environment for microbial load increase. This research was conducted to evaluate the microbiological quality of pseudo-cereals sprouted in a household conditions using quinoa (Chenopodium quinoa) and buckwheat (Fagopyrum) samples, and to examine the effect of presenting sprouted and boiled forms of these products as plain and in salad on consumer acceptance via a sensory analysis panel formed with the help of the Food Neophobia Scale (FNS). When microbiological analyses were examined, Total Mesophilic Aerobic Bacteria (TMAB) counts resulting from the storage of sprouted quinoa and buckwheat for 1, 3, and 5 days (6.31-6.77 log cfu/g and >6.48 log cfu/g, respectively) fell within the "unsatisfactory" range according to microbiological criteria. Especially in quinoa, the total yeast-mold load reached the unacceptable amount of 6.23 log cfu/g at the end of the 5th day. While Staphylococcus aureus counts hovered at the limit in terms of food safety for both products, the Bacillus cereus counts remained within safe limits. When consumer acceptance was examined, plain sprouted quinoa received the lowest liking score due to its dominant herbal aroma, whereas its presentation in salad form increased general liking at a statistically significant level (p<0.05). In buckwheat samples, general liking remained low regardless of the presentation form due to characteristic intense aroma and texture properties. It was determined that "taste" was the basic parameter defining general liking in both product groups (p<0.05). Consequently, it was concluded that the form of presentation plays a critical role in consumer acceptance; that while sprouting pseudo-cereals increases nutritional quality, it harbors microbiological risks under household conditions; and that storage time must be kept limited for safe consumption and precautions must be taken to avoid microbiological risk factors.
Description
Keywords
Kinoa, Karabuğday, Çimlendirme, Besin Güvenliği, Duyusal Analiz, Chenopodium quinoa, Fagopyrum, Germination, Food Safety, Taste Perception