Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinde tahkim

Abstract

İnsan, gelişen ve evrilen bir varlıktır. İnsanlardan oluşan toplum da bu doğrultuda, gelişen insandan bağımsız olarak değerlendirilmeyecektir. Toplum, insanların İhtiyaçları çerçevesinde gelişir ve bu süreçte gücünü kaçınılmaz unsur olarak hukuktan alır. Hukukun topluma yansıması olarak “devlet” kavramı, vatandaşların ihtiyaçlarını gidermek ve toplumun evrilen isteklerine cevap vermek adına “kamu hizmeti” sunmakla yükümlüdür. Devlete mali açıdan önemli bir külfet olabilen bu hizmetler, tarihsel süreçte özel sektör işbirliğiyle gerçekleştirilmeye başlanmış, bu doğrultuda “kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri” doğmuştur. Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri, devletin birimleriyle özel sektör arasında kamu hizmetlerinin sağlanmasını düzenleyen önemli araçlardır. Bu tür sözleşmeler genellikle uzun vadeli ve karmaşık olup taraflar arasında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde çeşitli zorluklarla karşılaşılabilmektedir. Son yıllarda, bu tür sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde tahkim yolunun daha fazla tercih edildiği gözlemlenmektedir. Tahkim, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların etkili ve tarafsız bir şekilde çözülmesini sağlayarak hukuki belirsizlikleri azaltmasının yanında uzun süren mahkeme süreçlerinden kaçınılmasında da yardımcı olmaktadır. Ancak kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinde tahkim şartının varlığı, ülkemiz ve yabancı ülke doktrinlerinde çeşitli tartışmalara neden olmuştur. Bu bağlamda, bu tez kapsamında öncelikle kamu hizmeti kavramına değinilecek; genel olarak uyuşmazlıklar açıklanarak alternatif bir yol olarak tahkim ele alınacak; kamu hizmeti imtiyaz sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözülmesine ilişkin usuller ve bu modelin avantajları ile dezavantajları hukukçuların görüşleri ve yargı kararları çerçevesinde incelenecektir. Human beings are evolving entities. The society composed of humans cannot be evaluated independently from the evolving human. Society evolves within the framework of human needs and in this process, it derives its power as an inevitable element from law. The concept of "State" as a reflection of law to society is obligated to provide "public services" to meet the needs of citizens and respond to the evolving desires of society. These services, which can be a significant burden on the state in Financial terms, began to be carried out in collaboration with the private sector in historical process. In this regard, "public service concession contracts" have emerged. Public service concession contracts are important instruments regulating the provision of public services between state entities and the private sector. These types of contracts are generally long-term and complex, and various difficulties may be encountered in resolving disputes that may arise between the parties. In recent years, it has been observed that arbitration is preferred for the resolution of disputes arising from such contracts. Arbitration, by providing for the effective and impartial resolution of disputes between the parties, not only reduces legal uncertainties but also helps to avoid lengthy court proceedings. However, the existence of an arbitration clause in public service concession contracts has led to various debates in both our country and foreign legal doctrines. In this context, within the scope of this thesis, firstly, the concept of public service will be explained, generally addressing disputes and considering arbitration as an alternative method, procedures for resolving disputes arising from public service concession contracts through arbitration, and the advantages and disadvantages of this model will be examined within the framework of the views of legal experts and judicial decisions.