Browsing by Author "Turgut, Hakan"

Now showing 1 - 14 of 14

Geleneksel Performans Değerlendirme Yöntemlerine Yeni Bir Alternatif : 360 Derece Performans Değerleme Yöntemi
(Ýnternet. 42, 56-68, 2011) Turgut, Hakan;
The Impacts of Friendship, Advice and Negative Ties on Intention To Leave: The Case of Nurses in A Special Branch Hospital
(2021) Sozen, Cenk; Samanci, Simge; Tokmak, Ismail; Turgut, Hakan; Basim, Nejat; https://orcid.org/0000-0002-0080-5285; GZA-5645-2022
OBJECTIVES The high turnover rate of nurses has been a matter of debate among scholars. Nurses' social interaction patterns and the social structure they are situated within may provide clues about possible causes of their high turnover intentions. This study aims to investigate the possible effects of negative and positive ties on the intention of turnover among nurses. DESIGN & SETTING A hybrid research methodology was used. Social network analysis was used to reveal the positions of the nurses (n = 126) in the positive and negative networks. A statistical model was formed with varying types of centrality measures, intragroup conflict, and intention to leave variables. The data was collected from all the nurses working in a special branch hospital. RESULTS AND CONCLUSION The findings of the study clearly indicate that negative interactions directly and indirectly affect the intention to leave, and the nurses demand professional support from their colleagues. The findings also show the existence of a fragmented social structure among nurses, which suggests the increased importance of brokerage roles. Managers should closely monitor the negative interactions among nurses, and they need to use conflict management techniques frequently to reduce hostile relations in the business environment. Managers should especially seek ways to increase altruistic tendencies among colleagues because nurses demand professional support ties more than friendship relations.
Milas yöre mutfağının vejetaryan beslenme kapsamında incelenmesi
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2024) Şahin, Şeyda; Turgut, Hakan
Belirli bir coğrafi alanda yetiştirilen ve o bölgenin adıyla anılan ürünler "yöresel ürün" olarak tanımlanır (Cerrahoğlu, 2015).Yöresel ürünler, sadece bölgenin ekonomik değil, aynı zamanda geçmişine kök salmış tarihi ve kültürel bir mirastır (Karaca, 2016). Günümüzde insanların doğal gıdalara yönelmesi, farklı kültürlerin kaynaşması ve farklı gastronomik deneyimler yaşamak istemeleri yöresel mutfaklara olan ilgiyi arttırmıştır. Ülkemizde Ege bölgesi hem turistik bölge olması hem de mutfak kültürü açısından tarihten gelen zenginliğe sahip olması bakımından oldukça gözde olmaktadır. Günümüzde Vejetaryenlik popülaritesi gitgide artmaktadır. Aslında Vejetaryen beslenme insanlığın doğası gereği ortaya çıkmış bir beslenme türüdür. Vejetaryen beslenme hayvansal kaynaklı gıdaların yerine bitkisel gıdaların tercih edildiği bir beslenme şekli olmaktadır. Halk arasında Vejetaryenler hiçbir et tüketmeyen ya da sınırlı olarak tüketenler olarak bilinmektedir. Bunun yanı sıra Vejetaryenlikte hayvansal ürünler de kısıtlı olarak tüketilmektedir. Türk Mutfağının önemli parçasından biri olarak Ege mutfağı coğrafyası gereği sayısız ot popülasyonuna sahiptir. Çakılcıoğlu ve Şengün (2010) tarafından yapılan bir çalışmaya göre, Türkiye coğrafi avantajları sayesinde bitki türleri bakımından dünyanın en çeşitli ülkelerinden biridir. Bu durum, Türkiye'nin iklim ve coğrafi koşullarının farklı bitki türlerinin gelişimi için elverişli olduğunu göstermektedir. Ülkemizde ot yemekleri ve yemek çeşitliliği bakımından zengin olan Ege mutfağı Vejetaryen beslenme için en uygun mutfaklardan birisidir. Gerçekleştirilen çalışmada Milas yöre mutfağındaki yiyeceklerin vejetaryen beslenme kapsamında araştırılıp, incelenip, değerlendirilmesi yapılmıştır. Milas yöre mutfağında Vejetaryen beslenmeye uygunluğu ve bu uygunluğun bilinilirliği üzerinde anket yapılmış ve yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada karma araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma iki boyutta gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk bölümünde nicel araştırma kullanılmıştır. Nicel araştırma boyutunda keşifsel araştırma olarak tarama modeli kullanılmıştır. Keşifsel araştırma ve literatür taraması neticesinde Milas yöresel yemeklerini kapsayan bir anket formu hazırlanmıştır. Anket formunda 66 yemek sorularak 5’li Likert yöntemi ile katılımcılara sunulmuş ve cevaplar doğrultusunda sayısal veriler oluşturulmuştur. Bu kapsamda, 25 katılımcı yüz yüze, 129 katılımcı ise verilen anket formunu doldurarak ankete katılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasını nitel araştırma oluşturmaktadır. Bu aşamada nitel araştırma metotlarından "kültür analizi" deseni kullanılmıştır. Bu aşamada Milas’ta yaşayan ve Milas yöresel yemekleri hakkında bilgi sahibi olduğu düşünülen 25 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde Milas mutfak kültürüne ve yöresel yemeklerine ait reçeteleri içeren veriler elde edilmiştir. Anket çalışması sonucu elde edilen veriler açıklayıcı istatistik yöntemlerinden "frekans analizi" ile yorumlanmıştır. Görüşmelerin yorumlanmasın da ise "içerik analizi" yöntemi kullanılmıştır. Yapılan anket çalışması ve görüşmelerin sonunda, Milas yöresel mutfağının, vejetaryen beslenme bağlamında önemli bir zenginliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma, Milas yöresel mutfağının geleneksel tatlarının vejetaryen beslenme tarzına uygun alternatifler sunabileceğini ortaya koymuştur. Görüşmeler ve anketler, Milas'ın doğal ürünlerinin ve yöresel tariflerin vejetaryen yemeklerin hazırlanmasında önemli bir kaynak olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, vejetaryen beslenmeyle ilgilenenler için Milas yöresel mutfağını keşfetmek adına değerli bir başvuru kaynağı olabilir ve gelecekte yapılacak çalışmalara ışık tutabilir. Bu sonuçlar, yöresel mutfakların vejetaryen beslenme trendlerine uyum sağlayabileceğini ve daha çeşitli bir yemek kültürünün geliştirilebileceğini vurgulamaktadır. Çalışma sonucunun vejetaryen yemekler ve Milas yöre mutfağı üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Products grown in a certain geographical area and named after that region are defined as "local products" (Cerrahoğlu, 2015). Local products are not only an economic but also a historical and cultural heritage rooted in the history of the region (Karaca, 2016). Nowadays, people's tendency towards natural foods, the fusion of different cultures and their desire to have different gastronomic experiences have increased the interest in local cuisines. In our country, the Aegean region is very popular both because it is a touristic region and because it has a rich history in terms of culinary culture. Nowadays, the popularity of Vegetarianism is increasing. In fact, Vegetarian nutrition is a type of nutrition that has emerged due to the nature of humanity. Vegetarian nutrition is a diet in which plant foods are preferred instead of animal-derived foods. Vegetarians are popularly known as those who do not consume any meat or consume it in a limited way. In addition, in Vegetarianism, animal products are consumed in a limited way. As an important part of Turkish Cuisine, Aegean cuisine has numerous herb populations due to its geography. According to a study conducted by (Çakılcıoğlu ve Şengün, 2010), Turkey is one of the most diverse countries in the world in terms of plant species, thanks to its geographical advantages. This shows that Turkey's climate and geographical conditions are suitable for the development of different plant species. Aegean cuisine, which is rich in herbal dishes and food diversity in our country, is one of the most suitable cuisines for a Vegetarian diet. In this study, the foods in Milas local cuisine were researched, examined and evaluated within the scope of vegetarian nutrition. A survey was conducted and semi-structured interviews were conducted on the suitability of Vegetarian nutrition in the Milas local cuisine and the awareness of this suitability. The "mixed research model" was used in the study and this model enriched the research in terms of application. The research was designed in two dimensions. The first dimension is quantitative research. The quantitative dimension of the research was designed as an exploratory research and was implemented based on the survey model, one of the quantitative research models. In the exploratory research, a survey form was prepared including the local dishes of Bodrum, which were found as a result of the literature review. By writing 66 food names on the survey form, data regarding the awareness of the dishes from those living in Milas were obtained using the 5-point Likert method. In this context, 25 participants participated in the survey face to face and 129 participants participated in the survey by filling out the provided survey form. The second dimension of the research is qualitative research. In this dimension, the "cultural analysis" pattern, one of the qualitative research methods, was used. In this aspect of the research, face-to-face in-depth interviews were conducted using a semi-structured interview form with 25 participants who live in Bodrum and are thought to have knowledge about Bodrum local dishes. During the interviews, data was collected about Bodrum culinary culture and recipes of local dishes. In the survey study, the data were interpreted using "frequency analysis", one of the descriptive statistics methods. The interviews were analyzed using the "descriptive analysis" method. At the end of the survey and interviews, it was concluded that Milas local cuisine has a significant richness in the context of vegetarian nutrition. The research has revealed that the traditional flavors of Milas local cuisine can offer alternatives suitable for a vegetarian diet. Interviews and surveys show that Milas' natural products and local recipes can be considered an important resource in the preparation of vegetarian dishes. This study can be a valuable reference source for those interested in vegetarian nutrition to explore Milas local cuisine and may shed light on future studies. These results emphasize that local cuisines can adapt to vegetarian nutrition trends and a more diverse food culture can be developed. The results of the study will contribute to studies on vegetarian dishes and Milas local cuisine.
Örgütsel Bağlılığın Örgütsel Vatandaşlık Davranışına Etkisi Örgütsel Adaletin Aracılık Rolü: Makina İmalat İşletmelerine Yönelik Bir Araştırma
(Bildiri Kitabı ,1 ,1 ,422-425, 2012) Güçel, Cem; Turgut, Hakan; Tokmak, İsmail; Öktem, Şükran
Bu çalışmada çalışanların, örgütsel bağlılığının (ÖB) örgütsel vatandaşlık davranışına (ÖVD) etkisi ve bu etkide algılanan örgütsel adaletin (ÖA) aracılık rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Ankara OSTİM Sanayi Sitesinde faaliyet gösteren işletmeler üzerinde yapılan araştırma sonuçlarına göre örgütsel bağlılık ile örgütsel adaletin örgütsel vatandaşlık davranışını doğrudan ve pozitif yönde etkilediği gibi örgütsel adaletin kısmi aracılık etkisinin de bulunduğu belirlenmiştir. This study aims to reveal not only the impact of organizational commitment (OC) and organizational justice (OJ) on organizational citizenship behaviour (OCB) but also the influence of OJ on the association between OB and OCB. The findings based on analyses, which are conducted to the data collected from the firms located in OSTİM Organized Industrial Area in Ankara, demonstrate that OC and OJ have positive impact on OCB while OJ has a mediating effect on the association between OC and OCB.
Otel İşletmelerinde Dış Kaynak Kullanımının Başarısına Ortaklık Kalitesinin Etkisi
(Sempozyum kitabı. 1, 1, 555-558, 2012) Turgut, Hakan
Otel işletmelerinde bir çok hizmetler için dış kaynak kullanımı olmakla birlikte, bu çalışmada sadece insan kaynakları fonksiyonlarında dış kaynak kullanımında, müşteri şirket (hizmetleri satın alan veya kiralayan işletmeler) ile tedarikçi şirket (dış kaynak kullanımı hizmeti veren şirketler) arasında kurulan kaliteli ortaklığın dış kaynak kullanımının başarısına olan etkileri ölçülmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, dış kaynak kullanımı başarısının önemli bir faktörü olarak değerlendirilen ortaklık kalitesi üzerine kurgulanmıştır. Çalışmada Lee ve Kim [1] tarafından oluşturulan ve Türkiye?ye uyarlanan bir anket formu kullanılmış ve Türkiye?deki 4 ve 5 yıldızlı otellerdeki insan kaynakları fonksiyonlarında dış kaynak kullanımının başarısına ortaklık kalitesinin etkisini ölçülmüştür. Otel işletmelerinde ortaklık kalitesi insan kaynakları fonksiyonlarının dış kaynak kullanımı başarısında anahtar faktörlerden birisidir. Yapılan analizler sonucu ulaşılan sonuçlara göre, otel işletmelerinde ortaklık kalitesi ile dış kaynak kullanım başarısı arasında pozitif yönde, iyi düzeyde anlamlı ilişki söz konusudur (p<0,01) . Otel işletmelerinde dış kaynak kullanımında ortaklık kalitesi arttıkça, dış kaynak kullanımının başarısının da artığı gözlemlenmiştir. Otel işletmelerinde bir çok konuda başarılı dış kaynak kullanımın artması özellikle teknik hizmetlerde çalışan tekniker ve teknisyen gibi ara elamanların talebinde artış yaratacağı değerlendirilmektedir. Although outsourcing has been widely in use throughout the services of hotel enterprisers, in this study, effects of ?quality partnership?, established between customer company (the one that buys or leases services) and the supplier company (the one that provides outsourcing services), have been evaluated in order to measure the effect of quality partnership to the success of the usage of outsourcing within the scope of outsourcing on human recourses functions. This study has been constructed based on ?partnership of quality? which considered being an important factor of success on outsourcing usage. A form of questionnaire which formed by Lee and Kim [1] and applied in Turkey, has been used and effects of quality partnership on outsourcing usage is evaluated on the human recourses function of 4 and 5 stars hotels in Turkey. Quality partnership in hotel enterprisers is one of the key factors of human recourses functions on the usage of sourcing. Results of analysis point out a high level of significance in positive direction between quality partnership and sourcing (p<0,01). It?s been observed that the level of quality partnership increases in accordance with the increase of outsourcing. Increase in usage of successful sourcing is evaluated to have an increase in demands on middle level staff such as technicians.
Otel İşletmelerinde Dış Kaynak Kullanımının Başarısına Ortaklık Kalitesinin Etkisi
(2012) Turgut, Hakan
Otel işletmelerinde bir çok hizmetler için dış kaynak kullanımı olmakla birlikte, bu çalışmada sadece insan kaynakları fonksiyonlarında dış kaynak kullanımında, müşteri şirket (hizmetleri satın alan veya kiralayan işletmeler) ile tedarikçi şirket (dış kaynak kullanımı hizmeti veren şirketler) arasında kurulan kaliteli ortaklığın dış kaynak kullanımının başarısına olan etkileri ölçülmeye çalışılmıştır. Bu çalışma, dış kaynak kullanımı başarısının önemli bir faktörü olarak değerlendirilen ortaklık kalitesi üzerine kurgulanmıştır. Çalışmada Lee ve Kim [1] tarafından oluşturulan ve Türkiye?ye uyarlanan bir anket formu kullanılmış ve Türkiye?deki 4 ve 5 yıldızlı otellerdeki insan kaynakları fonksiyonlarında dış kaynak kullanımının başarısına ortaklık kalitesinin etkisini ölçülmüştür. Otel işletmelerinde ortaklık kalitesi insan kaynakları fonksiyonlarının dış kaynak kullanımı başarısında anahtar faktörlerden birisidir. Yapılan analizler sonucu ulaşılan sonuçlara göre, otel işletmelerinde ortaklık kalitesi ile dış kaynak kullanım başarısı arasında pozitif yönde, iyi düzeyde anlamlı ilişki söz konusudur (p<0,01) . Otel işletmelerinde dış kaynak kullanımında ortaklık kalitesi arttıkça, dış kaynak kullanımının başarısının da artığı gözlemlenmiştir. Otel işletmelerinde bir çok konuda başarılı dış kaynak kullanımın artması özellikle teknik hizmetlerde çalışan tekniker ve teknisyen gibi ara elamanların talebinde artış yaratacağı değerlendirilmektedir.
The Pattern of Stable Personality in Predicting the Subjective Well-Being: The Mediating Role of Psychological Capital
(2015) Cetin, Fatih; Turgut, Hakan; Sozen, H. Cenk; 0000-0002-2487-9553; J-8116-2015
The concept of subjective well-being that is considered to be counterpart of the "happiness" in the psychological science is one of the indicators of how individuals think and sense their lifetime. The main purpose of this study is to explore the effects of the big five personality in the light of the genetic or personality theories and psychological capital with regards to the process or activity theories on the subjective well-being, and to seek for the mediating role of the psychological capital in this process. The data were collected at twelve-day intervals from 361 employees working in various positions in a courier company with using survey method. The survey battery comprised of Well-being Scale, Big Five Personality Scale and Psychological Capital Scale. The data were analyzed with using Amos v20.0 and SPSS v20.0 programs. The findings showed a significant positive relationship between extraversion, agreeableness, psychological capital and subjective well being, and a significant negative relationship between neuroticism and subjective well being. In addition to that psychological capital mediated the relationship between the extroversion and subjective well being. The results allowed researchers to make casual inferences about the relationship between stable personality characteristics and psychological attributes indicated as intraindividual distal and proximal context in the well being literature.
Somut olmayan kültürel miras bodrum yöresel yemekleri üzerine bir inceleme
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022) Özler, Hakan; Turgut, Hakan
Türkiye gibi zengin kültürel mirasa sahip ülkelerin yöresel yemekleri, mutfak kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu araştırmada Bodrum yöresel yemeklerinin neler olduğu ve bu yemeklerin reçetelerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bodrum antik çağlardan itibaren önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bodrum, bir deniz kenti kültürüne sahipken Türklerin bölgeye gelmesiyle Yörük kültürü ile tanışmış, mübadele ile yakın adalardan gelen göçmen Türkler sayesinde kültürel zenginlik kazanmıştır. Bu zengin kültürün somut olmayan mirası yöresel yemeklerin ve reçetelerinin ortaya çıkarılması çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Araştırmanın temelinde Bodrum yöresel yemeklerinin ortaya çıkarılması, orijinal reçetelere ulaşılması, sürdürülebilirliğin sağlanması gelecek kuşaklara aktarılması kültür, kültürel miras ve somut olmayan kültürel miras kapsamında ele alınmıştır. Günümüzde Bodrum artan turizm alanları, çarpık kentleşme ve göçlerle bir kültür çatışması yaşamaktadır. Eğlence kültürünün yarattığı ekonomik beklentiler nedeniyle yöresel yemekler unutulmaya başlanmıştır. Çalışmada “karma araştırma modeli” kullanılmış ve bu model araştırmaya uygulama anlamında zenginlik kazandırmıştır. Araştırma iki boyutlu olarak tasarlanmıştır. Birinci boyutu nicel araştırmadır. Araştırmanın nicel boyutu keşifsel bir araştırma olarak tasarlanmış ve nicel araştırma modellerinden tarama modeli esas alınarak uygulanmıştır. Keşifsel araştırmada literatür taraması sonucunda ulaşılan Bodrum yöresel yemeklerini içeren bir anket formu hazırlanmıştır. Anket formuna 81 yemek ismi yazılarak 5’li likert yöntemi ile Bodrum’da yaşayanlardan yemeklerin bilinirliliğine ilişkin veriler elde edilmiştir. Bu kapsamda, 54 katılımcı yüz yüze, 40 katılımcı ise verilen anket formunu doldurarak ankete katılmıştır. Pandemi döneminde olunması, zaman kısıtlaması ve çalışmanın keşifsel nitelikte olması nedeniyle araştırmanın nicel boyutu için 94 kişilik örneklem grubuna ulaşılmasının yeterli olduğu değerlendirilmiştir. Araştırmanın ikinci boyutu nitel araştırmadır. Bu boyutta nitel araştırma metotlarından “kültür analizi” deseni kullanılmıştır. Araştırmanın bu boyutunda, Bodrum’da yaşayan ve Bodrum yöresel yemekleri hakkında bilgi sahibi olduğu düşünülen 40 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde Bodrum mutfak kültürü ve yöresel yemeklerin reçeteleri hakkında veri toplanmıştır. Anket çalışmasında veriler açıklayıcı istatistik yöntemlerinden “frekans analizi” ile yorumlanmıştır. Görüşmeler ise “betimsel analiz” yöntemi ile incelenmiştir. Yapılan anket çalışması ve görüşmelerin sonunda, Bodrum yöresel yemeklerinin, mutfak kültürünün halen merkeze uzak mahalle ve köylerde devam ettirildiği ancak turizmin artan etkisi, çarpık kentleşme, çevre kirliliği, düzensiz göçler ve ekonomik kaygılar nedeniyle unutulmaya başlandığı tespit edilmiştir. Tüm bu olumsuz etkilere rağmen Bodrum’da yaşayanların, mutfak kültürlerini devam ettirme istekleri, gastronomi turizmi için yeterli potansiyelleri olduğu, bu kültürün devam edebilmesi için bir gastronomi merkezi kurulmasının fayda sağlayacağı değerlendirilmiştir. Tüm bunların ışığında bu çalışmanın hem Bodrum yöresi turizmine hem de akademik anlamda gastronomi alana yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Local foods of countries with rich cultural heritage such as Turkey have an important place in the culinary culture. In this research, it is aimed to reveal what the local dishes of Bodrum are and the recipes of these foods. Bodrum has hosted important civilizations since ancient times. While Bodrum has the culture of a maritime city, it met with the Yoruk culture with the arrival of the Turks in the region, and gained cultural richness thanks to the immigrant Turks who came from the nearby islands with the population exchange. The intangible heritage of this rich culture reveals the importance of the study, revealing the local foods and their recipes. On the basis of the research, revealing Bodrum local foods, reaching original recipes, ensuring sustainability, transferring them to future generations are discussed within the scope of culture, cultural heritage and intangible cultural heritage. Today, Bodrum is experiencing a cultural conflict with increasing tourism areas, unplanned urbanization and migration. Due to the economic expectations created by the entertainment culture, local foods have begun to be forgotten. The "mixed research model" was used in the study and this model enriched the research in terms of application. The research was designed in two topics. The quantitative topic of the research was designed as an exploratory research and was applied based on the survey model, one of the quantitative research models. In the exploratory research, a questionnaire form was prepared, which included Bodrum local dishes, which was reached as a result of the literature review. By writing 81 food names in the questionnaire, data on the awareness of the dishes were obtained from the people living in Bodrum using the 5-point Likert method. In this context, 54 participants participated in the survey face-to-face, and 40 participants filled out the given survey form. It was evaluated that reaching a sample group of 94 people was sufficient for the quantitative topic of the study, due to the fact that it was in the pandemic period, time constraints, and the study was exploratory. The second topic of the research is qualitative research. In this topic, the "cultural analysis" design, one of the qualitative research methods, was used. In this aspect of the research, face-to-face interviews were conducted with 40 participants, who live in Bodrum and are thought to have knowledge about Bodrum local foods, using a semi-structured interview form. During the interviews, data were collected about Bodrum culinary culture and recipes of local foods. In the survey study, the data were interpreted by "frequency analysis", one of the descriptive statistical methods. The interviews were analyzed with the "descriptive analysis" method. At the end of the survey and interviews, it was determined that Bodrum's local foods and culinary culture are still continued in the neighborhoods and villages far from the center, but it has begun to be forgotten due to the increasing effect of tourism, unplanned urbanization, environmental pollution, irregular migration and economic concerns. Despite all these negative effects, it has been evaluated that the people living in Bodrum want to continue their culinary culture, they have sufficient potential for gastronomy tourism, and the establishment of a gastronomy center will be beneficial for this culture to continue. In the light of all these, it is thought that this study will contribute to the tourism of Bodrum region and to the literature of gastronomy in the academic sense.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti gastrodiplomasi faaliyetleri incelemesi: Amerika Birleşik Devletleri örneği
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2024) Küçükyavuz, Süleyman Emre; Turgut, Hakan
Pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış Anadolu toprakları, günümüzde Türkiye Cumhuriyeti’ne ev sahipliği yapmaktadır. Bu ev sahipliği ve kültürel birikim neticesinde, tarihin kronolojik gelişiminden itibaren pek çok yemek ortaya çıkmış, bunların bazıları unutulmuş bazıları ise hâlihazırda günümüzde üretilmekte ve tüketilmektedir. Bu kültürel bilgi birikiminin çeşitli mecralarda paylaşımı sonucu bireyden topluma kadar çeşitli etkiler yaratmıştır. Bu etkilerin doğal sonucu olarak birçok farklı disiplin gibi diplomasi faaliyetleri de bu gelişmeden etkilenmiştir. Yapmış olduğumuz çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin gastrodiplomasi faaliyetlerini özel sektör ve devlet destekli girişimleri ayrıntılı şekilde inceleyerek, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin gerek özel gerekse devlet destekli faaliyetlerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Amerika Birleşik Devletleri’nde Türk mutfak kültürü alanında faaliyet gösteren katılımcılar ve Türk yemeği tüketen Amerikalılar ile görüşülerek veri toplanmıştır. Dünya’da pek çok ülkenin kendi mutfağını tanıtma ve kamu diplomasisi aracı olarak gastrodiplomasi organizasyonları günden güne artmaktadır. Gastronomi ve gastrodiplomasi alanında birçok faaliyete ev sahipliği yapan Amerika Birleşik Devletleri’nin uygun bir çalışma sahası niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. Çalışmanın ana odak noktalarından birisi de Türkiye Cumhuriyeti’nin Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirdiği gastrodiplomasi faaliyetlerinin kapsamını, etkinliğini ve yeterliliğini sorgulamaktır. Bu bağlamda Amerika Birleşik Devletleri’nde Türkiye Cumhuriyeti gastrodiplomasi faaliyetleri ve Türk mutfağının bilinirliği hakkında bilgi elde edilmesi hedeflenmiştir. Çalışma beş alt başlıktan oluşmaktadır. Giriş kısmında konuyla ilgili genel bilgiler yer almaktadır. Kavramsal çerçeve kapsamında; diplomasi, kamu diplomasi, yumuşak güç ve kültürel diplomasi kavramları ele alınmaktadır. Bu kısmın son bölümü ise gastrodiplomasi kavramı bağlamında, Dünya’daki gastrodiplomasi uygulamaları ve çalışmanın ana hatlarını oluşturan Türkiye Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki gastrodiplomasi faaliyetlerine yer verilmiştir. Üçüncü kısımda çalışmanın yöntem bölümü yer alırken, dördüncü kısımda ise araştırmanın bulgularından elde edilen verilere yer verilmektedir. Beşinci ve son kısımda ise sonuçlar ve öneriler yer almaktadır. Çalışma nitel araştırma modeli olarak tasarlanmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Toplanan bu veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışmanın deseni ise fenomenoloji araştırma desenidir. Nitel araştırmanın temellerini oluşturan bakış açılarından biri olan fenomenoloji de olguların açıklanması ve betimlenmesine odaklanmaktadır. Bu noktada kesişen fenomenoloji ve felsefe nitel araştırmanın odaklandığı alanlarla uyuşmaktadır (Yıldırım ve Şimşek, 2018). Çalışmanın örneklem grubu ise amaçlı örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmanın ana soruları: “Türkiye Cumhuriyeti’nin gastrodiplomasi faaliyetleri Amerika Birleşik Devletleri’nde yeterli düzeyde midir?” ve “Türk mutfağının Amerika Birleşik Devletleri’nde bilinirlik düzeyi yeterli seviyede midir?” sorularından oluşmaktadır. Araştırma için veri toplamak amacıyla Amerika Birleşik Devletleri’nde faaliyet gösteren devlet ve özel sektör kuruluşları ve Amerikan vatandaşlarının Türk Mutfağı hakkındaki görüşlerini saptamak için iki ayrı yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına bağlı Türkevi ve Türk restoranlarıyla yapılan görüşmeler ve Amerikan vatandaşlarından toplanan bilgiler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Bu verilerin değerlendirilmesi ve analizi sonucunda Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin gastrodiplomasi faaliyetleri Amerika Birleşik Devletleri’nde yeterli düzeyde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İkinci soru ise Amerika Birleşik Devletleri’nde Türk mutfağının bilinirlik düzeyinin yetersiz olduğu çalışma verilerince saptanmıştır. Son bölünde bu soruların çözümü için öneriler sunulmuştur. The Anatolian lands, which have hosted many civilizations, are today home to the Republic of Turkey. As a result of this historical and cultural accumulation, numerous dishes have emerged throughout the chronological development of history; some of these dishes have been forgotten, while others are still produced and consumed today. The sharing of this cultural knowledge across various platforms has created diverse effects ranging from individuals to society. As a natural consequence of these effects, diplomacy activities, like many other disciplines, have also been influenced by this development. In our study, it is aimed to analyze the gastrodiplomacy activities of the Republic of Turkey by examining in detail both private sector and state-supported initiatives, focusing on both types of activities. In line with this aim, data were collected through interviews with participants operating in the field of Turkish culinary culture in the United States and Americans who consume Turkish cuisine. The number of gastrodiplomacy organizations worldwide, where countries promote their own cuisine as a tool of public diplomacy, is increasing day by day. The United States, which hosts numerous activities in the fields of gastronomy and gastrodiplomacy, was deemed an appropriate study area. One of the main focuses of the study is to question the scope, effectiveness, and adequacy of the gastrodiplomacy activities carried out by the Republic of Turkey in the United States. In this context, the aim is to obtain information on the gastrodiplomacy activities of the Republic of Turkey in the United States and the recognition of Turkish cuisine. The study consists of five sections. The introduction includes general information related to the topic. In the conceptual framework, the concepts of diplomacy, public diplomacy, soft power, and cultural diplomacy are addressed. The final section of this part focuses on global gastrodiplomacy practices and the gastrodiplomacy activities of the Republic of Turkey and the United States, which constitute the main outline of the study. The third section presents the research methodology, while the fourth section includes the findings of the research. The fifth and final section presents the results and recommendations. The study is designed as a qualitative research model. Data were collected through semi-structured interviews. These data were analyzed using the content analysis method. The research design of the study is based on the phenomenology research design. Phenomenology, one of the perspectives forming the foundation of qualitative research, focuses on the explanation and description of phenomena. In this regard, the intersection of phenomenology and philosophy aligns with the areas of focus in qualitative research (Yıldırım & Şimşek, 2018, p. 71). The sample group of the study was determined as a purposive sampling group. The main research questions of the study are: "Are the gastrodiplomacy activities of the Republic of Turkey in the United States at a sufficient level?" and "Is the level of awareness of Turkish cuisine in the United States adequate?" To collect data for the research, two separate semi-structured interview forms were prepared to determine the views of American citizens and institutions operating in the public and private sectors in the United States regarding Turkish cuisine. Interviews conducted with the Türkevi (Turkish House) affiliated with the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey and with Turkish restaurants, as well as the information collected from American citizens, were analyzed using the content analysis method. As a result of evaluating and analyzing these data, it was concluded that the gastrodiplomacy activities of the Republic of Turkey in the United States are not at a sufficient level. The second research question revealed that the awareness level of Turkish cuisine in the United States is also insufficient, according to the study data. In the final section, recommendations are presented for resolving these issues.
Türkiye’de “Gıda hukuku ve mevzuatı”: Lisans eğitimi için bir ders önerisi”
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022) Şahin, İsmail Haluk; Turgut, Hakan
Bu araştırma, yiyecek içecek işletmeleri için hayati bir konu olan gıda hukuku, gıda mevzuatı ve gıda ceza hukuku gibi konuların araştırılması ve bir sistem içerisinde kurgulanarak ilgili lisans eğitimlerinde bir ders olarak okutulması amacıyla yapılmıştır. Devletler sağlıklı bir toplum yapısı için sürekli koruyucu ve önleyici tedbirler almıştır. Gıda hukuku ve mevzuatının güvenliği hakkındaki sorunlar, kanunların esnekliği ve bu alanda uzman avukatların ve bilirkişilerin sayısının az olması nedeniyle karşımıza ciddi bir problem olarak çıkmaktadır. Gıda hukukuyla ilgili alanda fazla bilimsel eserin olmaması da bu alanda mevzuatın aktarılmasına ilişkin ciddi bir boşluktur. Yeme içme faaliyetleri ile ilgili her ürünün hasat ve üretiminden soframıza kadar sürece ait hususların kanuni düzenlemesi önemlidir. Araştırmanın sorunsalı olarak ülkemizdeki Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölüm ve programlarında gıda hukuku ile ilgili spesifik bir dersin olmaması ve bu önemli konuların öğrencilere yeterince aktarılmaması temel olarak alınmıştır. Gastronomi ve Mutfak Sanatları programından mezun olanların hukuki değerler ve gıda güvenliği yönünden bilgili olması, bu sektör için büyük önem arz etmektedir. Ancak bu konuda verilecek ders konularının ilgili eğitim kurumları tarafından takip edilerek sektörden geri dönüşlerinin alınması ve buna göre konuların revize edilmesi, eğitim kalitesinin yükselmesi sağlanacak ve bunun yanında tüketicilerin ekonomik menfaatlerinin korunması da mümkün olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle gıda hukuku içinde yer alan tarım, gıda, sağlık ile ilgili kanunlar hakkında, gelecekte bu alanda çalışacak öğrencilere konunun bir ders olarak verilmesinin gerekli olabileceği değerlendirilerek bir öneride bulunulmaktadır. In this regard, it is designed to be taught as a course in their education-related training and as a course in their extensive training. It is a constant protector and companion for a healthy social structure. In the food world, there are serious problems about the life and practices in the living areas, the lives of the laws and the preferences of lawyers and experts who are experts in this field. Regarding the use of food, it is important to regulate the matters pertaining to it. Taken from a food-related and food-related program related to the Gastronomy Culinary Arts department and related, in use on Tuesdays of research issues. It is of great importance for this sector that the graduates of the Gastronomy and Culinary Arts program are knowledgeable in terms of legal values and food safety. However, it is thought that it will be possible to follow the lessons to be given on this subject by the relevant educational institutions, to receive feedback from the sector and to revise the subjects accordingly, to increase the quality of education, and to protect the economic interests of the consumers. For this reason, a suggestion is made about the laws related to agriculture, food and health, which are included in food law, considering that it may be necessary to teach the subject as a course to students who will work in this field in the future.
Türkiye’de bulunan gastronomi ve mutfak sanatları bölümleri için pastacılık ve ekmekçilik sanatları lisans programı önerisi
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022) Er, Arda; Turgut, Hakan
Bu araştırma, Türkiye’deki henüz hiçbir lisans bölümü altında bulunmayan 4 yıllık pastacılık ve ekmekçilik sanatları lisans program önerisini kapsamaktadır. Önerilmesi planlanan pastacılık ve ekmekçilik sanatları lisans programı Türkiye ve dünya genelindeki pastacılık ve ekmekçilik ön lisans programlarını, yurt dışındaki pastacılık ve ekmekçilik lisans programı örneğini ve ekmek ve pastacılık kurslarını incelenerek oluşturulmuştur. Araştırmada literatür taraması ve nitel araştırma yöntemi olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu çalışmada, araştırmacıya esnek yapı tanıdığı ve görüşmeleri kontrol altında tutma imkânı sağladığı için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada akademisyenler, öğrenciler ve işletme sahipleri ile çevrimiçi uzaktan konferans programı kullanılarak görüşmeler yapılmıştır. Tüm katılımcıların yöneltilen sorulara vermiş olduğu cevaplar, yorumlar ve yorumlarından çıkarılan görüşler derlenirken denetleme ve amaçlı örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Gastronomi ve mutfak sanatları, pastacılık ve ekmekçilik ve aşçılık bölümlerinde verilen pastacılık ve ekmekçilik konularını kapsayan derslerin bu alanda uzmanlaşmak ve branşlaşmak isteyen öğrenciler için yeterli olmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle önerilen pastacılık ve ekmekçilik sanatları lisans programının sektörel beklentileri karşılamak ve öğrencilerin aynı sektörde kariyer beklentilerine ulaşması için faydalı olacağı düşünülmektedir. Yapılan araştırmada literatürde bulunan derslerden farklı olarak yeni dersler ve yeni içeriklerin geliştirilecek olan pastacılık ve ekmekçilik sanatları lisans programının mevcut üniversitelerinin eğitim programlarına eklenmesi ile bahsi geçen bölümden mezun olacak öğrencilere yeni bir bakış açısı ve yeterlilik kazandırılabileceği düşünülmektedir. This research covers the 4-year pastry and bakery arts undergraduate program proposal, which is not under any undergraduate program in Turkey yet. The pastry and bakery arts undergraduate program that is planned to be proposed was created by examining the pastry and bakery associate degree programs in Turkey and around the world, the example of the pastry and bakery undergraduate program abroad, and private courses. In the research, semi-structured interview technique as a literature review and qualitative research method, was used. In the research, interviews were conducted with academicians, students and business owners using an online conference program. Supervision and purposive sampling methods were used while compiling the answers given by participants, comments and opinions derived from their comments. It is thought that the courses covering the subjects of pastry and bakery given in the existing departments are not sufficient for students who want to specialize in pastry and bakery field. For this reason, it is thought that the proposed program will be beneficial for meeting sectoral expectations and for students to reach career expectations in the same sector. It is thought that, unlike the courses in the literature, new courses and new contents will be developed by adding the undergraduate program of pastry and bakery arts to the education programs of existing universities, and it is thought that a new perspective and competence can be gained for the students who will graduate from the aforementioned department.
Üniversite ve sektör işbirliği çerçevesinde gastronomi ve mutfak sanatları lisans programlarının Türk mutfağına yönelik derslerinin sektör ihtiyaçları bağlamında değerlendirilmesi
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Güney, Server Kazım; Turgut, Hakan
Bu araştırma, YÖK’e bağlı olarak faaliyet gösteren devlet ve vakıf üniversitelerinin Gastronomi ve Mutfak Sanatları (GMS) bölümlerinde uygulanan Türk Mutfağına yönelik dersler ile Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları dersi ders programının sektör ihtiyaçlarını karşılamadaki başarısı hakkında bilgi toplamak, uzman kişilerin görüşlerine dayanarak konuyu tartışmak ve elde edilen bulguları yorumlayarak GMS lisans eğitimine yönelik sektör ihtiyacını karşılayacak Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları dersi ders izlencesini önermek amacıyla hazırlanmıştır. Sektörde çalışan mezunların Türk Mutfağı hakkında yeterli teknik bilgi ile pratik beceriye sahip olup olmadıkları ve aldıkları eğitimin bu alandaki başarılarına etkisi konusu araştırmanın birincil problemidir. Üniversitelerin Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümlerinde verilen Türk Mutfağına yönelik dersler ile Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları derslerinde takip edilen yöntem ve ders içeriklerinin bir bütünlük arz edip etmediği ise araştırmanın bir diğer problemidir. Yapılan literatür taramasında bu konu ile ilgili benzer bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle, konuyu daha derinlemesine araştırabilmek için öncelikle nitel araştırma şeklinde planlanan çalışma pandemi şartları nedeniyle karma yönteme dönüştürülmüştür. Nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği seçilmiş; verilerin analizinde de içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Pandemi şartları nedeniyle zorunlu kalındığı ulaşılamayan denklerin görüşleri hazırlanan anketlerle toplanmıştır. Veri toplanması aşamasında öncelikle, Türk Mutfağı konusunda 15 yıldan fazla deneyimi olan aşçıbaşılar, GMS bölüm başkanları ile Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları dersi veren öğretim elemanları, ulusal ve uluslararası alanda yayın yapmış konunun uzmanı araştırmacıların deneyim ve bilgilerine başvurulmuştur. İkinci olarak üniversitelerin öğretim programları ve Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları ders izlenceleri incelenmiştir. Üçüncü olarak, ulaşılabilen en eskisinden başlayarak Türk Mutfağı konusunda yazılmış eserler incelenmiştir. Sonuç olarak Türk Mutfağına yönelik derslerde ve Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları derslerinin içeriklerinde bir birlik olmadığı; her üniversite, kurum ve kuruluşun farklı yaklaşımlar izlediği, uygulama derslerine teorik derslerden daha az vakit ayırıldığı, GMS bölüm sayısının hızlı artışına yetişecek ölçüde öğretim elemanı yetişmediği, öğretim elemanlarının çoğunun sektör tecrübesi olmadığı, GMS bölümlerinin ve özel eğitim kurumlarının çoğunun yeterli teknik donanım ve malzemeye sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum Türk Mutfağının bilimsel olarak araştırılmasını, uygun eğitim ortamının yaratılmasını, sektörün geliştirilmesini ve tanıtımını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu olumsuzlukların ortadan kaldırılması için Türk Mutfağı eğitiminde temel bir ders izlencesi şablonu oluşturulması gerektiği düşünülmektedir. Bu amaçla, tez sonucunda GMS bölümlerinde uygulanabileceği değerlendirilen, iki akademik dönemi kapsayan, 28 haftalık bir Türk Mutfak Kültürü ve Uygulamaları Lisans Ders izlencesi (syllabus) önerisi oluşturulmuştur. Araştırmanın birincil problemi olan; sektörde çalışan mezunların Türk Mutfağı hakkında yeterli teknik bilgi ile pratik beceriye sahip olup olmadıkları ve aldıkları eğitimin bu alandaki başarılarına etkisi konusuyla ilgili olarak elde edilen verilere göre, mezunların sektör ihtiyaçlarını karşılamak konusunda yetersiz oldukları değerlendirilmiştir. Bu soruna yönelik olarak üniversite, kurum ve özel kuruluşların, önerilen bu şablona kendi imkânları çerçevesinde mümkün olan en yüksek düzeyde uyarak oluşturacakları eğitim programı ve Türk Mutfağı Kültürü ve Uygulamaları ders izlencesinin, sektörün ihtiyaçlarına cevap verebilecek nitelikte teknik bilgi ve pratik beceriye sahip mezunlar verebilmelerine önemli katkıları olacağı değerlendirilmektedir. This research aims to gather information about the Turkish Cuisine courses applied in the Gastronomy and Culinary Arts (GMS) departments of state and foundation universities operating under YÖK and the success of the Turkish Culinary Culture and Applications course program in meeting the needs of the sector, in order to discuss the subject and propose the Turkish Culinary Culture course curriculum that will meet the sector need for undergraduate education based on the opinions of experts. The primary problem of the research is whether the courses for Turkish Cuisine given in the Gastronomy and Culinary Arts departments of the universities and the methods and content of the courses followed in the Turkish Culinary Culture and Applications courses have integrity. Another problem of the research is whether the graduates working in the sector have sufficient technical knowledge and practical skills about Turkish Cuisine and the effect of their education on their success in this field. No research on this subject has been found in the literature review. For this reason, the study, which was planned as a qualitative research, was transformed into a mixed method due to the pandemic conditions in order to investigate the subject in more depth. Semi-structured interview technique was chosen from the qualitative research methods; Content analysis method was also used in the analysis of the data. Opinions of peers, who could not be reached due to pandemic conditions, were collected through prepared questionnaires. During the data collection phase, firstly, the experience and knowledge of the cooks who have more than 15 years of experience in Turkish Cuisine, the department heads, the lecturers who teach Turkish Culinary Culture and Applications, and the expert researchers who have published in the national and international field were consulted. Secondly, the curricula of the universities and the contents of the Turkish Cuisine were examined. Thirdly, the works written on Turkish Cuisine starting from the oldest available were examined. As a result; There is no unity in the courses for Turkish Cuisine and in the content of Turkish Culinary Culture and Applications lessons, each university, institution and organization follows different approaches, less time is allocated to practice lessons than theoretical lessons, there is not enough teaching staff to keep up with the rapid increase in the number of departments, most of the lecturers do not have experience in the sector and it was evaluated that most of the schools do not have technical equipment and materials. This situation negatively affects the scientific research of Turkish cuisine, the creation of an appropriate education environment, the development and promotion of the sector. It is thought that a basic course plan (syllabus) should be created in Turkish Cuisine education in order to eliminate these negativities. For this purpose, a 28-week Turkish Culinary Culture and Applications Undergraduate Course Syllabus proposal, covering two academic terms, which is considered to be applicable in GMS departments at the end of the thesis, was developed. The primary problem of the research; according to the data obtained about whether the graduates working in the sector have sufficient technical knowledge and practical skills about Turkish Cuisine and the effect of their education on their success in this field, it was evaluated that the graduates were insufficient to meet the needs of the sector. In order to address this problem, it is evaluated that the education program and the Turkish Cuisine Culture and Practices curriculum, which universities, institutions and private organizations will create by complying with this proposed template at the highest possible level within their own means, will contribute to the ability of graduates with technical knowledge and practical skills to meet the needs of the sector.
Unlu mamul işletme çalışanlarının etik liderlik algılarının, iş tatminlerine ve işten ayrılma niyetlerine etkisinde örgütsel desteğin aracılık rolü: Zonguldak ili örneği
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022) Şanal, İsmail; Turgut, Hakan
Bu çalışmada etik liderlik, algılanan örgütsel destek, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti değişkenleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada nicel olarak tasarlanmış olup ilişkisel tarama desenine uygun olarak yürütülmüştür. Nicel araştırma deseninin türlerinden olan tarama araştırması tercih edilen yöntem olmuştur. Zonguldak ili Merkez ilçesinde unlu mamuller üzerine üretim, dağıtım ve satış yapan 30 işletmede toplamda 320 çalışan bulunmaktadır. Kullanılabilir 303 veri elde edilmiştir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemiyle katılımcılardan veri toplanmıştır. Oluşturulan ölçüm modeliyle araştırmada kullanılan yapıların güvenirlik ve geçerlilik sonuçları test edilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Yapılan faktör analiziyle yapıların birleşme ve ayrışma geçerliği ile iç tutarlık güvenirliği araştırılmıştır. Analiz sonucunda; Etik liderlik değişkeni iş tatmini ve örgütsel destek değişkeni üzerinde pozitif, işten ayrılma niyeti üzerinde negatif yönlü anlamlı, Algılanan örgütsel destek değişkeninin iş tatmini değişkeni üzerinde pozitif yönlü anlamlı, işten ayrılma niyeti üzerinde negatif yönlü anlamlı, Etkiye sahiptir. Liderlerin etik davranışları sonucunda çalışanların örgütsel destek algıları ve iş tatminleri artış gösterirken işten ayrılma niyetleri azalır. Örgütsel desteğin çalışanlar tarafından hissedilmesi sonucunda çalışanların iş tatminleri artar, işten ayrılma niyetleri azalır. Analiz bulguları algılanan örgütsel destek değişkeninin etik liderlik ile iş tatmini değişkenleri arasındaki ilişkide bütünleyici kısmı aracılık rolüne sahip olduğu, algılanan örgütsel destek değişkeninin etik liderlik değişkeni ile işten ayrılma niyeti değişkenleri arasındaki ilişkide bütünleyici kısmi aracılık rolüne sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 303 çalışandan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde liderler çalışanlarına adil, eşit, dürüst davranmalıdır. Liderler çalışanlarını maddi ve manevi anlamda destekleyerek çalışanların iş tatminlerini ve örgüte olan bağlılıklarını arttırmalı, işten ayrılma niyetlerini azaltmalıdır. Yapılan bu çalışmayla işletmelerin karşılaştığı sorunların başında gelen insan kaynağının korunması konusunda literatüre katkı sağlanmak istenmiştir. In this study, it is aimed to show the effect of ethical leadership and perceived organizational support on job satisfaction and turnover intention. Quantitative research design was used in the study. Survey research, which is one of the types of quantitative research design, has been the preferred method. There are a total of 320 employees in 30 enterprises engaged in the production, distribution and sales of bakery products in the central district of Zonguldak. 303 usable data were obtained. In the study, data were colletted form the participants by convenience sampling method. With the measurement model created, the reliability and validity results of the structures used in the research were tested. Confirmatory factor analysis was performed for validity and reliability. The convergent and divergent validity and internal consistency reliability of the constructs were investigated by factor analysis. Result of the analysis; Ethical leadership variable is positively significant on job satisfaction and organizational support, and negatively on intention to leave Perceived organizational support variable is positively significant on job satisfaction variable and negatively significant on intention to leave. has an effect. As a result of the ethical behaviors of the leaders, the employees' perceptions of organizational support and job satisfaction increase, while their intention to leave decreases. As a result of the organizational support felt by the employees, their job satisfaction increases and their intention to leave decreases. Findings of the analysis revealed that the perceived organizational support variable has an integral part mediating role in the relationship between ethical leadership and job satisfaction variables, and the perceived organizational support variable has an integral partial mediating role in the relationship between ethical leadership variable and turnover intention variables. When the findings obtained from 303 employees are evaluated, leaders should treat their employees fairly, equally and honestly. By supporting their employees financially and morally, leaders should increase their job satisfaction and commitment to the organization and reduce their intention to leave. In this study, it is aimed to contribute to the literature on the protection of human resources, which is one of the problems faced by businesses.
Yiyecek içecek işletmesi çalışanlarının örgütsel adalet algılarının, iş tatminlerine ve iş performanslarına etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Ankara ili örneği
(Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022) Demet, Mahmut; Turgut, Hakan
Bu çalışmanın amacı, yiyecek içecek işletmesi çalışanlarının örgütsel adalet algılarının, iş tatminlerine ve iş performanslarına etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolünü incelemek ve değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmektir. Bu bağlamda bu tez çalışmasında Ankara ilinde yer alan konaklama tesislerindeki restoranlar, pastaneler, barlar, büfeler, ziyafet salonları, diskolar, gece kulüpleri gibi yiyecek içecek üretim ve hizmetlerinin tüm alanlarında, yeme-içme bölümünde istihdam edilen işletme çalışanlarının örgütsel adalet algıların, iş tatminlerine ve iş performanslarına etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü incelenmiştir. Örgütsel adalet kavramı, çalışanlar arasında görev dağılımı, yetkilendirme, ödül, ceza, mesaiye riayet ve ücret miktarı, ödül ve ceza dağıtımları ve benzeri süreçlerde, yönetimin verdiği kararları ölçülendirme süreci olarak tanımlanabilir (İçerli, 2010: 69). Adams’ın (1963) eşitlik teorisine dayanmakta olan örgütsel adalet, çalışan iş tatmini, motivasyon ve kariyer hedeflemesi gibi birçok konuyu içeren mühim bir olgudur. Menfaatlerin adaletli dağılımına (dağıtımda adalet), dağıtım sürecinin adil yürütülmesine (süreçte adalet) ve tüm dağıtım sürecinde adil yaşama (etkileşim adaleti) inanan çalışanlar, çalıştıkları kurumda barışçıldırlar ve çalıştıkları kurumdan memnundurlar. Örgütsel adalet kavramı, yöneticilerin dikkat etmesi gereken hassas bir konu olan çalışanların iş tatminini de etkilemektedir. Ayrıca, örgütsel adalet ve eşitlik kavramları işyerinin temelini oluşturur. Örgütsel adalet kavramı, çalışan performansını etkilemek ve iş yaşamının kalitesini arttırmaktadır (Kaneshiro, 2008). Fakat burada göz ardı edilmemesi gereken bir husus ise örgütsel özdeşleşmedir. Örgütsel özdeşleşmenin örgütsel adalet-iş tatmini ve örgütsel adalet-çalışan performansı arasındaki ilişkide etkisi olması muhtemeldir. Bundan dolayı çalışmanın değişkenleri olan her üç değişkenin de iş yaşamında birçok alanda etkili olduğu söylenebilir. Bu araştırmada, çalışanların örgütsel adalet algılarının iş tatminlerine ve iş performanslarına etkisi, örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolüyle, Ankara ilinde bulunan yiyecek içecek işletme çalışanları üzerinde yapılmış ve sonuç olarak örgütsel özdeşleşmenin, örgütsel adalet ile iş performansı üzerinde aracılık rolü oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca örgütsel adaletin iş tatmini ve iş performansı üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu çalışma sonucunda ortaya çıkan bir bulgudur. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında örgütsel adalet algısının işletme çalışanlarının iş performansı ve iş tatmini üzerindeki etkisini artırmak için aracılık rolü oynadığı tespit edilen örgütsel özdeşleşmenin işverenler tarafından artırılmaya çalışılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Günümüz modern işletme yönetimi bağlamında yöneticilerin bu hususu göz önünde bulundurmaları ve araştırmamızın diğer değişkenleri olan örgütsel adalet algısı, iş tatmini ve iş performansı konularına ayrıca önem vermeleri tavsiye edilmektedir. The purpose of this thesis study is to examine the mediating role of organizational identification in the effect of organizational justice perceptions of food and beverage business employees on their job satisfaction and job performance and to determine the relationship between them. In this context, the mediating role of organizational identification in the effect of organizational justice perceptions of the employees in the food and beverage production and services in all areas of food and beverage production and services, such as accommodation restaurants, patisseries, bars, buffets, banquet halls, discos, nightclubs in Ankara province, on job satisfaction and job performance is examined. The concept of organizational justice can be defined as the process of measuring the decisions made by the management in the distribution of duties, authorization, reward, punishment, compliance with the overtime and the amount of wages, reward and punishment distribution among the employees and similar processes (İçerli, 2010: 69). Organizational justice is an important concept based on Adams' theory of equity and includes many issues such as employee job satisfaction, motivation and career planning. Employees who believe in the fair distribution of benefits (justice in distribution), fair execution of the distribution process (justice in the process) and fair living in the whole distribution process (interactional justice) are peaceful in the institution they work for and are satisfied with the institution they work for. The concept of organizational justice also affects the job satisfaction of employees, which is a sensitive issue that managers should pay attention to. In addition, the concepts of organizational justice and equality form the basis of the workplace. The concept of organizational justice affects employee performance and increases the quality of work life (Kaneshiro 2008). Therefore, it can be said that it is effective in many areas in business life. In this study, the effect of organizational justice perceptions on job satisfaction and job performance was made on food and beverage business employees in Ankara with the mediating role of organizational identification, and as a result, it was revealed that organizational identification had a mediating role on organizational justice and job performance. It was also concluded that organizational identification has a mediating role between organizational justice and job satisfaction variables. In the light of the findings obtained from the research, it was concluded that the organizational identification, which was determined to play a mediating role in order to increase the effect of organizational justice perception on job performance and job satisfaction of business employees, should be tried to be increased by employers. In the context of today's modern business management, it is recommended that managers take this matter into consideration and pay special attention to the other variables of our research, namely organizational justice perception, job satisfaction and job performance.